II SA/Gl 656/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi "A" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnień w sprawie z zakresu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem z dnia [...] A spółka z o.o. w Z. zwróciła się o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie Centrum [...] w Z. Prowadząc to postępowanie organ I instancji wystąpił o uzgodnienie inwestycji m. in. w zakresie rozwiązań obsługi komunikacyjnej. Uzgodnienie takie zostało dokonane postanowieniem Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] nr [...]. Postanowienie to zostało doręczone organowi prowadzącemu postępowanie – Prezydentowi Miasta oraz wnioskodawcy – spółce A, która odebrała je [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Z. ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Od decyzji tej zostały wniesione odwołania. Natomiast postanowieniem z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. w związku z art. 31 § 1 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku z dnia [...], Prezydent orzekł o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej – Zrzeszenia B w K. Po rozpoznaniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji o ustaleniu warunków zabudowy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium zwróciło m. in. uwagę, że postanowienie uzgadniające Zarządu Powiatu [...] nr [...] nie zostało doręczone wszystkim stronom postępowania. Powoduje to, że pominięte strony postępowania o ustalenie warunków zostały pozbawione możliwości kwestionowania ustaleń decyzji wynikających z ostatecznego postanowienia uzgadniającego. Wskazano, że Kolegium jest uprawnione do badania, czy w postępowaniu o uzgodnienie organ współdziałający umożliwił stronom czynny udział i doręczył im rozstrzygnięcie. W tym zakresie powołano się na wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. II OSK 1763/06. Zalecono, aby w toku dalszego postępowania organ zadbał o doręczenie stronom postanowienia z dnia [...]. Stosując się do tego wskazania, Prezydent Miasta Z. zwrócił się do organu uzgadniającego o dokonanie doręczeń postanowienia. W konsekwencji postanowienie to zostało doręczone zgodnie z wykazem stron postępowania, m. in. Zrzeszeniu B w K., które odebrało je dnia [...] i wniosło na nie zażalenie pismem z [...]. W zażaleniu Zrzeszenie zarzuciło, że uzgodnienie zostało dokonane bez oceny skutków realizacji projektowanego przedsięwzięcia, w tym parkingu na kilkaset miejsc, na układ komunikacyjny centrum miasta. Wniesiono o ponowne rozpoznanie wniosku z uwzględnieniem wymogu przedłożenia przez inwestora prognozy natężenia ruchu i sposobu likwidacji ewentualnych kolizji w rejonie ulic [...], [...] oraz skrzyżowania ulicy [...] z drogą krajową. Po rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] SKO w C. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, że dokonano prawidłowej oceny wpływu inwestycji na układ komunikacyjny. Zwrócono uwagę, że w uzgodnieniu organ dostrzegł potencjalnie negatywny wpływ inwestycji na płynność i bezpieczeństwo ruchu i dlatego zaproponował rozwiązania, które powinny być uwzględnione w decyzji o warunkach zabudowy. W skardze do sądu administracyjnego skarżące Zrzeszenie zawnioskowało o uchylenie postanowienia Kolegium, zarzucając naruszenie art. 53 ust. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 k.p.a. Podniesiono, że organ uzgadniający nie dokonał koniecznych ocen wpływu inwestycji na natężenie i bezpieczeństwo ruchu drogowego. W skardze podniesiono także argumenty dotyczące przesłanek ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, jednak nie z powodów, na jakie w niej wskazywano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd, rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W szczególności, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Jedna ze wskazanych w tym przepisie przyczyn wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem badania jest postanowienie wydane w trybie art. 106 k.p.a., na które przysługuje zażalenie. Wniesienie zażalenia ograniczone jest terminem, o jakim mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Termin ten rozpoczyna swój bieg od doręczenia postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu i wiąże zarówno stronę, która faktycznie uczestniczyła w postępowaniu, jak i osoby, które bez swej winy nie brały udziału w postępowaniu. Do momentu upływu terminu do wniesienia zażalenia, wszystkim tym podmiotom służy prawo złożenia zażalenia. Po upływie terminu postanowienie staje się ostateczne, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił je wszystkim stronom, a zażalenie nie może być skutecznie wniesione. W przypadku podmiotów pominiętych, bez ich winy w postępowaniu, przysługuje im wniosek o wznowienie postępowania. W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 13 lipca 1997 r., sygn. akt IV SA 703/97, Lex nr 47299. Wydane przez organ I instancji postanowienie zostało doręczone inwestorowi [...] i po upływie 7 dni stało się ostateczne. Fakt uchylenia decyzji wydanej w sprawie, w ramach której doszło do wydania postanowienia uzgadniającego, nie ma wpływu na jego ostateczność. Skutek ten następuje z mocy prawa w wyniku upływu czasu. Żaden przepis prawa nie przewiduje, aby skutek ten był niweczony przez fakt uchylenia decyzji, dla potrzeb której wydano uzgodnienie. Postanowienie uzgadniające jest samodzielnym aktem procesowym, rozstrzygającym określoną kwestię i jego byt prawny nie zależy od losu decyzji kończącej sprawę. Sąd nie akceptuje stanowiska Kolegium zajętego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] wydanej w przedmiocie warunków zabudowy, a dotyczącego zalecenia dokonania doręczeń postanowienia uzgadniającego w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie. Należy zwrócić uwagę, że powołany dla uzasadnienia tego zalecenia wyrok NSA z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. II OSK 1763/06 nie przystaje do stanu faktycznego, albowiem wyrok ten dotyczy sytuacji, gdy przedmiotem kontroli organu odwoławczego było postanowienie uzgadniające, a nie decyzja wydana na jego podstawie. Doręczenie postanowienia dokonane po decyzji Kolegium z [...] nie mogło otworzyć terminu do wniesienia zażalenia. Doręczono stronom postanowienie, które było już ostateczne i które w normalnym trybie nie podlegało zaskarżeniu. Rozpoznanie przez Kolegium zażalenia skarżącego Zrzeszenia na ostateczne postanowienie stanowi rażące naruszenie prawa i spełnia przesłankę nieważności, o jakiej mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.