II SA/Gl 68/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę. Wskutek zawiadomienia Z. D., decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego dla miasta G. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane zobowiązał A. i S. B. do przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, związanych z wzniesieniem ogrodzenia budynku mieszkalnego przy ul. L. [...] , od strony ulicy oraz między posesjami oraz oceny technicznej tych robót – do dnia [...]. Po rozpoznaniu odwołania Z. D., decyzją z dnia [...] nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części, dotyczącej nałożenia obowiązków w zakresie zrealizowanego ogrodzenia od strony ul. L. zmieniając jedynie termin przedłożenia dokumentacji, zaś w pozostałym zakresie, tj. gdy idzie o ogrodzenie między posesjami, organ ten uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jednakże wskutek skargi Z. D. wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 219/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wbrew stanowisku organów, ogrodzenie stanowi obiekt budowlany. Gdy zaś idzie o budowę ogrodzenia o wysokości powyżej [...] m, bo bez względu na usytuowanie, podlega zgłoszeniu tylko wówczas, jeżeli powstało po 24 grudnia 1997 r. Tymczasem organy nie odniosły się do zarzutów skarżącego w zakresie wysokości ogrodzenia wybudowanego pomiędzy posesjami stron, jak również co do okresu jego wybudowania, czy też jego odbudowy w [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] nr [...]orzekł o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowania w sprawie budowy ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i [...], wykonanego przez A. i S. B. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na wynik oględzin z dnia [...] ustalił, że ogrodzenie między działkami od frontu budynków, stanowiące [...] przęsła na podmurówce wys. [...] – [...] m, ma całkowitą wysokość od [...]do [...] m, mierzoną od poziomu terenu na nieruchomości nr [...], która jest usytuowana o [...] m – [...] m niżej od działki inwestorów. Z tyłu nieruchomości wykonano [...] przęsło ogrodzenia z siatki na słupach stalowych o wys. [...] m. Wobec takiej ustalonej wysokości ogrodzenia ( poniżej [...] m), organ nadzoru budowlanego uznał, iż sprzeczności w zeznaniach stron co do daty budowy, jak i odbudowy, bądź wykonanych prac remontowo – naprawczych, nie mają istotnego znaczenia w sprawie, gdyż roboty takie nigdy nie wymagały pozwolenia, ani zgłoszenia, a tym samym nie podlegają kontroli organu nadzoru budowlanego. Stąd też zdaniem organu, postępowanie w przedmiotowej sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od decyzji Z. D. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia reguł procedury ( art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa )oraz wytycznych co do dalszego postępowania, wynikających z wyroku WSA z dnia 9 lutego 2005 r. Zdaniem odwołującego się, wbrew zaleceniom sądu, pomiar wysokości ogrodzenia wykonano od sztucznego nasypu, podnoszącego teren, a nie od poziomu ulicy. Nie ustalono też daty budowy i odbudowy spornego ogrodzenia, pomijając okoliczność, że zrealizowano je bez jego zgody na cudzym gruncie. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w istocie sporne ogrodzenie jest niższe o [...] m, ponieważ pomiary należało wykonać od strony działki inwestorów. Zatem przedmiotowe ogrodzenie jako nie przekraczające [...] m, nigdy nie wymagało pozwolenia ani zgłoszenia. Nadto, w świetle § 3 pkt 15 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez poziom terenu należy rozumieć poziom projektowanego lub urządzonego terenu przed wejściem do budynku niebędącym wejściem wyłącznie do pomieszczeń gospodarczych lub pomieszczeń technicznych. Stąd też brak podstaw do uwzględnienia pomiaru ulicy. W tej sytuacji organ II instancji nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. D. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając naruszenie § 3 pkt 15 i § 6 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., a ponadto, art. 136, art. 75 i art. 78 kpa z uwagi na pominięcie dowodów, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 kpa z uwagi na nienależytą ocenę dowodów, art. 7 kpa poprzez błędne ustalenia faktyczne w zakresie wysokości ogrodzenia i w efekcie błędne umorzenie postępowania. W szczególności skarżący podniósł, iż organy administracji pominęły dowód z ekspertyzy budowlanej zawartej w aktach karnych i nie wiadomo, czy pomiaru wysokości ogrodzenia dokonano od poziomu terenu przed wejściem do budynku skarżących, czy też od innego poziomu terenu. Zdaniem skarżącego, wysokość ogrodzenia należało liczyć od najniższej części podmurówki do wierzchołka prętów, posiłkując się § 6 cyt. rozp., a w takiej sytuacji wysokość spornego ogrodzenia przekracza [...] m, co implikuje konieczność przeprowadzenia postępowania w zakresie daty jego budowy i prawidłowego zastosowania przepisów regulujących proces budowlany. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, wyjaśniając nadto, iż skarżący nie przedłożył w toku postępowania ekspertyzy budowlanej na którą powołuje się w skardze, zaś § 6 warunków technicznych dotyczy wysokości budynku i nie może być odniesiony do wysokości obiektów urządzenia terenu działki. Uczestnicy postępowania A. B. i S. B. w piśmie z dnia [...] podnieśli, iż przedmiotowe ogrodzenie nie było i nie jest samowolą budowlaną, bowiem wykonane zostało w [...] co potwierdza wpis w dzienniku budowy. Po zniszczeniu ogrodzenia przez skarżącego zostało ono naprawione w [...] zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w G. Ich zdaniem, poziomem odniesienia dla ogrodzenia jest poziom terenu, na którym zostało zrealizowane. Wysokość ogrodzenia nie przekracza [...] m i stąd nie podlega regulacjom Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku ponownego postępowania organy administracji nie uchybiły regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, a wreszcie, nie naruszono oceny prawnej, wyrażonej w wyroku WSA w sprawie sygn. akt II SA/Ka 219/03. Sedno sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii sposobu ustalania wysokości ogrodzenia. W tym względzie nie zawarto jednak żadnych wytycznych w przywołanym wyroku z dnia 9 lutego 2005 r. Sąd wskazał bowiem jedynie na fakt, iż organy nadzoru budowlanego nie odniosły się do kwestionowanych ustaleń dotyczących wysokości ogrodzenia wybudowanego pomiędzy posesjami stron. W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonano kolejnego pomiaru. Z protokołu oględzin z dnia [...] z udziałem stron wynika, iż wysokość ogrodzenia między posesjami ustalono od strony działki nr [...], stanowiącej własność skarżącego jako wyżej położonej w stosunku do działki inwestorów, licząc wysokość od poziomu terenu, na którym zostało zrealizowane. W świetle powyższych pomiarów, wysokość całkowita ogrodzenia wynosi od [...] do [...] m. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, taki sposób obliczania wysokości ogrodzenia należy podzielić. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), nie zawierają żadnej regulacji co do liczenia wysokości ogrodzenia. Chybiony jest zatem zarzut naruszenia § 6 cyt. rozp., bowiem przepis ten dotyczy jedynie liczenia wysokości budynku dla określenia wymagań technicznych i użytkowych, przy podziale budynków zawartym w § 8 rozp. Tymczasem ogrodzenie stanowi co prawda obiekt budowlany, co przesądzono w wyroku WSA z dnia 9 lutego 2005 r., lecz nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ). W konsekwencji, definicja poziomu terenu, zawarta w § 3 pkt 15 cyt. rozp. odnosi się wyłącznie do sposobu liczenia wysokości budynku, na użytek zastosowania §§ 6 i 7 tegoż rozp. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w motywach wyroku z dnia 28 października 2004 r. Sygn. akt IVSA 1191/03/LEX nr 160813), ograniczenie swobody inwestora przy realizacji ogrodzenia powyżej [...] m, uzasadnione jest wymogami bezpieczeństwa tego urządzenia budowlanego. Im wyższe jest bowiem ogrodzenie między działkami, tym większe są wymogi co do sposobu jego posadowienia i rozwiązań technicznych, gwarantujących stabilność konstrukcji. O zachowaniu wysokości ogrodzenia decyduje zatem wysokość w tych samych miejscach po jego obu stronach. Chodzi więc o wysokość konstrukcji naziemnej tego urządzenia budowlanego, a nie o jego wysokość liczoną od poziomu gruntu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni przychylił się do powyższego stanowiska. Wskazać bowiem przyjdzie na przesłanki wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru budowy ogrodzenia m.in. powyżej [...] m, wymienione w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, które dotyczą przede wszystkim zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W konsekwencji, prawidłowo organ I instancji obliczył wysokość spornego ogrodzenia jako części naziemnej i to od strony niżej położonej działki skarżącego, przyjmując iż ogrodzenie to na całej długości pomiędzy działkami nie przekracza [...] m. Aczkolwiek organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji wadliwie przyjął, iż ogrodzenie to jest w istocie niższe z uwagi na różnicę poziomu terenu od strony działki inwestorów, jednak uchybienie to nie miało znaczenia dla wyniku sprawy, bowiem organ ten orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Trafnie zatem uznały organy obydwu instancji, iż w sytuacji, gdy wysokość spornego ogrodzenia międzysąsiedzkiego nie przekracza [...]m, nie ma znaczenia data jego budowy, odbudowy, czy też wykonania robót remontowo-naprawczych. Tego rodzaju roboty budowlane niezależnie od daty realizacji, nie podlegały bowiem regulacji Prawa budowlanego z 1974 r., ani ustawy z 1994 r., co jednoznacznie przesądzono w motywach wyroku w sprawie II SA/Ka 219/03. Chybione są zatem zarzuty skargi w zakresie naruszenia reguł procedury administracyjnej. Wskazać też przyjdzie, iż z mocy art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), walor wiążący dla sądu administracyjnego mają ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Oznacza to, iż przywołana w skardze ekspertyza budowlana jako materiał dowodowy w postępowaniu karnym, nie miała waloru wiążącego w niniejszej sprawie, a przy tym w sytuacji, gdy z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu na okoliczność wysokości ogrodzenia, brak podstaw do forowania zarzutu pominięcia przez organy nadzoru budowlanego istotnego dowodu. Wreszcie, dla oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem nie ma znaczenia fakt ewentualnego naruszenia granicy przy realizacji ogrodzenia między posesjami. Spór na tym tle ma bowiem charakter cywilnoprawny i podlega właściwości sądów powszechnych. Z tych względów decyzja o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, nie narusza prawa. Zatem skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. su.