II SA/Gl 672/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-04-20
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Ewa Krawczyk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej jako nieznacząco oddziałującą na środowisko, w sytuacji gdy nie przeprowadził samodzielnej oceny w tym zakresie, opierając się jedynie na stanowisku innego wydziału i dokumentach przedłożonych przez inwestora?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, jest zobowiązany do samodzielnego ustalenia, czy inwestycja wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Opieranie się wyłącznie na stanowisku innego wydziału lub dokumentach inwestora, bez przeprowadzenia własnego postępowania wyjaśniającego, w tym ewentualnego dowodu z opinii biegłego, stanowi naruszenie przepisów proceduralnych i czyni decyzję przedwczesną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko oraz braku samodzielnej analizy przez organy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonania do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Stowarzyszenia "A" w K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej "B" SA – "" na działce nr [...] przy ul. [...] w K..
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...]
[...] działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.), a także art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.) po ponownym rozpoznaniu wniosku "B" Sp. z o.o. ustalił warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla stacji bazowej telefonii komórkowej na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej numerem [...]. Inwestycja ta miała polegać na budowie stacji bazowej [...]o nr [...].składającej się z wieży stalowej o całkowitej wysokości 45 m ( wraz ze sztycą odgromową ) kontenera teletechnicznego oraz systemu antenowego wraz z niezbędną instalacją kablową. W skład stacji bazowej wchodzi dziewięć anten sektorowych oraz kontener techniczny o wymiarach [...] m. W decyzji tej organ zaznaczył, że ze względu na charakter projektowanej inwestycji nie wpływa ona znacząco na otoczenie oraz ład przestrzenny. Organ wskazał, że podstawowe elementy projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej nie posiadają cech obiektu kubaturowego. Planowana wieża będzie nowym elementem krajobrazu, który jedynie w widokach bliskich będzie zauważalny, a w widokach dalekich pozostanie niezmieniony. Organ podniósł, że projektowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ nie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 ppkt a, § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt d i § 3 ust. 1 pkt 8 ppkt e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2010 r. nr 213 poz. 1397). Wobec tego organ uznał, iż nie zaistniały podstawy pozwalające odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odwołania od tej decyzji złożyli Z.G. oraz Stowarzyszenie "B" wskazując, iż realizacja wspomnianej inwestycji będzie miała negatywny wpływ na naruszenie wielu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 199 poz. 1227) poprzez niewskazanie przepisów z których wynika jakie wymogi musi spełniać wniosek inwestora oraz naruszenia art. 63 ust. 1 i art. 63 ust. 2 poprzez niewydanie postanowienia o braku konieczności sporządzenia raportu. Ponadto zarzucili naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140, 143 i 144 kodeksu cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sprowadzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. poprzez nieustalenie, czy planowana inwestycja wprowadzi ograniczenia wysokościowe poza terenem, co do którego inwestor posiada tytuł prawny. Wreszcie odwołujący zarzucili naruszenie art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niewskazanie jakie przepisy odrębne były objęte analizą i tym samym, czy inwestycja ich nie narusza, a także art. 54 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. poprzez odstąpienie od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych ( PEM).
