II SA/Gl 685/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-11-16

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Elżbieta Kaznowska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego, pomijając tymczasowe postanowienie sądu o powierzeniu pieczy nad dzieckiem ojcu?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta, nie uwzględniło tymczasowego postanowienia sądu o powierzeniu pieczy nad dzieckiem ojcu, które było skuteczne i wykonalne w dacie wydania decyzji. Pominięcie tego postanowienia stanowi rażące naruszenie prawa materialnego (art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci) i przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko S. K. na okres 2019/2021. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja Prezydenta Miasta nie była obarczona wadami kwalifikowanymi. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując na postanowienie sądu powierzające mu pieczę nad synem na czas trwania postępowania, co jego zdaniem uprawniało go do świadczenia. WSA uchylił decyzję Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § i 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") po przeprowadzeniu na wniosek K. K. (dalej: "Strona", "Skarżący") postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Stronie na okres 2019/2021 świadczenia wychowawczego na dziecko S. K., decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło odmówić stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta R.. Zgodnie z treścią uzasadnienia – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji zostało wszczęte na wniosek Strony zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...]. W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją prawa mającą na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, zarówno ostatecznych jak i nieostatecznych, obarczonych wadami kwalifikowanymi. Wskazał na przesłanki stwierdzenia nieważności powołując przy tym brzmienie przepisu art. 156 § 1 k.p.a. Przywołał również art. 156 § 2 k.p.a., a także art. 157 § 1 i 2 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. nadmieniając, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji następuje, jeśli w toku postępowania wyjaśniającego ustalono brak przyczyn nieważności, ponadto nawet jeśli istnieją wady decyzji, które nie są wadami nieważności, organ pozostaje zobowiązany odmówić stwierdzenia nieważności. Podkreślił, że nieważność istnieje tylko gdy decyzja jest dotknięta ściśle określonymi wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a. W odniesieniu do wniosku Strony o stwierdzenie nieważności nadmienił, że Strona wniosła o nadpłatę świadczenia wychowawczego za okres od [...] kwietnia 2016 r, do 31 stycznia 2020 r. oraz o uwzględnienie przez organy administracji całej dokumentacji dotyczącej kształtowania się władzy rodzicielskiej rodziców małoletniego, uprawnień z tego wynikających, nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego co do miejsca zamieszkania syna u ojca, które zdaniem Strony uprawnia do otrzymania przedmiotowego świadczenia, co w rezultacie uzasadnia nieważność decyzji Prezydenta Miasta. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające oraz analiza akt sprawy doprowadziła organ do wniosku o braku podstaw do stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Decyzja ta, w ocenie Kolegium, została wydana zgodnie z właściwością, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zatem nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, co należy rozumieć przez rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., podkreślając że dochodzi do niego wówczas, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Zgodnie z aktami sprawy Kolegium ustaliło, że Strona wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. zwróciła się o ustalenie świadczenia wychowawczego za okres 2019/2021, okoliczności stanu faktycznego przywołane w tezach uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta zostały prawidłowo udokumentowane, również prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a także przepisy w zakresie kształtowania władzy rodzicielskiej przysługującej rodzicom dziecka. Stronie przysługiwała ograniczona władza rodzicielska nad synem, która została powierzona matce małoletniego, w konsekwencji Strona nie była uprawniona do świadczenia wychowawczego. Kolegium nie stwierdziło również żadnej z pozostałych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w ocenie Kolegium przedmiotowa decyzja nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawą którą załatwiono milcząco, została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 26 kwietnia 2021 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (data nadania: 30 kwietnia 2021 r.). Wskazał, że zgodnie z wyrokiem rozwodowym z [...] r. miejsce zamieszkania syna zostało ustalone przy matce. Jednak od [...] kwietnia 2016 r. małoletni zamieszkał u Skarżącego, który złożył w tym zakresie odpowiednie wnioski celem uregulowania zmiany wskazanej sytuacji. Zaakcentował, że w [...] r. zostało wydane postanowienie w przedmiocie powierzenia pieczy Skarżącemu nad synem na czas toczącego się postępowania. Następnie Skarżący powołał się na kilkuletnie postępowanie w przedmiocie zmiany miejsca zamieszkania oraz ograniczenia władzy rodzicielskiej, zakończone ograniczeniem matce małoletniego władzy rodzicielskiej i ustaleniem miejsca zamieszkania dziecka przy ojcu. Podkreślił również, że od momentu wspólnego zamieszkania z synem składał wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego, które spotykały się z odmową organów. W ocenie Skarżącego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa i podstawowych zasad współżycia społecznego, tym bardziej że do końca kwietnia 2018 r. małoletni legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności, zatem bez względu na dochody Skarżącego świadczenie powinno zostać przyznane. Następnie podkreślił, że nie spełnia przesłanek negatywnych przyznania świadczenia, o których mowa w art. 