II SA/Gl 675/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Pismem z dnia 26 lipca 2017r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. wniósł do Prezydenta Miasta S. o wszczęcie postępowania administracyjnego mającego na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez S. K. (dalej również jako "skarżący") z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przeciwko skarżącemu podejrzanemu o popełnienie czynu z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do jego poczytalność zasięgnięto opinii biegłych lekarzy psychiatrów. W ramach postępowania karnego została sporządzone opini4 sądowo-psychiatryczne (pierwsza w [...]r.). Wynika z niej, iż skarżący wykazuje uzależnienie od alkoholu i środków psychoaktywnych. Kilkukrotnie leczył się on odwykowo, w 2009r. odbył terapię odwykową, a w przeszłości stosował różne środki odurzające. Podniósł, iż skarżący od [...]r. leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń depresyjnych, w przeszłości podejmował kilkukrotnie próby samobójcze, był hospitalizowany psychiatrycznie z powodu zaburzeń adaptacyjnych w trakcie odbywania służby wojskowej, jak również w okresie późniejszym. Również podczas pobytu w Zakładzie Karnym korzystał z pomocy psychiatrycznej, w związku z czym zażywał leki o działaniu przeciwdepresyjnym i uspokajającym. W [...]r. był także hospitalizowany psychiatrycznie, z powodu zaburzeń emocjonalnych, labilności emocjonalnej, stanów napięcia i rozdrażnienia, trudności z kontrolą emocji, obniżonej tolerancji na stres, a ponadto w przeszłości przeszedł uraz głowy, w związku z którym był leczony neurologicznie. Drugą z opinii sądowo-pychiatrycznych (z [...] r.) u skarżącego rozpoznano zaburzenia afektywne - emocjonalne oraz zaburzenia adaptacyjne w przebiegu zaburzeń osobowości, a także politoksykomanię - uzależnienie mieszane - od alkoholu i środków odurzających. Przebył także kilka urazów głowy z utratami przytomności (wstrząśnienia mózgu, w [...]r. upadek z 2 metrów - od tego czasu miewa bóle nawrotowe głowy), a także że w przeszłości miał kilka napadów padaczki związanych z uzależnieniem, cierpi wreszcie na nadciśnienie tętnicze. Organ administracji wszczął postępowanie a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] skierował S. K. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja została wydana, ponieważ na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych istnieją uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy. Odwołanie od ww. decyzji wniósł skarżący, wskazując że nie zgadza się zaskarżoną decyzją oraz opinią sporządzoną przez biegłych lekarzy, którą uważa za niekompletną, bezpodstawną i niezgodną z rzeczywistością oraz jego prywatną dokumentacją medyczną. Zaznaczył też, że uważa się za osobę poszkodowaną i domaga się przeprowadzenia dowodów, w tym z dokumentów załączonych do odwołania. Wyjaśnił, że nie uważa się za osobę w pełni zdrową, jednak jego wieloletnia abstynencja, dobra opinia, brak popełnionych jakichkolwiek wykroczeń podczas kierowania pojazdem mechanicznym oznacza, że jego odwołanie w przedmiotowej sprawie jest w pełni zasadne. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało rozstrzygniecie organu I instancji w mocy. Przywołało przede wszystkim z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., doz. 978), zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami,, podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wskazano ponadto, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z przepisów tych wynika, że starosta jest zobowiązany skierować osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi na kontrolne badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Odnosząc powyższe do rozstrzyganej sprawy organ odwoławczy uznał, iż w odniesieniu do adresata decyzji istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Wskazują na to opinie sądowo-psychiatryczne przedstawione przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.. Jednocześnie wskazał, że organy administracji nie są uprawnione do weryfikacji opinii psychiatrycznych przygotowanych przez uprawnione osoby. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył S. K.. Nie formułując żądania przytoczył argumentację podniesioną wcześniej w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta S.. W szczególności zakwestionował treść sporządzonych w sprawie opinii wskazując, iż są one sprzeczne z posiadaną przez niego dokumentacją medyczną. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., doz. 978) "badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 [...] osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia". Sformułowanie uzasadnione zastrzeżenia" zawarte w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami należy interpretować zgodnie z celem ustawy, którym jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Dla zachowania bezpieczeństwa niezbędne jest więc czuwanie nad tym, by osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o takie uprawnienie, ale także w czasie późniejszym, kiedy korzystają z tych uprawnień (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2018 r. sygn. I OSK 2431/16 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również wskazać, iż w świetle orzecznictwa sądowo-administracyjnego "opinia biegłych stwierdzająca u badanego zaburzenia osobowości, szkodliwe picie alkoholu i stosowanie środków odurzających jest w pełni wiarygodnym źródłem powzięcia uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony" (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. II SA/Go 79/18). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcia organów administracji były prawidłowe. W stosunku do skarżącego zostały sporządzone opinie sądowo-psychiatryczne wskazujące, iż między innymi wykazuje on uzależnienie od alkoholu i środków psychoaktywnych. Kilkukrotnie leczył się on odwykowo. Od 2002r. leczy się psychiatrycznie z powodu zaburzeń depresyjnych, w przeszłości podejmował kilkukrotnie próby samobójcze, był hospitalizowany psychiatrycznie z powodu zaburzeń adaptacyjnych w trakcie odbywania służby wojskowej, jak również w okresie późniejszym. Podczas pobytu w Zakładzie Karnym korzystał z pomocy psychiatrycznej, W 2013r. był także hospitalizowany psychiatrycznie, z powodu zaburzeń emocjonalnych, labilności emocjonalnej, stanów napięcia i rozdrażnienia, trudności z kontrolą emocji, obniżonej tolerancji na stres, a ponadto w przeszłości przeszedł uraz głowy, w związku z którym był leczony neurologicznie. Powyższe okoliczności w pełni uzasadniają skierowanie skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W związku z tym zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne. Należy zwłaszcza podkreślić, iż organy administracji nie mają kompetencji do kwestionowania ustaleń przedstawionych opinii sądowo-psychiatrycznych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.