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności za niezasadny uznał zarzut odwołujących dotyczący braku wyjaśnienia pojęć użytych w decyzji. Organ wskazał, że zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wniosek inwestora o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego powinien zawierać określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko. Inwestor w swoim wniosku podał szczegółowe parametry i dane dotyczące tego zamierzenia inwestycyjnego, określając te dane w jednostkach fizycznych i przy użyciu terminologii stosowanej dla tego typu inwestycji. Obowiązujące przepisy nie nakładają na organ obowiązku wyjaśnienia stosowanych dla określenia przedmiotu inwestycji pojęć, czego domagali się odwołujący, ponadto decyzja organu I instancji zawiera sprecyzowanie pojęć użytych w pkt I i II oraz w przedłożonych przez inwestora dokumentach. Organ uznał za nieuzasadniony także kolejny zarzut dotyczący braku objaśnienia sposobu ustalania odległości od środka elektrycznego anteny. Kolegium podniosło, że nie ma ustawowych kompetencji do ustalania technicznych wymagań dotyczących projektowanej inwestycji, a zatem dokonuje tych ustaleń wyłącznie na wniosek. Odnosząc się do następnych zarzutów organ II instancji wskazał, że właściciele nieruchomości sąsiednich będą mogli dochodzić swoich praw, w przypadku ich naruszenia, po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniesiono również, że organ administracji publicznej co do zasady zna obowiązujące przepisy i w podejmowanym rozstrzygnięciu o lokalizacji celu publicznego mógłby jedynie wskazać, z którymi przepisami określona we wniosku inwestycja jest sprzeczna. Organ podkreślił, że nie ma przepisów, które nakładałyby na organ obowiązek podania zestawu przepisów, które analizował w związku z prowadzonym postępowaniem. Badając zarzut dotyczący odstąpienia od zbadania zjawiska kumulacji pól elektromagnetycznych organ uznał go za chybiony, gdyż w sąsiedztwie projektowanej inwestycji brak jest podobnych urządzeń. Za bezzasadny organ uznał także zarzut dotyczący niejasnego sformułowania osnowy zaskarżonej decyzji, gdyż w ocenie organu treść decyzji nie budzi wątpliwości. Kolegium nie podzieliło także zarzutu odwołujących dotyczącego braku wyjaśnienia, czy wzdłuż osi głównej promieniowania poszczególnych anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, bowiem zaskarżona decyzja zawiera szczegółowe odniesienie się do tego zagadnienia. Wysokość istniejącej zabudowy i projektowana wysokość wieży stacji bazowej powodują, że przebywanie ludzi w strefie zagrożenia jest wykluczone, a miejsca w których mogą się znaleźć ludzie położone są poza strefą szkodliwego oddziaływania. Organ wskazał, że brak jest w obowiązujących przepisach obowiązku badania sytuacji dotyczącej ochrony przed szkodliwym promieniowaniem dla zabudowy, która jeszcze nie istnieje, a która może powstać w przyszłości. W przedmiotowej sprawie najniższa wysokość na jakiej występują obszary pól o poziomach wyższych niż [...] stanowiących maksymalną wartość dla ludzi wynosi [...] m. Natomiast na terenie będącym miejscem projektowanej lokalizacji anten nie ma budynków o takiej wysokości. Ustalono także, że w strefie oddziaływania istnieją budynki gospodarcze o wysokości [...] m, a obowiązujący dla części terenu objętego oddziaływaniem projektowanej inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ogranicza wysokość ewentualnej zabudowy do [...] m. Tymczasem strefa szkodliwego oddziaływania, zgodnie z przedłożoną przez inwestora dokumentacją, obejmuje obszar o wysokości [...] m. nad poziom terenu. Istniejąca na obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji zabudowa nie przekracza wysokości [...] m, zatem budynki, które mogą powstać – w sytuacji braku planu miejscowego na zasadzie dobrego sąsiedztwa" nie będą mogły być wyższe niż [...] m. Wreszcie organ zaznaczył, że samodzielnie ustalił, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstawy do uzyskiwania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko projektowanej inwestycji.
W dwóch jednobrzmiących skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Stowarzyszenie "B." w K. oraz T.C. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od strony przeciwnej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie następujących przepisów:
