II SA/Gl 67/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. C. (C.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Działając na wniosek M. C., decyzją z dnia [...] r., nr [...], z upoważnienia Prezydenta Miasta C., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), orzeczono o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] m [...] w budynku przy ul. [...] w C. W uzasadnieniu organ I instancji po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania administracyjnego i omówieniu zeznań M. C. i M. C. oraz powołując się na informacje I Komisariatu Policji w C., jak również orzeczenie Sądu Okręgowego w C. o eksmisji M. C. z przedmiotowego mieszkania z powodu rażącego i nagannego postępowania uniemożliwiającego wspólne zamieszkiwanie (sygn. akt [...]), ustalił że M. C. nie zamieszkuje w powyższym lokalu od [...] r. Zdaniem organu administracji, skoro ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan faktyczny, odnoszący się do rzeczywistego przebywania osoby pod oznaczonym adresem, spełnione zostały w tej sytuacji przesłanki wymeldowania z pobytu stałego. W odwołaniu od decyzji M. C. wyjaśnił, że z lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, został wyrzucony przez byłą żonę i w obawie przed nią i awanturami opuścił tymczasowo mieszkanie. Ponadto zaznaczył, że od tego czasu mieszkał w piwnicy bądź wynajmował mieszkanie. Wreszcie podnosił, iż sąd orzekł eksmisję, gdyż nie brał udziału w rozprawie na skutek działań byłej żony, a ona sama i tak nie mieszka w spornym lokalu, gdyż gdzie indziej sprawuje opiekę nad osobą starszą. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody [...], uchylono zaskarżoną decyzję w całości i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy zwrócił bowiem uwagę, że przez opuszczenie lokalu (mieszkania) należy rozumieć nie tylko fizyczne nie przebywanie w lokalu, ale zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania spraw życiowych w innym miejscu, przy czym zamiar ten należy pojmować jako wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności, i nie należy przy tym pomijać wyjaśnień osoby, której wniosek dotyczy. Ponieważ – zdaniem organu – kwestie te nie zostały w wystarczający sposób zbadane, zarządzono powtórne zbadanie sprawy, w szczególności pod kątem wnioskowanych przez M. C. świadków, zgłoszonych w toku postępowania odwoławczego. Po uzupełniającym przeprowadzeniu postępowania dowodowego z zeznań świadków R. C. i E. C., decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta C., wymeldowano z miejsca stałego pobytu M. C. Organ I instancji zanotował, że podczas rozprawy administracyjnej, M. C. podtrzymała swoje wcześniejsze zeznania, zgodnie z którymi jej były mąż opuścił mieszkanie w [...] r. i ponownie w nim nie zamieszkał. M. C. także oświadczył, że w lokalu zamieszkiwał do [...] r., później zaś nie złożył skargi do prokuratury o utrudnianie zamieszkiwania, ani nie zwrócił się do byłej żony o wydanie kluczy do nowych zamków. R. C. i E. C. potwierdzili datę opuszczenia lokalu oraz dodali, że sami nie byli świadkami prób wejścia do mieszkania przez M. C. Na tej podstawie organ przyjął, że wyjaśnienia świadków nie wniosły do sprawy nic nowego, a stan faktyczny w postaci opuszczenia lokalu i niedopełnienia obowiązku wymeldowania nie uległ zmianie. W odwołaniu od tej decyzji M. C. wyjaśnił, że lokal opuścił w [...] r. po awanturze z M. C., jednak z "zamiarem powrotu po kilku godzinach", co nie zostało zrealizowane na skutek wymiany zamków, tym samym nie opuścił on mieszkania dobrowolnie. Nadto stwierdził, że nie zawiadamiał prokuratury o utrudnianiu zamieszkiwania, gdyż nie był przez nikogo informowany o takiej możliwości. Na koniec wyjaśnił, że po opuszczeniu lokalu mieszkał w piwnicy, w samochodzie, u synów, a wreszcie przy ul. [...] u znajomych. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną z upoważnienia Wojewody [...], utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji ponownie zwrócono uwagę na konieczność badania zamiaru osoby w przypadku opuszczenia lokalu. Zaznaczono jednak, że badanie to nie powinno sprowadzać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń osoby zainteresowanej, ale winno też opierać się na okolicznościach zewnętrznych, w szczególności: koncentracji interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w nim. Odnosząc się do przeprowadzonego postępowania dowodowego, organ odwoławczy przyjął, że do opuszczenia mieszkania doszło w [...] roku, natomiast późniejsze zachowanie M. C. pozwala co najmniej na domniemanie, że podporządkował się on ciążącemu na nim wyrokowi w sprawie eksmisji. W skardze do tut. Sądu, zaskarżąjąc w całości powyższą decyzję i zarzucając jej błędne ustalenia stanu faktycznego, tj. opuszczenia mieszkania w C. przy ul. [...], M. C. wniósł o jej uchylenie. Organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji w przedmiocie zaistnienia przesłanki "faktycznego opuszczenia lokalu", dodając jednocześnie, iż jego zdaniem zarzuty podniesione w skardze są powtórzeniem argumentów z odwołania i odnoszą się li tylko do oceny przesłanki faktycznego opuszczenia lokalu, a tym samym mają jedynie charakter polemiki. W toku postępowania przed tut. Sądem skarżący wniósł o odroczenie pierwszej wyznaczonej rozprawy z powodu braku zgody na udzielenie urlopu przez pracodawcę oraz z uwagi na chęć przedłożenia nowych wniosków dowodowych. Pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do złożenia zaświadczenia pracodawcy o niemożności udzielenia urlopu oraz do złożenia wniosków dowodowych w terminie 3 dni. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wyjaśnił, że pracodawca odmówił wydania żądanego przez Sąd zaświadczenia, czego świadkiem miała być M. K., którą skarżący powołał na świadka. Innych wniosków dowodowych skarżący nie przedstawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., z późn. zm.) "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że "sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego" (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1998 r. II SA 915/97 i 919/97, OSP 1999, z. 4, poz. 79 z glosą J. Borkowskiego, tamże, s. 204 i n.). W związku z powyższym rozpocząć wypada od uwagi, że z mocy art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przywołanej przez organy obydwu instancji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym w rozumieniu tej ustawy jest zaś zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie następuje pod oznaczonym adresem, który określa się przez podanie nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (art. 6 ust. 1 oraz art. 9b ust. 1 i 2 ustawy). Wreszcie, zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zdaniem Sądu Administracyjnego, w świetle powyższych przepisów i efektów postępowania administracyjnego, prawidłowo organy administracji dopatrzyły się w niniejszej sprawie podstawy prawnej do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Nie ulega bowiem wątpliwości, ze skarżący opuścił lokal przy ul. [...] w C. w [...] r. Nie zostało zakwestionowane także i to, że de facto centrum interesów życiowych skarżącego ostatecznie przeniosło się na ul. [...], gdzie użyczono mu mieszkania, w którym mieszka i w którym – jak twierdzi – opłaca wszelkie świadczenia. Pozostaje więc do oceny fakt, czy skarżący po opuszczeniu lokalu czynił starania zmierzające do powtórnego zamieszkania oraz – jeśli tak – czy te starania były obiektywnie możliwe i prawnie skuteczne? Na tak zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Sama kwestia starań pozostaje w niniejszej sprawie dość enigmatyczna. Po pierwsze, żaden ze świadków nie widział osobiście, by skarżący czynił próby dostania się do mieszkania. Po drugie, sam skarżący oświadczał, że nie żądał od byłej żony kluczy do zmienionych zamków. Wreszcie po trzecie, skarżący zeznawał (a także potwierdzał to w późniejszych pismach), iż nie zawiadamiał prokuratury o utrudnianiu zamieszkiwania, gdyż nie był przez nikogo informowany o takiej możliwości. Wprawdzie ta ostatnia informacja nie jest zbyt ścisła, gdyż w aktach postępowania znajduje się doniesienie do Prokuratury Rejonowej w C. z dnia [...] r., jednak kwestią dodatkową jest zbadanie efektywności takiego doniesienia. Otóż należy zwrócić uwagę, iż na skutek ww. doniesienia Prokuratura odmówiła wszczęcia prowadzenia dochodzenia, z powołaniem się na orzeczoną przez Sąd Okręgowy w C. eksmisję skarżącego z przedmiotowego lokalu. I to właśnie orzeczenie jest ostatecznie kluczowe dla całego postępowania. Choć bowiem orzeczenia w kwestii eksmisji z mieszkania nie wywołują automatycznych skutków w sprawie wymeldowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2005 r. IV SA/Wa 568/05, LEX nr 191285), to jednak nie sposób nie przyjąć, że skutku takiego nie wywołują w ogóle, a sąd nie może powoływać się na treść takiego orzeczenia. Tym bardziej, że co innego wynika zarówno z faktu związania sądów, innych organów państwowych i organów administracji publicznej prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego (art. 365 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r., z późn. zm.), ale też z praktyki orzeczniczej innych sądów administracyjnych. Przykładowo należy przywołać w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r. (V SA 1398/02, LEX nr 159189), w którym stwierdzono, ze "Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania". Podobnie stwierdził ten sam sąd w późniejszym wyroku z dnia 6 października 2005 r. (II OSK 65/05, LEX nr 18893), uwypuklając tym razem fakt, że "Opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej". W świetle powyższych argumentów oraz efektów postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie należy skonstatować, iż rację ma organ odwoławczy stwierdzając, że "wykonanie prawomocnego wyroku sądu w przedmiocie eksmisji, polega na podporządkowaniu się przez osobę ciążącemu na niej wyrokowi bądź w przypadku nie podporządkowania się wyrokowi, wykonanie jego następuje w postępowaniu egzekucyjnym. Nawiązując do wyroku Sądu Okręgowego (...) który nakazał eksmisję (...) można domniemywać, że odwołujący się podporządkował się ciążącemu na nim wyrokowi". Tym samym, podsumowując, w świetle prawidłowo zebranego materiału dowodowego należy skonstruować wniosek, zgodnie z którym skarżący opuścił mieszkanie w [...] roku, jego koncentracja interesów życiowych znajduje się obecnie w zupełnie innym miejscu, a jedyna, nieskuteczna próba przeciwstawienia się ww. skutkom w postaci złożenia powiadomienia prokuratury o utrudnianiu zamieszkiwania, nie może unicestwiać pozostałych, obiektywnych okoliczności faktycznych. Co więcej, zdaniem tut. Sądu pozostałe, bierne zachowanie skarżącego pozwala przyjąć, iż w rzeczywistości podporządkował się on ciążącemu nań wyrokowi eksmisyjnemu, co ostatecznie przekreśla możliwość uwzględnienia jego obecnych zarzutów. Na koniec wypada powtórzyć za organem odwoławczym, że postępowanie meldunkowe nie służy i nie może służyć do rozwiązywania sporów czy problemów rodzinnych. Zresztą istotne jest, że jak podkreślił także tut. Sąd w jednym z wcześniejszych orzeczeń, ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego (wyrok z dnia 28 stycznia 2009 r., II SA/Gl 874/08, LEX nr 478528). Wreszcie trzeba też wyjaśnić, iż "wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w tym lokalu, nie oznacza, że wymeldowany w ten sposób staje się bezdomny" (tamże). Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). SW