II SA/Go 79/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Z.T. od decyzji z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Starosty w sprawie skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniesionej przez Z.T., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. W treści skargi zawarto wniosek, skierowany zarówno do organu, jak i do Sądu, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek strona podała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd spowoduje, iż ewentualne uchylenie decyzji nie będzie miało znaczenia, tym samym wywołane zostaną skutki których nie będzie można odwrócić. Powyższe stanowisko zdaniem strony uzasadnia w szczególności dokument z Medycznego Laboratorium, z którego wynika, iż w organizmie skarżącego nie znajdują się substancje mogące wpływać na jego zdolności psychomotoryczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie odnosząc się do złożonego przez skarżącego wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, www.nsa.gov.pl). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy, ogólny wywód strony nie jest w tym względzie wystarczający. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż samo twierdzenie strony w tym zakresie nie jest wystarczające. Przywołane zaś przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniające wniosek o wstrzymanie wykonania powinny znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie - przychylenie się do zgłoszonego żądania (zob. postanowienia NSA: z dnia: 22 marca 2011 r., II GSK 373/11; 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11; 18 marca 2010 r., II FSK 502/09; 1 października 2009 r., I FSK 1312/08; 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnoszą powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż Z.T. nie uprawdopodobnił, by wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowało trudne do odwrócenia skutki. Skarżący kasacyjnie we wniosku nie wskazał, w jaki sposób decyzja w razie jej wykonania mogłaby wyrządzić mu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Uzasadniając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powołał się wyłącznie na fakt, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed wydaniem rozstrzygnięcia przez Sąd spowoduje, iż ewentualne uchylenie decyzji nie będzie miało znaczenia, tym samym wywołane zostaną skutki których nie będzie można odwrócić. Na potwierdzenie zasadności w/w stanowiska pełnomocnik skarżącego powoła się na wynik badania w zakresie morfologii krwi, wskazujący jego zdaniem, iż w organizmie skarżącego nie znajdują się substancje mogące wpływać na jego zdolności psychomotoryczne. Powyższe twierdzenie, zdaniem Sądu nie uzasadnia przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji, z którą nie zgadza się skarżący. Uzasadnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie stanowi powołana okoliczność, iż w przypadku wykonania tej decyzji prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Celem zaskarżonej decyzji jest wyłącznie kontrola stanu zdrowia skarżącego pod kątem ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych do dalszego prowadzenia pojazdów. Nałożony na skarżącego obowiązek – poddania się badaniom lekarskim – ma na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z zaistnieniem przypadku nasuwającego zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Wykonanie tego obowiązku nie skutkuje bezpośrednio utratą uprawnień do prowadzenia pojazdów (nie jest to decyzja pozbawiająca tych uprawnień), a jedynie powoduje konieczność poddania się określonemu badaniu. Dokonanie tej czynności nie jest jednak przymusowe, co oznacza, że skarżący może nie zgłosić się na przedmiotowe badanie. Konsekwencją tego zaniechania ze strony skarżącego będzie jedynie czasowe uniemożliwienie mu uczestnictwa w ruchu drogowym w roli kierującego pojazdem. Stanowisko orzecznictwa w kwestii braku podstaw do wstrzymania wykonania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie związane z potwierdzeniem braku przeciwwskazań do uczestnictwa w ruchu drogowym, z uwagi na brak związania przesłanek ustawowych w związku jej wykonalnością, jest szeroko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wskazuje się, że poddanie się badaniu nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie powoduje ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości (por. postanowienia NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., I OZ 8/17, z dnia 17 marca 2017 r., I OSK 400/17). Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom lekarskim, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., I OZ 771/16; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2015 r., I OZ 85/15). W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.