- art. 7, 8, 9, 11, 107 § 3 kpa – poprzez niewyjaśnienie sposobu ustalenia i zakwalifikowania inwestycji z uwagi na brak wytłumaczenia poszczególnych pojęć takich, jak: "wzdłuż lub w osi głównej wiązki promieniowania", "miejsca dostępne", poprzez brak objaśnienia sposobu ustalenia odległości od środka elektrycznego anteny, kształtu wiązki, brak określenia, czy organ przyjął jako wyznacznik kreskę narysowaną na mapie czy też konkretną wartość pola elektromagnetycznego, jak również poprzez przyjęcie stanu faktycznego oraz prawnego w kwestii konieczności wymogu uzyskania lub nie, decyzji środowiskowej ustalonego przez osobę niebędącą pracownikiem organu administracji publicznej oraz nieuczestniczącą w postępowaniu,
- art. 107 § 1 w związku z art. 7, 8 kpa – poprzez niewskazanie zastosowanej konkretnej jednostki prawnej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. ( Dz. U. Nr 213, poz. 1397) z jednoczesnym pominięciem § 4,
- art. 7,8, 107 § 3 kpa – poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości;
- art. 7,8 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP – poprzez niedokonanie logicznej wykładni rozporządzenia w kwestii jego kwalifikacji poprzez ustalenie, czy bada się odcinek prostej czy też natężenie pola elektromagnetycznego,
- art. 7,8 kpa w związku z art. 2 Konstytucji RP – poprzez stwierdzenie, iż okoliczna zabudowa wynosi 12 metrów z jednoczesnym uznaniem, iż wysokość 10,2 ( de facto 8,2) należy uznać za miejsce niedostępne dla ludności ( strona 3 decyzji organu I instancji; organ II instancji niezajmuje stanowiska ),
- art. 15 kpa – poprzez nierozpoznanie sprawy przez organ II instancji w pełnym jej zakresie, o czym świadczy treść uzasadnienia, albowiem nie zawiera ono między innymi ilości anten, azymutów, mocy, konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia,
- ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199, poz. 1227) – poprzez niewskazanie przepisów, z których wynika, jakie wymogi musi spełniać wniosek inwestora, oraz naruszenia art. 63 ust. 1 oraz 63 ust. 2 poprzez niewydanie postanowienia o braku konieczności sporządzenia raportu,
- art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu w związku z art. 140, 143, 144 Kodeksu Cywilnego w związku z art. 21 Konstytucji RP w związku z art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzoną w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) – poprzez stwierdzenie, iż powyższy przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie bez dokonania jego logicznej wykładni,
- art. 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 roku w związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu – poprzez nieustalenie rzeczywistego obszaru oddziaływania inwestycji ( naruszenie to polega na nieustaleniu rzeczywistego poziomu pola elektromagnetycznego występującego już wyjściowo w miejscu planowanej inwestycji), na niezsumowaniu mocy anten sektorowych i radioliniowych nakładających się oraz niedokonaniu oceny kumulacji pola elektromagnetycznego z uwzględnieniem wszystkich jego źródeł w środowisko.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wskazało, że organ wydając zaskarżoną decyzję brał pod uwagę stan faktyczny, uwzględniając istnienie budowli, które umożliwiłyby przebywanie ludzi w zasięgu takiego pola. Jednak w takim polu brak jest budowli o wysokości [...]m nad poziomem gruntu, a właśnie w takiej przestrzeni, ze względu na wysokość projektowanego masztu antenowego, pole magnetyczne może mieć natężenie szkodliwe dla ludzi. Dalej organ wskazywał, że podnoszona w skardze konieczność brania pod uwagę promieniowania mikrofalowego mierzonego dla środowiska nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, a obowiązek taki nie może także wynikać z przywołanej w skardze rezolucji z dnia 13 października 2009 r. wydanej przez Komisję "C". Wreszcie Kolegium podniosło, że zarzut dotyczący braku określenia i ustaleń, jaki kształt w przestrzeni ma główna wiązka promieniowania i tym samym, czy rozprzestrzenia się ona wprost proporcjonalnie do odległości od anteny, czy też może przekrój wiązki jest zawsze taki sam bez względu na odległość od anteny jest nieuzasadniony, gdyż w obowiązujących przepisach, regulujących wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, brak jest podstawy do dokonywania takich ustaleń.
Zarządzeniem z dnia z dnia 24 października 2011 r. obydwie skargi zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę T.C. z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącą wpisu sądowego oraz nieuzupełnienie braków formalnych skargi.
Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. Sąd dopuścił do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania [...] Stowarzyszenie "D" z siedzibą w R.. W piśmie procesowym z dnia [...]r. wskazany wyżej uczestnik zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie następujących przepisów.
