II SA/Gl 656/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na akt Prezydenta Miasta G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego 1) uchyla zaskarżony akt; 2) zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta G. pismem z dnia 18 marca 2021 r., znak: [...] poinformował stronę - A sp. z o.o. w W. – dalej: skarżąca, iż nie spełnia wymogów wskazanych w art. 15 ja i art. 15 jc ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.) – dalej: u.s.r.c. i tym samym nie może skorzystać z podstawy do pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 rok. Powyższa odpowiedź zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 8 stycznia 2021 r. skarżąca złożyła, za pośrednictwem portalu ePUAP wniosek o pomniejszenie opłaty za użytkowanie wieczyste, należnej za 2020 r. od nieruchomości gruntowych należących do Skarbu Państwa na podstawie art. 15 ja i 15jc ust. 2 u.s.r.c.. Do wniosku dołączone zostały dokumenty w postaci informacji o uzyskanej pomocy "de minimis", zestawienia finansowe oraz oświadczenia: - o wystąpieniu spadku obrotów gospodarczych w wysokości, o której mowa w ust. 1, w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 15ja lub art. 15jb, - o niezaleganiu w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r., - o wykorzystywaniu nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Po analizie złożonego wniosku Prezydenta Miasta G. – dalej: organ uznał, iż wobec niespełnienia wymogów wskazanych w art. 15jc ust. 7 u.s.r.c. należało stwierdzić, iż złożony wniosek nie może stanowić podstawy do pomniejszenia opłaty za rok 2020. W uzasadnieniu pisma organ podniósł, iż złożony wniosek nie zawierał obowiązkowej klauzuli o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, a na dokumencie udzielającym pełnomocnictwa M.S. brakowało podpisów przedstawicieli skarżącej. Skarżąca w odpowiedzi na stanowisko Organu złożyła kolejny wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych i załączyła brakujące dokumenty. Równocześnie złożyła wniosek zatytułowany "odwołanie" od pisma Organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w oparciu o art. 127 § 1 k.p.a. i art.129 § 1 k.p.a. Organ wskazał, iż przywołana na wstępie u.s.r.c., dająca możliwość pomniejszenia opłaty za użytkowanie wieczyste nie przewiduje formy decyzji dla informacji potwierdzającej lub odmawiającej możliwości obniżenia opłaty jak również trybu odwołania się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Opisany w niej proces obniżenia opłaty następuje niejako "z automatu" w przypadku, gdy użytkownik wieczysty złoży kompletny wniosek. Przepisy ustawy nie przewidują odpowiedniego stosowania procedury z kodeksu postępowania administracyjnego. Żądanie złożenia dokumentów na potwierdzenie spełnienia przesłanek może nastąpić jedynie na podstawie art. 15 jc ust. 4 u.s.r.c. w celu umożliwienia organowi weryfikację oświadczeń złożonych przez użytkownika wieczystego we wniosku. W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało postanowienie, w którym podzieliło stanowisko Organu o braku przesłanek do wniesienia odwołania stwierdzając jego niedopuszczalność. Na pismo Organu w przedmiocie odmowy pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 r. skarżąca złożyła skargę zarzucając naruszenie: a) art. 15 ja u.s.r.c. poprzez bezpodstawną odmowę pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa, dla których Organem wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej jest Prezydent Miasta G., a użytkownikiem wieczystym jest Spółka; b) art. 64 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie wezwanie wnoszącego do uzupełnienia braków formalnych podania, c) art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez odmówienie pomniejszenia opłaty rocznej bez zbadania stanu faktycznego i wnioskom płynącym ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, d) art. 107 k.p.a. poprzez nie zawarcie w decyzji jej obowiązkowych elementów, w szczególności uzasadnienia, odnoszącego się do nie spełnienia przez Spółkę przesłanek materialnych (nie formalnych) pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 r., e) art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa, f) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji, co wyraża się w bierności Organu po uzupełnieniu przez Skarżącą dokumentów. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż Organ nie odniósł się w ogóle do materialnoprawnych przesłanek udzielenia pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 rok, lecz wyłącznie wskazuje na braki formalne, do których uzupełnienia powinien wezwać. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 ja pkt 1 u.s.r.c. "opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, w odniesieniu do której organem reprezentującym Skarb Państwa jest starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, należna za 2020 r. od przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z 6.03.2018 r. - Prawo przedsiębiorców, organizacji pozarządowej w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24.04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057 ) - dalej d.p.p.i.w., podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 d.p.p.i.w., oraz państwowej osoby prawnej w rozumieniu ustawy z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869) - dalej u.f.p., u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, podlega pomniejszeniu proporcjonalnie do liczby dni w tym roku, w których obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii z powodu COVID-19, pod warunkiem: 1) zgłoszenia wniesienia opłaty w pomniejszonej wysokości staroście lub prezydentowi miasta na prawach powiatu, wykonującym zadania z zakresu administracji rządowej, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 15j ust. 1 u.s.r.c.". Z kolei w myśl art. 15j ust. 1 u.s.r.c. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 ) - dalej u.g.n., za 2020 r. wnosi się w terminie do 31.01.2021 r. Analiza tego przepisu nie budzi wątpliwości, że pomniejszenie opłaty następuje z mocy prawa, bez konieczności wydawania w tej sprawie decyzji przez właściwy organ, czy też nawet wyrażenia przez niego aprobaty w innej formie. Oczywiście, pomniejszenie opłaty może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której warunki określone w tym przepisie, jak i w innych przepisach ustawy, zostały przez beneficjenta spełnione. Zgodnie z art. 15jc ust. 2 u.s.r.c. "dokonując zgłoszenia, o którym mowa w art. 15ja pkt 1 u.s.r.c. i art. 15jb pkt 1 u.s.r.c., podmiot, o którym mowa w art. 15ja u.s.r.c. i art. 15jb u.s.r.c., oświadcza: 1) o wystąpieniu spadku obrotów gospodarczych w wysokości, o której mowa w ust. 1, w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 15ja u.s.r.c. lub art. 15jb u.s.r.c.; 2) o niezaleganiu w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.; 3) że wykorzystuje nieruchomość do prowadzenia działalności gospodarczej". Mając na uwadze powyższe regulacje prawne wskazać należy, że przedłożona przez Skarżącą informacja o pomocy "de minimis" zawierała wszystkie informacje, w tym informacje wymagane stosownie do art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 708), do którego odwołuje się art. 15jc ust. 4 u.s.r.c.. Należy zatem podzielić stanowisko Skarżącej, iż samo błędne użycie formularza lub jego nieużycie nie może przesądzać o niezasadności podania. Nadto do wniosku Skarżąca dołączyła szereg dokumentów: - oświadczenie o pomocy publicznej; - formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków; - zaświadczenia o dotychczas otrzymanej pomocy "de minimis"; - oświadczenie o spełnieniu warunków do pomniejszenia opłaty za użytkowanie wieczyste; - oświadczenie o wysokości uzyskanej pomocy "de minimis"; - zestawienie obrotów i sald za 09.10.2020 r. oraz 09.10.2019 r.; - zestawienie przychodów za rok 2019 i 2020 potwierdzające spadki przychodów; - zestawienie należności i zobowiązań za 09.2020 r.; - zestawienie sprzedaży za 2019 i 2020 r.; - zestawienie należności i zobowiązań listopad 2020 r.; - sprawozdanie finansowe za 2019 rok. Zgodnie z art. 15jc ust. 6 ustawy z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842) - dalej u.s.r.c., na żądanie właściwego organu podmiot, o którym mowa w art. 15ja u.s.r.c. i art. 15jb u.s.r.c., przedstawia w terminie 30 dni od dnia otrzymania żądania dokumenty potwierdzające spełnienie przesłanek, o których mowa w ust. 2, art. 15ja u.s.r.c., art. 15jb u.s.r.c., lub warunków udzielenia pomocy, o której mowa w art. 15zzzh ust. 2. Przesłanki, o których mowa w art. 15jc ust. 6 u.s.r.c. to spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpieniaCOVID-19; niezaleganie w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.; wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Dokumentami, o których mowa w art. 15jc ust. 6 u.s.r.c. będą zarówno dokumenty urzędowe, jak i prywatne, które ze względu na zawartą w nich treść stanowią dowód okoliczności mających znaczenie prawne. Do takich dokumentów zaliczyć można np. deklaracje podatkowe, zaświadczenia, informacje podatkowe, faktury oraz wszelkie dowody księgowe będące podstawą wpisów w księgach podatkowych. Mogą to być także innego rodzaju dokumenty, które organ powinien poddać ocenie w ramach postępowania dowodowego. Biorąc pod uwagę powyższe, w realiach niniejszej sprawy pełnomocnictwo zostało podpisane elektronicznie, co można dostrzec w panelu podpis. Dokument nie musi wskazywać wizualnie w treści podpisów elektrycznych, aby był prawidłowo podpisany. Z kolei brak oświadczenia o odpowiedzialności karnej nie oznaczał, że oświadczenie Skarżącej nie miało treści wymaganej przez art. 15jc ust. 2 u.s.r.c., o którym stanowi ust. 7, a jedynie brak było klauzuli wskazanej w ust. 3, do którego ust. 7 się nie odnosi. Klauzula ta "zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń", ale nie uniemożliwia pouczenia przez Organ, co wynika zarówno z tego przepisu u.s.r.c., jak i z art. 233 § 2 k.k. Organ zawsze może pouczyć podmiot, także na piśmie, choć oczywiście może też wezwać do uzupełnienie braków formalnych. W zaistniałej sytuacji Organ winien na podstawie art. 15jc ust. 6 u.s.r.c. wezwać Skarżącą, aby w terminie 30 dni przedłożyła uzupełnione oświadczenia na podstawie art. 15jc ust. 2 u.s.r.c. (uwzględniając ust. 3) oraz informacje wymagane w przepisie art. 15jc ust. 4 u.s.r.c. na właściwym formularzu. Podkreślenia jednak wymaga, iż wzór wniosku można uznać jedynie za formę pomocy dla wnioskodawcy, której celem jest ułatwienie złożenia poprawnego wniosku (...) Innymi słowy wprowadzenie przez uchwałodawcę wzoru wniosku nie może stwarzać formalnej bariery lub istotnego utrudnienia w uzyskaniu należnej pomocy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 2.02.2021 r., II SA/Ol 961/20, LEX nr 3123695 i Wyrok WSA w Poznaniu z 26.06.2019 r., IV SA/Po 322/19, LEX nr 2696191). Uzyskane w ten sposób oświadczenia i informacje umożliwiałby Organowi dokonanie oceny, czy w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w ust. 2, art. 15ja. Należy w pełni podzielić stanowisko strony Skarżącej, iż w zaskarżonej odpowiedzi Organ w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek materialnoprawnych, które uzasadniałyby odmowę pomniejszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za 2020 r. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną odpowiedź. Podczas ponownego postępowania organ odwoławczy zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej, wyrażonej w niniejszym wyroku. Na zasadzie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania.