II SA/Gl 662/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B. F. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie wniosków F. B., M. K., B. J.-B., A. R., Z. M., U. P., W. R., A. S., K. S., E. F.-M., D. M., H. M.-M., A. M., M. O., T. S., A. R., B. K., M. J., B. L., J. S.-K., H. B., M. Z., T. B.-Ć. oraz D. L. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postanawia: oddalić wnioski. B.F., F. B., M. K., B. J.-B., A. R., Z. M., U. P., W. R., A. S., K. S., E. F.-M., D. M., H. M.-M., A. M., M. O., T. S., A. R., B. K., M. J., B. L., J. S.-K., H. B., M. Z., T. B.-Ć., D. L., reprezentowani przez kwalifikowanego pełnomocnika, wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę Rady Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] podjętą w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic: [...], [...], [...] w K.. Wniesienie skarg zostało poprzedzone wezwaniami organu do usunięcia naruszenia prawa, zawartymi w piśmie z [...] r. Wezwania zostały rozpoznane negatywnie. Do skarg zostały dołączone odpisy pełnomocnictw udzielonych radcy prawnemu A.D. przez poszczególnych skarżących. Od skarg został uiszczony wpis w kwocie [...] zł. Sąd wezwał pełnomocnika do podania, w imieniu której z osób skarżących wpis został wpłacony, pod rygorem przyjęcia, że wpis został uiszczony w imieniu B.F.. Wobec braku odpowiedzi, prawomocnym postanowieniem z dnia z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/GL 662/08 Sąd odrzucił skargi F. B., M. K., B. J.-B., A. R., Z. M., U. P., W. R., A. S., K. S., E. F.-M., D. M., H. M.-M., A. M., M. O., T. S., A. R., B. K., M. J., B. L., J. S.-K., H. B., M. Z., T. B.-Ć. i D. L. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przyczyną odrzucenia skarg był brak wymaganych wpisów sądowych. Na rozprawie przed Sądem w dniu 12 lutego 2009 r. pełnomocnik skarżącej A.D., powołując się na pełnomocnictwa udzielone mu przez osoby, których skargi zostały odrzucone, zawnioskował w ich imieniu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. W uzasadnieniu wniosku podano, że spełnione zostały przesłanki z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm), albowiem wnioskodawcy brali udział w postępowaniu na etapie wzywania Rady do usunięcia naruszenia prawa. Odrzucenie skarg powoduje taki skutek, jakby osoby te nie wniosły skargi. Zgodnie z art. 33 § 1 osoby, które brały udział w postępowaniu administracyjnym i nie wniosły skargi, jeżeli wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego, są uczestnikami postępowania na prawach strony. Wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości położonych na terenie objętym planem, zatem postępowanie dotyczące planu miejscowego dotyczy ich uprawnień. Podkreślono, że Sąd odrzucając skargi wnioskodawców, nie kwestionował przysługującego im statusu strony, a jedynie uznał, że jako strony nie uiścili oni należnego wpisu. Wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego uczestników postępowania. Jednocześnie podano, że w przypadku odmiennego stanowiska Sądu, wymienione we wniosku osoby zgłaszają swój udział w charakterze uczestników na podstawie art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że fakt odrzucenia przez Sąd skarg wnioskodawców w żadnej mierze nie przesądził o ich statusie procesowym w niniejszym postępowaniu prowadzonym ze skargi B.F.. Osoby, które wniosły skargę są, zgodnie z art. 32 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), stronami postępowania. Jeżeli zachodzą, ze względów formalnych, przeszkody w rozpoznaniu skargi, sąd skargę odrzuca, nie badając interesu prawnego skarżącego ani naruszenia tego interesu przez zaskarżony akt. Dopiero na etapie rozpoznawania skutecznie wniesionej skargi sąd bada, czy skarżący, zgodnie z art. 50 § 1 tej ustawy, ma interes prawny w sprawie, stwierdzając jego brak, sąd skargę oddala. Fakt odrzucenia skarg wnioskodawców przez Sąd nie może zatem stanowić dowodu, że niniejsze postępowanie dotyczy ich interesu prawnego. Oprócz stron, w postępowaniu przed sądem administracyjnym mogą brać udział uczestnicy postępowania. Przepis art. 33 ustawy pozwala na wyróżnienie dwóch rodzajów uczestników. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeśli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Osoby należące do tej kategorii są uczestnikami postępowania z mocy prawa, stają się nimi z chwilą jego wszczęcia a sąd nie orzeka o ich dopuszczeniu do postępowania, lecz zobowiązany jest ich krąg z urzędu ustalić. Uchybienia w tym zakresie mogą stanowić przedmiot zarzutów skargi kasacyjnej. Z tych względów brak jest podstaw do podejmowania przez Sąd odrębnego rozstrzygnięcia w tym zakresie i jego uzasadniania. Udział w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 ustawy może także zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu. Wniosek taki uzasadnia podjęcie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu. Przesłankami umożliwiającymi dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 33 § 2 ustawy są: fakt prowadzenia postępowania administracyjnego bez udziału w nim wnioskodawcy, złożenie przez niego wniosku w trakcie trwania postępowania sądowego oraz stwierdzenie związku między wynikiem postępowania sądowego a interesem prawnym wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został złożony w terminie. Rozważenia wymaga natomiast, czy po pierwsze można mówić, że wniesienie skargi poprzedzało postępowanie administracyjne oraz czy wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego wnioskodawców. W pierwszej kwestii należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia jest akt prawa miejscowego, uchwała w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Mimo wielu kontrowersji co do rozumienia terminu "postępowanie administracyjne" użytego w art. 33 § 2 ppsa, nie można uznać, że obejmuje ono także postępowanie prawodawcze. Procedura planistyczna nie prowadzi do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz do uchwalenia aktu prawa miejscowego w trybie właściwym dla stanowienia prawa, co powoduje, że w stosunku do takich aktów przepis art. 33 § 2 ppsa nie może być podstawą do dopuszczenia osoby trzeciej do udziału w postępowaniu sądowym. Na przeszkodzie do przyznania wnioskodawcom statusu uczestników stoi również art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Specyfiką skargi na uchwałę organu samorządu jest, że uprawnioną do jej wniesienia jest osoba, której interes prawny został taką uchwałą naruszony. Wykazanie naruszenia interesu prawnego danego podmiotu otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Ocena ta z istoty dotyczy interesu podmiotu kwestionującego przed sądem uchwałę i inne osoby, które nie wniosły skutecznie skargi we własnym interesie, nie mogą ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym. Jak wskazano w orzecznictwie sądowym, art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może mieć zastosowania tam, gdzie legitymacja skargowa oparta jest na innej zasadzie niż to wynika z art. 50 tej ustawy. Art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że skargę może wnieść nie ten, czyjego interesu uchwała dotyczy, ale ten, czyj interes został uchwałą naruszony. Skoro ustawa samorządowa przewiduje inny charakter legitymacji skargowej przy skargach wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie można wobec osób składających wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym wszczętym taką skargą, stosować innej miary niż do skarżącego i uznawać, że dla jego uczestniczenia w postępowaniu wystarczy samo legitymowanie się interesem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. II OZ 1310/08 oraz postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 134/09. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl)). Ze względu na powyższe argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.