1) art. 8 w związku z art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niedokonanie prawidłowej subsumcji z uwagi na : a) niewskazanie na zastosowanie konkretnej jednostki prawnej rozporządzenia z dnia 21.08.2007 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, b) niesprawdzenie jaką metodą dokonywano kwalifikacji inwestycji, tym samym czy organ przyjął jako wyznacznik kreskę narysowaną na mapie czy też konkretną wartość pola elektromagnetycznego, c) czy podane moce oraz trilty w decyzji są maksymalne, d) jaka wysokość zabudowy jest dopuszczalna na danym terenie e) czy linia narysowana przez inwestora faktycznie jest środkiem głównej wiązki promieniowania i jak organ to ustalił;
2) art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie w związku z art. 144 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy prawo ochrony środowiska w powiązaniu z art. 64 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 w związku z art. 74 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do § 1 pkt 1a oraz § 1 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymanych poziomów poprzez pominięcie okoliczności, że inwestycja zmienia standardy środowiska w odniesieniu do miejsc przeznaczonych pod zabudowę i tym samym wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
3) art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. W sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. z 2004 r. Nr 254, poz. 2573 ze zm) poprzez jego pominięcie. Jednocześnie uczestnik powołał się na wyroki NSA z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1695/10 oraz z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10;
4) art. 64 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 w związku z art. 74 ust. 1 Konstytucji RP w odniesieniu do § 1 pkt 1a oraz § 1 pkt 1 b rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów przez bezprawne wprowadzenie ograniczeń w zagospodarowaniu terenu co do których nie posiada się tytułu prawnego;
5) art. 7-9, art. 107 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie jaki przepis odrębny był podstawą do ustalania obszaru oddziaływania inwestycji oraz czy uwzględniono moce maksymalne anten według danych katalogowych. Uczestnik wskazał na wyrok NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10.
W uzasadnieniu uczestnik podniósł, że organ powinien w pierwszej kolejności ustalić moc maksymalną możliwą do doprowadzenia do przedmiotowej anteny, a następnie zbadać czy więcej wiązek promieniowania skierowanych zostało na ten sam azymut, ponieważ wówczas tworzą one jedną wiązkę. Następnie winien rozważyć czy należy badać tylko linię narysowaną przez inwestora, czy też konkretną wartość występowania ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego. Ponadto należy wskazać, jaka maksymalna zabudowa dla obiektów jest dopuszczalna na danym terenie, a następnie w czytelny sposób opisać metodą kwalifikacji inwestycji wraz z opisem jak ustalono obszar oddziaływania inwestycji. Powołując się na wyrok tut. Sądu z dnia 22 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/GL 129/11 uczestnik podniósł, że niezależnie od wątpliwości interpretacyjnych pojęcia "wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania" wyniki obliczeń dla poszczególnych anten sektorowych wykluczają jednoznaczne stanowisko inwestora na którym oparł się organ administracji, że w odległości do 150 m od środka elektrycznego nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi z uwagi na podaną minimalną wysokość osi głównej wiązki promieniowania, wynoszącą 7,5 m na terenach zabudowy mieszkaniowo – usługowej. Następnie powołując się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 719/09, z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1581/08 oraz z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK 1485/10 i wyrok tut. Sądu z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/GL 509/11 uczestnik wskazał, że przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których już istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi jak i tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Uczestnik podał także, iż raport o oddziaływaniu na środowisko nie ma charakteru wiążącego dla organu, jest to jedynie jeden z dowodów w sprawie – opinia, która podlega ocenie właściwego organu administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199 z 2008 r. poz. 1227 ze zm.) przewiduje w art. 59 ust. 1 obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli należy ono do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a art. 71 ust. 1 tej ustawy wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jeżeli może ono znacząco oddziaływać na środowisko.
Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z 3 października 2008 roku ). Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji ( w niniejszej sprawie ) o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ( tutaj decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego – art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Nie może budzić wątpliwości, że organ do którego wpłynął wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest zobowiązany do ustalenia czy inwestycja, której dotyczy wniosek jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko, a więc czy wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i oceny oddziaływania na środowisko.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku było ustalenie lokalizacji dla inwestycji w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej "B" na działce nr [...].
Właśnie kwestia zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji do przedsięwzięć nie oddziałujących na środowisko stało się wstępnym, spornym zagadnieniem, a jej rozwiązanie przesądza o zgodności z prawej zaskarżonej decyzji.
Na gruncie § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 6 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. nr 213, poz. 1397, dalej "rozporządzenie" ) kwalifikacji stacji bazowych dokonuje się w oparciu o dwa kryteria:
- równoważną moc promieniowania izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny
( z wyłączeniem radiolinii),
- odległość miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny, przy czym równoważną moc promieniowania izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Zdaniem Sądu regulacja ta przesądza, że na etapie kwalifikacji przedsięwzięcia nie podlegają sumowaniu moc anten sektorowych i radiolinii, a także nie uwzględnia się kumulacji pola e – m.
Jeżeli natomiast chodzi o miejsca dostępne dla ludności, o których mowa w art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) to zgodnie z definicją ustawową, są to wszelkie miejsca z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego.
Skład orzekający podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 25 października 2011 roku sygn. akt II OSK 1485/10, iż przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem, nie może naruszać granic cudzej nieruchomości. Pionowy zasięg własności gruntowej może ograniczać jedynie porządek prawny, w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i dotyczące ochrony środowiska.
Ustaleń w granicach wyżej wskazanych regulacji prawnych winien dokonać organ orzekający, co wynika z art. 77 § 1 kpa. Jednakże stwierdzając, że planowana inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a w związku z tym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko organy oparły się na piśmie Wydziału Kształtowania Środowiska z dnia [...] roku, potwierdzonym pismem z dnia [...] roku.
Nie dostrzegły więc organy, że stanowisko innego wydziału nie ma żadnego waloru dowodowego w rozumieniu art. 75 § 1 kpa. W szczególności nie jest to opinia biegłego, podczas gdy niewątpliwie rozstrzygnięcie sprawy, wymagało wiedzy specjalistycznej. Trzeba też podkreślić, iż na etapie postępowania administracyjnego strony wielokrotnie zwracały uwagę ( np. notatka służbowa z [...] roku, protokół rozprawy administracyjnej z [...] roku ) na brak samodzielnej oceny organu w zakresie ustawy z dnia 3 października 2008 roku, oparcia stanowiska Wydziału Kształtowania Środowiska na danych podanych przez inwestora w analizie środowiskowej i kwalifikacji środowiskowej stacji ( k. 233 i nast. oraz 256 i nast. akt administracyjnych). W tym zakresie należy podzielić stanowisko skarżącego, jak i dopuszczonego do udziału w sprawie Stowarzyszenia.
Niewątpliwie bowiem kwalifikacji spornego przedsięwzięcia w kontekście rozporządzenia i ustawy z 2008 roku powinien dokonać organ orzekający.
Natomiast organy obu instancji w sposób nieuzasadniony potraktowały stanowisko Wydziału Kształtowania Środowiska jako dowód w sprawie, co oznacza bezkrytyczne przyjęcie dokumentów przedstawionych przez inwestora ( analiza środowiskowa i kwalifikacja ), będących podstawą tego stanowiska. Dokumenty złożone przez inwestora nie były dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 § 1 kpa, ale jak każdy inny dowód w sprawie, podlegały swobodnej ocenie, włącznie z możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko ich treści.
W sytuacji formułowania przez strony postępowania zarzutów w stosunku do stanowiska Wydziału Kształtowania Środowiska, jak i dokumentów złożonych przez inwestora, rzeczą organów było przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, nie wykluczając dowodu z opinii biegłego ( art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 84 § 1 kpa ). Organy prowadzące postępowanie nie dostrzegły jednak potrzeby wyjaśnienia tej kwestii i poprzestając na stanowisku Wydziału Kształtowania Środowiska uznały, że przedmiotowa inwestycja nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko.
Zdaniem składu orzekającego do takiego wniosku, bez przeprowadzenia postępowania w wymaganym zakresie organy nie miały prawa dojść.
W związku z tym należy przyjąć, że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla spornej inwestycji jest co najmniej przedwczesna. Od poczynienia bowiem wyczerpujących ustaleń w zakresie kwalifikacji inwestycji w kontekście rozporządzenia uzależniony jak bowiem dalszy bieg postępowania, w tym wydanie wnioskowanej decyzji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien w pierwszym rzędzie przeprowadzić postępowanie w zakresie kwalifikacji spornego przedsięwzięcia zgodnie z rozporządzeniem w tym zakresie, jak również w zakresie opracowań złożonych przez inwestora. Niezbędne będzie powołanie biegłego bądź ewentualnie skorzystanie z dowodów zaoferowanych przez strony.
Dopiero ustalenie czy inwestycja wymaga decyzji środowiskowej, jak i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko umożliwi dalsze procedowanie organów.
Z uwagi na wyżej stwierdzoną wadliwość decyzji zarzuty w zakresie związanym z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sąd uznał, za przedwczesne i pozostawił bez oceny.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a i c w związku z art. 135 i 151 oraz na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak wyżej.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło