II SA/Gl 685/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie sędzia WSA Rafał Wolnik sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sporządzenia zamiennego projektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów WSA Grzegorza Dobrowolskiego oraz Artura Żurawika p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 685/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sporządzenia zamiennego projektu budowlanego. W piśmie z dnia 29 lutego 2016 r., skarżący zwrócił się z wnioskiem "o przeprowadzenie art. 18 p.p.s.a., który to przepis nie został przeprowadzony podczas rozprawy" oraz o złożenie oświadczeń przez skład orzekający, iż podczas rozprawy nie doszło do naruszenia powołanego przepisu. Uzasadniając swój wniosek, skarżący wskazał, że swoje uprawnienie wywodzi z treści art. 45 Konstytucji RP, z którego wynika, że podmiotowym prawem każdego jest prawo do bezstronnego sądu, a urzeczywistnieniu tego prawa służą liczne gwarancje ustawowe, w tym instytucja wyłączenia sędziego. Wniosek ten został potraktowany przez Sąd jako wniosek o wyłączenie składu orzekającego, a zatem sędziów WSA Grzegorza Dobrowolskiego oraz Artura Żurawika, sędzia NSA Ewa Krawczyk przeszła natomiast w stan spoczynku. W dniu 11 marca 2016 r. sędziowie kolejno Grzegorz Dobrowolski oraz Artur Żurawik złożyli wyjaśnienia, o których mowa w art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., na okoliczności podane przez skarżącego, wskazując, że brak jest podstaw do wyłączenia ich z mocy ustawy oraz nie zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów WSA: Grzegorza Dobrowolskiego (sędziego sprawozdawcy) oraz Artura Żurawika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten, w odróżnieniu od art. 18 p.p.s.a. zawierającego katalog przyczyn powodujących wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a zatem jego bezwzględne wyłączenie, dotyczy względnych przesłanek wyłączenia sędziego. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do zaistnienia wątpliwości co do bezstronności sędziego. Stosownie natomiast do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a). Z treści powołanego art. 20 p.p.s.a. wynika zatem, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien być zgłoszony zanim strona powołująca się na przesłanki wyłączenia wda się w spór co do istoty sprawy, a nawet zanim zgłosi wnioski formalne. Takie rozwiązanie ma sprawić, że sędzia, co do którego istnieją przyczyny wyłączenia, nie będzie podejmował żadnych czynności procesowych zanim nie nastąpi ocena, czy istnieją co do niego przesłanki wyłączenia (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2005, s.158). W ocenie Sądu okoliczności wskazane przez skarżącego nie uzasadniają wyłączenia sędziów WSA: Grzegorza Dobrowolskiego oraz Artura Żurawika od udziału w niniejszej sprawie. Wskazać przede wszystkim należy, że w niniejszej sprawie zapadł już wyrok. W związku z powyższym skarżący winien uprawdopodobnić zgodnie z art. 20 § 2 p.p.s.a, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się mu znana. Tymczasem zdaniem Sądu skarżący w żaden sposób nie odniósł się do przesłanek określonych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa natomiast na wnioskodawcy, o czym świadczy treść art. 20 § 1 p.p.s.a. Co więcej, okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi przy tym nie tylko faktycznie wystąpić, ale i być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, LEX nr 737655). Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, tego zaś rodzaju przyczyn Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie. Także podniesione przez skarżącego zarzuty rozpatrzenia jego skargi nie po jego myśli, w żaden sposób nie uprawdopodabniają jakiegokolwiek osobistego stosunku sędziów do skarżącego. Sędzia nie podlega wyłączeniu z mocy ustawy z tej tylko przyczyny, że skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciami wydanymi w sprawie z udziałem tego sędziego. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych, w ramach kontroli instancyjnej. Wskazać również trzeba, że z oświadczeń złożonych przez sędziów WSA: Grzegorza Dobrowolskiego oraz Artura Żurawika wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia ich od udziału w niniejszej sprawie z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. W sytuacji natomiast, gdy prawdziwość złożonego przez sędziego oświadczenia, iż nie zachodzą żadne z okoliczności określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., nie budzi żadnych wątpliwości, wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, LEX nr 742120). Tym samym skoro Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie podstawy do wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Grzegorza Dobrowolskiego oraz Artura Żurawika z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.