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jest ojcem małoletniego, faktycznym opiekunem, otrzymał w [...] r. faktyczną pieczę nad dzieckiem, ponadto bezskutecznie wnosił do organu o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Podał, że świadczenie "300 na start" zostało Skarżącemu przyznane. Przy tak sformułowanym uzasadnieniu wniósł o nadpłatę świadczenia za okres od kwietnia 2016 r. do stycznia 2020 r. Do skargi przedłożył orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] r. stwierdzające zaliczenie małoletniego S. K. do osób niepełnosprawnych z ustaleniem niepełnosprawności od wczesnego dzieciństwa, postanowienie Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. [...], odpis skrócony aktu urodzenia małoletniego syna oraz postanowienie Sądu Rejonowego w C. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] r. sygn. [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi. Istotą niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd przy tym zwraca uwagę, że w wyniku prowadzonego przez organ postępowania nie dochodzi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2015 r., I OSK 1021/13, Lex nr 1655816). Wniosek o stwierdzenie nieważności jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, który dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji obarczonej kwalifikowanymi wadami prawnymi. W orzecznictwie akcentuje się, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły czy wręcz ścieśniająco, a ich zaistnienie powinno być bezsporne i mieć oczywisty charakter, co podkreśla wyjątkowość tej instytucji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., IV SA 1380/97, Lex nr 47894; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 1998 r., IV SA 912/97, Lex nr 45693; P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2021). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają co do zasady charakter materialnoprawny. Nie są one związane z postępowaniem, w którym wydano decyzję, ale wynikają z samej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1998 r., II SA 1079/98, Lex nr 41821; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 1999 r., IV SA 1646/97, Lex nr 48679). W rezultacie ustalenia czynione celem wyeliminowania ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. muszą być jednoznaczne i bezsporne. Ustawodawca w art. 156 § 1 k.p.a. wskazuje enumeratywny katalog przesłanek nieważności decyzji, a organ jest obowiązany do zbadania każdej z nich. Jak wskazuje się w orzecznictwie przedmiotu organ administracji nie jest bowiem związany zarzutami zawartymi we wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji i jeśli nawet uważa, że podniesione przez wnioskodawcę zarzuty są niezasadne, to musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 1999 r., IV SA 1715/97, Lex nr 48731; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1999 r., IV SA 1889/97, Lex nr 47887). Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przesłanka rażącego naruszenia prawa określona w pkt 2 przywołanego przepisu art. 156 § 1 k.p.a. wymaga ustalenia kwalifikowanego naruszenia prawa dokonanego w sposób niebudzący wątpliwości. W związku z powyższym, konieczne staje się odniesienie do podstawy materialnoprawnej decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., którą stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407 z późn. zm.). W myśl art. 4 pkt 2 ustawy przywołanej jako podstawę w/w decyzji świadczenie wychowawcze przysługuje: 1) matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, albo 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu opiekuna faktycznego, albo 3) opiekunowi prawnemu dziecka, albo 4) dyrektorowi domu pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z cytowanym przez organ przepisem art. 26 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 z późn. zm.) miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Przy tak ustalonej podstawie normatywnej decyzji organ wskazał, że uprawnienie do świadczenia wychowawczego nastąpi dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie powierzenia Stronie wykonywania władzy rodzicielskiej nad synem. Powyższe oparł o ustalenie ograniczenia Stronie władzy rodzicielskiej na mocy wyroku rozwodowego z dnia [...] r. sygn. [...], a powierzenia jej matce, i odmówił Stronie prawa do wnioskowanego świadczenia wychowawczego. W tak przeprowadzonych ustaleniach sprawy oraz wydanej decyzji Prezydenta Miasta Kolegium nie dopatrzyło się nieprawidłowości mogących świadczyć o zaistnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie sposób podzielić takiego stanowiska. Kolegium nie uwzględniło bowiem kwestii wydanego w sprawie zarządzenia opiekuńczego, mimo że postanowienie Sądu wydane w tym przedmiocie