I OZ 8/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K.-K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 800/16 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. K.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 800/16 (dalej postanowienie z 18 października 2016 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił I. K.-K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] sierpnia 2015 r. [nr ...] kierującą I. K.-K. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu I. K.-K. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji ma charakter jednorazowy i nieodwracalny, jest związane z kosztami oraz koniecznością poświęcania czasu na jej wykonanie. W przypadku wykonania decyzji dalsze prowadzenie postępowania wszczętego skargą będzie - w ocenie skarżącej - bezcelowe. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, na czym miałoby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nie wykazano, na czym miałaby polegać nieodwracalność zmian powstałych w następstwie wykonania opisanej decyzji (k. 3-8, 22-23v akt III SA/Gd 800/16). Zażaleniem I. K.-K. zaskarżyła w całości postanowienie z 18 października 2016 r. i "zaskarżonej decyzji" [winno być "postanowieniu"] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 "Kodeksu postępowania administracyjnego" [winno być "ppsa"] przez pominięcie przesłanki zaistnienia nieodwracalnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania; 2. wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 196 ppsa; 3. przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podnosi, że "nie tylko wymieniła jednorazowość czynności wykonania zaskarżonych decyzji, ale dodatkowo wskazała, mimo oczywistości tych faktów, iż wiążą się one kosztami oraz poświeceniem czasu, a nadto w razie uchylenia zaskarżonej decyzji na drodze sądowej odwrócenie jej skutków nie będzie możliwe". Zdaniem skarżącej Sąd I instancji orzekł zaskarżonym postanowieniem z naruszeniem art. 61 § 3 ppsa, poszukując możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wyłącznie w okolicznościach polegających na wykazaniu znacznej szkody, podczas gdy przepis ten nakazuje uznanie takiego wniosku za uzasadniony wówczas, gdy wykonanie decyzji niesie za sobą nieodwracalne skutki, na które skarżąca wskazała (k. 33-35 akt III SA/Gd 800/16). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej ppsa) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Skarżąca nie wykazała, że zaskarżona decyzja w razie jej wykonania spowodowałaby skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 ppsa. Jak trafnie bowiem zauważył Sąd I instancji, skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (k. 8 akt III SA/Gd 800/16). W szczególności skarżąca nie wskazała w jaki sposób zaskarżony akt w razie jej wykonania mógłby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Powyższe nie wynika również z uzasadnienia zażalenia. Żadna z ustawowych przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w rozpatrywanej sprawie nie została przez skarżącą wskazana, a tym bardziej uprawdopodobniona. Skarżąca nie uzasadniła istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z: 10.3.2010 r., I FSK 1841/09; 19.5.2011 r., II OZ 415/11, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 379, nb 6; postanowienie NSA z 13.5.2010 r., II FSK 182/10, cbosa, aprobowane przez B. Dautera w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wolters Kluwer 2016, uw. 10 do art. 61). Poddanie się badaniu psychologicznemu nie pociąga za sobą jakichkolwiek trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ppsa, bowiem nie powodują ani istotnej, ani trwałej zmiany rzeczywistości. Kontrolowana decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu skarżącej na badania psychologiczne sama w sobie nie oznacza pozbawienia jej uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji, czyli sam fakt poddania się badaniom psychologicznym, nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Badania takie mają bowiem na celu jedynie ustalenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia psychologicznego, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r., poz. 155), jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu (postanowienie NSA z 6.2.2015 r., I OZ 85/15, cbosa). Każda decyzja o skierowaniu na badania psychologiczne pociąga za sobą określone dolegliwości wiążące się z obowiązkiem stawienia się w określonym miejscu i czasie celem przeprowadzenia badań i poddania się tym badaniom, które jednak same w sobie nie uzasadniają wstrzymania wykonania takiej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie zaskarżonym postanowieniem z 18 października 2016 r. odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne. Wzgląd na interes publiczny – bezpieczeństwo w ruchu drogowym – służy także ochronie indywidualnego interesu skarżącej, która winna bezpiecznie dla siebie i innych osób korzystających z dróg publicznych, uczestniczyć w ruchu drogowym. Koszty badania (w istocie symboliczne) i poświęcenie czasu (w istocie krótkiego), eksponowane przez skarżącą (s. 6 skargi; s. 2 zażalenia), stanowią dobro wtóre wobec dobra pierwszego, jakim jest bezpieczeństwo skarżącej i innych uczestników ruchu drogowego. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.