II SA/Gl 645/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli w kwestii wniosku uczestniczki postępowania M. C. – K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem, który utrzymują ją oraz lokal mieszkalny. Rodzina wnioskodawczyni, poza wskazanym w druku mieszkaniem o orientacyjnej wartości 170.000,00 zł oraz budynkiem gospodarczym o pow. 160 m2 nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 5000 zł. Wnioskodawczyni sporządziła orientacyjne zestawienie miesięcznych wydatków, z którego wynika, że opłata za mieszkanie wynosi 750 zł miesięcznie, opłata za energię elektryczną (w ujęciu miesięcznym) to wydatek rzędu 150 zł; opłata za gaz – 700 zł; spłata zobowiązania kredytowego: 1 – 164 zł, 2 – 600 zł, 3 – 1000 zł; wizyty lekarskie w P. – 550 zł; zakup lekarstw – 300 – 1200 zł miesięcznie; wizyty u specjalisty – 530 zł, utrzymanie zwierząt domowych – psów – 300 zł; internet – 61 zł; telefon – 25 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała szereg dokumentów (wyciągi z rachunku bankowego) obrazujących poziom jej wydatków oraz wysokość dochodów jej małżonka. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Biorąc pod uwagę podane przez stronę informacje uznano, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których osoba w tak złym stanie zdrowia nie uzyskuje żadnego wsparcia ze strony Państwa, w szczególności zaś w postaci świadczenia rentowego. Jedynym świadczeniem jest zaś świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 150 zł. Strona twierdzi, że pozostaje na utrzymaniu małżonka, z którym jednak pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej i który nie ma zamiaru łożyć na jej sprawę. Dla porządku przypomnieć więc trzeba, że ustrój rozdzielności majątkowej, na który powołuje się skarżąca, nie zwalnia małżonka z obowiązku pomocy finansowej w zakresie postępowania sądowego. Rozdzielność majątkowa odnosi się bowiem nie do wzajemnych obowiązków małżonków, lecz do ich majątków (por. tytułem przykładu postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 229/09; postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 725/13; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I FZ 243/15; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 419/15 - wszystkie niepublikowane). Posiadany przez małżonka strony majątek, a także uzyskiwane przezeń dochody mają bowiem wpływ na ocenę sytuacji finansowej strony. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz.682) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Dalej wskazać przyjdzie, że małżonek strony otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 5.000 zł. Strona deklaruje bardzo wysokie koszty leczenia, nie mniej jednak nie znalazły one potwierdzenia wśród nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego. Na przestrzeni okresu wrzesień – listopad tylko jednak transakcja – dokonana w dniu 6 września 2017 r. zawarta została w aptece. Trudno bezkrytycznie założyć, że strona płaci za drogie lekarstwa niemal wyłącznie gotówką podczas, gdy bieżące zakupy dokonywane w sklepach sieciowych opłacane są za pomocą karty płatniczej. Analiza przedstawionych rachunków pozwoliła również ujawnić bliżej niezidentyfikowane wpłaty od niejakiego J. K. Są to co prawda stosunkowo niewielkie kwoty (po 100 zł) nie mniej jednak nie zostały ujęte w źródłach dochodu strony. Do tego dodać wypada, że strona dosyłając wyciąg z rachunku bankowego ujawniła operacje na nim dokonywane do dnia [...]r., a w tej dacie na wspomnianym rachunku znajdowały się środki w wysokości 11.000,00 zł. Dokumenty te przesłano do Sądu miesiąc później, tj. w dniu [...]br. stąd też rodzi się pytanie, dlaczego wspomniane wyciągi nie obejmowały również wydatków czynionych w grudniu. Na koniec wreszcie stwierdzić trzeba, że nie negując informacji dotyczących stanu zdrowia strony oraz czynionych w związku z tym wydatków na leczenie oraz wizyty u specjalistów zdziwienie musi budzić fakt utrzymywania – za 300 zł miesięcznie dwóch dużych psów, w sytuacji, w której sama strona twierdzi, że często nie stać jej na wizyty lekarskie i wykup niezbędnych medykamentów. Reasumując poczynione wyżej spostrzeżenia stwierdzić należy, że istnieje zbyt wiele wątpliwości odnośnie rzeczywistej sytuacji materialnej strony, które nie pozwalają bezkrytycznie przyjąć jej twierdzeń o szczególnie ciężkim położeniu materialnym i osobistym. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.