II SA/Gl 682/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik ( spr.) Protokolant referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi B. A., K. W. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego - zameldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wójt Gminy R. zameldował D. S. na pobyt stały w budynku przy ul. A w R.. W podstawie prawnej orzeczenia wskazał przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 z późn. zm. – dalej ustawa o ewidencji ludności ). W uzasadnieniu podał, że wyżej wymieniony złożył wniosek o zameldowanie go na pobyt stały budynku pozostałym po rodzicach jego matki B. Ś., w którym przebywa już od siedmiu lat. Nieruchomość w skład której wchodzi wskazany we wniosku budynek stanowi współwłasność pięciu osób, a to : B. A., M. K., K. W., H. G. i B. Ś.. Troje spośród współwłaścicieli posiadających większość udziałów w tej współwłasności nie wyrazili zgody na zameldowanie D. S., zatem organ I instancji rozpatrzył sprawę w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W toku postępowania ustalono w oparciu o przeprowadzone oględziny, zeznania świadków i informację przekazaną przez Komendanta Komisariatu Policji w K., że D. S. zamieszkuje w przedmiotowym budynku od kilku lat, a od trzech lat pomaga matce w prowadzeniu znajdującego się w tym budynku sklepu. W tej sytuacji organ uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały zgodnie ze złożonym wnioskiem. Od tej decyzji odwołanie wnieśli B. A., M. K. i K. W.. Podali, że D. S. nie jest bezdomnym, bowiem mieszka razem z matką w R. przy ul. B. Do [...]r. w budynku przy ul. A mieszkał brat odwołujących się M. A., a po jego śmierci podejrzewając, że "pomieszkuje" w tym budynku ich siostra i jej syn zastrzegli w Urzędzie Gminy w R., aby nie meldować tam nikogo bez ich zgody. W [...]r. B. A. złożył też wniosek do Policji o ukaranie w/w z uwagi na przebywanie w tym budynku bez zameldowania. Postępowanie w tej sprawie zostało jednak umorzone. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podkreślając, że nadal nie wyrażają zgody na zameldowanie kogokolwiek w budynku, którego są współwłaścicielami. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu orzeczenia, wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 2a ostatnio wymienionej ustawy potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały czy czasowy trwający ponad 2 miesiące powinien dokonać właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu. W przypadku, gdy pobyt ten nie został potwierdzony przez uprawniony podmiot zgodnie z przywołanym w podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ winien dokonać ustaleń we własnym zakresie i rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem ustaleń faktycznych jakich winien dokonać organ meldunkowy jest jednak tylko kwestia potwierdzenia pobytu osoby wnioskującej o zameldowanie w danym lokalu. Podał, że zebrane dowody potwierdziły zaistnienie w sprawie przesłanki pobytu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, bowiem przedmiotowy lokal stanowi dla D. S. centrum życia domowego, w którym nocuje, stołuje się i wypoczywa po pracy. Zauważył też, że wszelkie spory między współwłaścicielami winny być rozstrzygane na gruncie przepisów prawa cywilnego przed sądami powszechnymi, a postępowanie meldunkowe nie może służyć do realizacji praw właścicieli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. A., M. K. i K. W. domagali się uchylenia decyzji Wojewody [...]. Podnieśli, że zaskarżona decyzja narusza ich konstytucyjne prawo ochrony własności prywatnej. Przedstawiony przez nich dowód ( kopia postanowienia o umorzeniu postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 147 § 1 kodeksu wykroczeń ) wskazuje, że jeszcze dwa lata temu, a w zasadzie do czasu wystąpienia D. S. o zameldowanie nikt nie zamieszkiwał w budynku przy ul. A w R.. To, że okoliczni mieszkańcy widzieli ich siostrzeńca w tym budynku wynikało zaś z tego, że pomagał on matce w prowadzeniu sklepu i sprawował nadzór nad pozostawionym w sklepie mieniem. Wniosek o zameldowanie D. S. – zdaniem skarżących - jest przygotowaniem do przejęcia w sposób bezprawny całej nieruchomości i nie służy, jak twierdzi Wojewoda, wyłącznie celom ewidencyjnym. W oparciu o dokonane zameldowanie D. S. może bowiem wystąpić o zawarcie z nimi umowy najmu, a w razie wymeldowania trzeba będzie zapewnić mu lokal zastępczy. Zameldowanie lokatora ograniczy także możliwość zbycia odziedziczonej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W szczególności zaś podniósł, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i nie rozstrzyga o roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle współwłasności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżącym przyjdzie w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a zatem w orzecznictwie swoim nie może się on kierować m.in. względami słuszności. Wyjaśnić też trzeba, iż przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego winna mieć na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dacie wydania tego aktu. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy wskazać, że Wojewoda [...] poprawnie ocenił zebrane dowody i na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych. W świetle zgromadzonych w sprawie dowodów ( oględziny, zeznania świadków i przesłuchania stron ) nie ulega wątpliwości, że D. S. co najmniej od kilku lat zamieszkuje w budynku przy ul. A w R.. Pośrednio potwierdzają to także argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji jak i uzasadnieniu skargi. Dowodzą tego także kopie dokumentów złożonych przez skarżących do akt sprawy wskazujące na podejmowane przez nich działania mające na celu uniemożliwienie zameldowania się ich siostrzeńca w przedmiotowym budynku ( wniosek do Policji o wszczęcie postępowania w sprawie o wykroczenie z art. 147 § 1 kodeksu wykroczeń, czy pismo B. A. do Urzędu Gminy z [...]r., w którym nie wyraża on zgody na "meldowanie kogokolwiek" w budynku przy ul. A w R.). Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów prawa materialnego. Wskazać trzeba, że w aktualnym stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 93, poz. 887 ) wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Przyjęcie przez ustawodawcę takiego rozwiązania prawnego było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 ( opublikowanego w: OTK – A z 2002 r. nr 3 poz. 34 ). Na gruncie obowiązujących rozwiązań prawnych czynności zameldowania, rozumiane są zatem wyłącznie jako akt rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, gdyż stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zauważyć też należy, że w dalszym ciągu stosownie do art. 10 ust. 1 tej ustawy na osobie, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, ciąży obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy, najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. D. S. przebywał w budynku od co najmniej kilku lat, a jego w nim pobyt wiązał się z zamiarem stałego w nim przebywania ( art. 6 ust. 1 ustawy ). Istnienie takiego zamiaru potwierdzają ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku oględzin, a to wykonanie przez niego pokrycia dachu budynku papą, położenie świeżego tynku w kuchni, a także prowadzenie hodowli ptactwa domowego oraz uprawianie przydomowego ogródka. Bezspornym w sprawie jest także, że przedłożony przez D. S. formularz zgłoszenia pobytu stałego nie został podpisany przez osobę dysponującą tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. Formularz ten, bowiem podpisała wyłącznie B. Ś., która nie posiadała stosownych pełnomocnictw do dokonania tej czynności udzielonych jej przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisu art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu w aktualnym stanie prawnym potwierdza jedynie pobyt w lokalu osoby dokonującej zgłoszenia, a nie potwierdza, jak to miało miejsce poprzednio, posiadania uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Opisany brak dokonanego zgłoszenia spowodował jednak, że w sprawie nie doszło do zameldowania D. S. na pobyt stały w przedmiotowym lokalu w drodze czynności materialno – technicznej. Prawidłowo, bowiem Wójt Gminy R. ocenił, że zgłoszenie stałego pobytu, nie zawierające potwierdzenia tego pobytu zgodnego z treścią art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, wypełnia przesłankę określoną w art. 47 ust. 2 tej ustawy, powodując konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. W toku tego postępowania organ ewidencyjny był zobligowany do ustalenia czy w sprawie zostały łącznie spełnione dwa warunki określone w przywołanych już kilkakrotnie przepisach art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, a mianowicie, ustalenia czy osoba ta zamieszkuje w przedmiotowym lokalu oraz ma zamiar stałego w nim przebywania ( por. wyrok NSA w Warszawie z 28 kwietnia 1999 r., sygn. akt V SA 1773/98, LEX nr 49403 ). Odnosząc się do zarzutu skargi wskazującego na naruszenie zaskarżoną decyzją konstytucyjnego prawa do ochrony własności prywatnej wskazać należy, że skoro zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych. Chcąc usunąć uczestnika postępowania z przedmiotowego budynku skarżący winni wystąpić z powództwem do sądu powszechnego o nakazanie opróżnienia lokalu. Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję będzie aktem równoznacznym z ustaniem pobytu osoby wyeksmitowanej w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Dodać trzeba, że jeśli nawet po wykonaniu egzekucji wyeksmitowana osoba wbrew woli wierzycieli egzekucyjnych ponownie zajmie lokal, nie będzie to stanowić już jej pobytu z zamiarem stałego przebywania. W tym stanie rzeczy uzasadniona jest ocena, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.