II SA/Gl 671/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. P. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata urzędu. Z treści wniosku wynika, że skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości: budynku mieszkalnego o pow. 100 m2 oraz lokalu mieszkalnego o pow. 70 m2. W skład jej majątku nie wchodzą natomiast żadne przedmioty o wartości przekraczającej 3000 euro, jak również papiery wartościowe. Źródłem utrzymania się strony jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy o pracę w wysokości 5500 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia 14 października 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżąca do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie aktualnej wysokości uzyskiwanego dochodu, - udokumentowanie wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się - udzielenia wyjaśnień odnośnie aktualnego sposobu zagospodarowania lokalu mieszkalnego o pow. 70 m2 oraz budynku mieszkalnego o pow. 100 m2, - wyjaśnienie kim jest N. S. – P., który z relacji doręczyciela jest dorosłym domownikiem, a który nie został wskazany przez skarżącą w stosownej rubryce formularza. W odpowiedzi M. P., nadesłała zaświadczenie wystawione przez jej pracodawcę, z treści którego wynika, że uzyskuje wynagrodzenie netto w kwocie 3805 zł. Oprócz tego strona wyjaśniła, że z lokalu mieszkalnego korzysta w tygodniu, natomiast budynek mieszkalny "zamieszkuje w czasie wolnym od pracy". Skarżąca wskazała również, że N. S. – P. nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Możliwość skorzystania z prawa pomocy jest uwarunkowana od tego, czy strona w należyty sposób wykaże, iż nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z tym postępowaniem w całości lub w części. Bez wątpienia prawo pomocy w zakresie całkowitym jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Odnosząc te uwagi do sytuacji materialnej M. P. nie sposób stwierdzić, że jest ona osobą, w odniesieniu do której zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem złożonego wniosku. W pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę na fakt, że strona dysponuje stałym źródłem utrzymania się (dochód ze stosunku pracy) którego wysokość niewątpliwie pozwala na pokrycie bieżących potrzeb jednej osoby a także na wygospodarowanie środków na wydatki związane z postępowaniem sądowym oraz skorzystaniem z usług fachowego pełnomocnika. Podkreślić należy, iż wnioskodawczyni wskazała, w piśmie procesowym z dnia 24 października 2011 r., że przeciętne koszty jej utrzymania się wynoszą około 2.000 zł miesięcznie jednakże okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentowała. Nawet gdyby uznać te informacje za wiarygodne, to wówczas do dyspozycji strony pozostaje kwota, która pozwala na poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, zwłaszcza, ze na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one do wpisu od skargi wynoszącego 100 zł. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że skarżąca jest właścicielką dwóch nieruchomości (domu oraz mieszkania), a fakt, że stać ją na ich utrzymanie przeczy tezie o trudnej sytuacji materialnej. Niepodobna bowiem przyjąć, że ktoś, kto mieszka w lokalu mieszkalnym "na co dzień" zaś w domu "w czasie wolnym od pracy" może być uznany za osobę niezamożną. Wobec tego nie można stwierdzić, że sytuacja materialna skarżącej jest ciężka, skoro stać ją na utrzymanie takich nieruchomości. Co więcej, nie wykazała, aby nieruchomości te stanowiły zabezpieczenie jakichkolwiek zobowiązań względem podmiotów trzecich, w tym aby istniały przeszkody zbyciu lub obciążeniu którejkolwiek z nich (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt I OZ 563/09 – LEX nr 574123). Na koniec wreszcie wskazać przyjdzie, że w realiach niniejszej sprawy istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących osób, pozostających ze stroną we wspólnym gospodarstwie domowym. W druku formularza PPF M. P. zaznaczyła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Temu stwierdzeniu przeczyły adnotacje zawarte na urzędowych drukach dowodów doręczeń, z treści których wynikało, że korespondencję kierowaną do strony odbierał N. S. – P. - oznaczony przez doręczyciela jako "dorosły domownik". Skarżąca, wezwana do udzielenia wyjaśnień w tym zakresie podkreśliła, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a w/w osoba jest jedynie jej przyjacielem i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Twierdzenie to jest mało wiarygodne w obliczu faktu odbioru ostatniej przesyłki z Sądu przez N. S. – P. określonego na dowodzie doręczenia jako "mąż". Abstrahując od rzeczywistych relacji łączących stronę z tą osobą podkreślić trzeba, że ilość osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy nie pozostaje bez wpływu na ocenę jej sytuacji materialnej. Skoro więc większość korespondencji kierowanej do M. P. zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i sądowego odbierała osoba przebywająca pod wskazanym przez stronę adresem, to trudno zaakceptować tezę, że nie jest ona domownikiem. Zasygnalizowane wyżej niejasności rodzą zbyt wiele wątpliwości, a w konsekwencji stanowią kolejną przesłanką przemawiającą przeciwko przyznaniu stronie prawa pomocy. Wobec powyższego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.