II SA/Gl 651/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. A., W.K., R. K., G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew w kwestii wniosku skarżącej G.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na urzędowym formularzu G. K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie znaleźć zatrudnienia, a obecnie znajduje się na utrzymaniu córki. Skarżąca podniosła, że nie posiada żadnych oszczędności ani też przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zaś jej córka osiąga dochód około [...] zł miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Na skutek wezwania referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała rachunki za telefon i media obrazujące przeciętne, miesięczne wydatki przeznaczane na ten cel oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług, które w ocenie skarżącej miały wykazać wysokość osiąganego przez jej córkę – N. K. dochodu. Z przedstawionych dokumentów wynika, że rachunki za telefon stacjonarny kształtują się na poziomie pomiędzy [...] -[...] zł miesięcznie, rachunki za telefon komórkowy wynoszą około [...] zł miesięcznie, energia elektryczna – [...] zł ([...] :6=[...]), co w sumie daje kwotę około [...] zł miesięcznie, bez uwzględnienia wydatków na czynsz za mieszkanie, których wysokości wnioskodawczyni nie podała. Ponieważ przedłożone deklaracje VAT nie pozwoliły ustalić rzeczywistej wysokości dochodów N. K., pismem z dnia 3 października 2008 r. referendarz sądowy wezwał G. K. do nadesłania - zaświadczenie o wysokości dochodów osiągniętych przez N.K. w [...] r. - odpisu podatkowej księgi przychodów i rozchodów, - wyciągów z rachunków bankowych należących do córki, - zaświadczenia o wysokości uzyskanych przez tę osobę w ciągu ostatnich 6 miesięcy honorariów i wynagrodzeń, Na wezwanie to skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Co do zasady wszelkie, niezbędne informacje powinny być zawarte w druku formularza PPF, nie mniej jednak, w sytuacjach, gdy są one niepełne, ogólnikowe lub budzą wątpliwości istnieje możliwość zażądania od strony nadesłania dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Trzeba przy tym wyraźnie zaznaczyć, że to na osobie (osobach) ubiegających się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powołują. Wskazuje na to w szczególności użycie przez ustawodawcę zwrotu "wykaże". O ile natomiast oświadczenia w tym zakresie budzą wątpliwości to Sąd lub referendarz sądowy mogą zażądać nadesłania tzw. dokumentów źródłowych, potwierdzających to co strona podniosła w druku formularza (art. 255 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca stwierdziła, że pozostaje na utrzymaniu córki. W związku z tym konieczne było ustalenie wysokości dochodu osiąganego przez tę osobę, co ma szczególnie istotne znaczenie w kontekście treści art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.), który ustanawia generalne zasady wspierania się przez członków rodzin, w tym rodziców i dzieci. Należało więc oczekiwać, iż w sytuacji braku możliwości wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego wnioskodawczyni w pierwszej kolejności winna poszukiwać wsparcia u członków swojej rodziny, a dopiero później, gdyby pomoc ta okazała się niewystarczająca – zwrócić się o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Trudno bowiem oczekiwać, że to Skarb Państwa jest zobowiązany wspierać osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej, podczas gdy maja one członków rodziny mogących im pomóc. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że córka G. K.– N. K. prowadzi działalność gospodarczą, przy czym nie udało się ustalić rzeczywistej wysokości dochodu osiąganego z tego tytułu. Witryna internetowa przedsiębiorstwa N.K. wskazuje, że jest ona właścicielką agencji modeli i modelek, która utrzymuje rozległe kontakty międzynarodowe (m.in. np. w [...]). W tym kontekście twierdzenie skarżącej, iż działalność ta przynosi jedynie dochód w wysokości [...]zł miesięcznie jest mało wiarygodne. Z tego też względu zaistniała potrzeba weryfikacji tego twierdzenia za pomocą dokumentów, o które referendarz sadowy wezwał skarżącą w piśmie z dnia 3 października 2008 r. Uchylenie się od odpowiedzi w tym zakresie pociąga negatywne skutki w ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie można jednoznacznie stwierdzić, że córka wnioskodawczyni nie posiada możliwości udzielenia wsparcia swojej matce, będącej de facto na jej utrzymaniu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.