pozostaje w aktach administracyjnych, jak również wskazano na powyższą okoliczność w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta. Sąd zwraca uwagę, na treść przywołanego postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. [...], zgodnie z którym na mocy art. 755 § 1 w związku z art. 7561 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 1805 z późn. zm.) w trybie zarządzenia tymczasowego zabezpieczono dobro małoletniego S. K. i na czas trwania postępowania oddano małoletniego pod pieczę ojca. W tym miejscu konieczne staje się odwołanie do regulacji ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. z 2020 r., poz. 1359 z późn. zm.), która w art. 95 § 1 stanowi, że władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. W rezultacie na mocy w/w postanowienia o sygn. [...] uległy zmianie zasady sprawowania pieczy nad małoletnim. Postanowienie określiło bowiem powierzenie pieczy Skarżącemu na czas toczącego się postępowania. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem literatury władza rodzicielska obejmuje pieczę nad dzieckiem, nad jego majątkiem oraz obowiązek jego wychowania, uprawnienia rodziców względem dziecka są niejako wtórnym składnikiem tej władzy. Na władzę rodzicielską składają się zatem: piecza nad osobą dziecka, zarząd jego majątkiem i wychowanie (M. Fras (red.), M. Habdas (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Lex el. 2021). Powierzenie pieczy ma charakter tymczasowy jednak w okresie pozostawania postanowienia w mocy niejako "zastępuje" uprzednie rozstrzygnięcie w tym zakresie wyroku rozwodowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 578 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1805 z późn. zm.) postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania. Uzasadnione staje się zatem stanowisko wyrażone na gruncie zbliżonego stanu faktycznego rozstrzyganego przez tut. Sąd w sprawie Skarżącego, iż skoro Skarżący w sposób legalny sprawował pieczę nad synem to zgodnie z regulacją art. 26 Kodeksu cywilnego w okresie obowiązywania zarządzenia opiekuńczego miejscem zamieszkania małoletniego pozostawało miejsce zamieszkania Skarżącego (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2021 r., II SA/Gl 684/21). Jednocześnie nie obowiązywały w tym zakresie postanowienia dotyczące pieczy nad dzieckiem oraz miejsca zamieszkania określone w wyroku rozwodowym. Na priorytet ochrony dobra dziecka w orzeczeniu zmieniającym rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2000 r., I CKN 1106/99, Lex nr 1635485, w którym wskazano, że w sytuacji zmiany wyroku rozwodowego w odniesieniu do wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim decydujące znaczenie ma wzgląd na dobro dziecka, tj. wybranie wśród istniejących warunków – w jakich dziecko mogłoby przebywać – tych, które gwarantują lepsze możliwości jego rozwoju duchowego, psychicznego i fizycznego. Przesłankami zmiany orzeczenia o władzy rodzicielskiej zawartego w wyroku rozwodowym są dobro dziecka i zmiana okoliczności (M. Fras (red.), M. Habdas (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Lex el. 2021). Przy założeniu, że w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w mocy pozostawałoby postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. [...] w przedmiocie zarządzeń opiekuńczych, to oparcie się w decyzji wyłącznie na wyroku rozwodowym regulującym władzę rodzicielską, pieczę oraz miejsce zamieszkania dziecka stanowiłoby, w ocenie Sądu, rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Uwzględnić należałoby przy tym skutek takiego rozstrzygnięcia prowadzący do pozbawienia małoletniego świadczenia, bowiem żadne z rodziców, przy takim przyjęciu jak przedstawiono w decyzji, nie mógłby uzyskać wnioskowanego świadczenia. Nie sposób bowiem uznać, że pozostawanie w mocy wskazanego postanowienia pozwoliłoby na przyznanie świadczenia matce małoletniego. W ocenie Sądu organy naruszyły obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy w aspekcie podstawy materialnoprawnej określonej dla przyznania tego rodzaju świadczeń. Przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania, w szczególności postępowania dowodowego, którego zakres wynika z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie poprzez pominięcie rozważenia przez organ pozostawania w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w przedmiocie zarządzeń opiekuńczych w dacie wydania decyzji Prezydenta Miasta. Sąd zwraca uwagę, że prawidłowe zastosowanie podstaw materialnoprawnych decyzji wymaga uprzedniego prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego celem ustalenia wystąpienia bądź braku wystąpienia w sprawie przesłanek przyznania wnioskowanego świadczenia. Powyższe uzasadniało w ocenie Sądu zastosowanie uprawnień kasatoryjnych. Zgodnie z treścią art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną co do przesłanki rażącego naruszenia prawa o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności dokona ustaleń pozostawania w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C.z dnia [...] r. o sygn.[...] na dzień wydania przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta, a następnie rozstrzygnie wniosek Skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji. Na podstawie art. 210 § 2 p.p.s.a. oraz art. 205 § 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekając na posiedzeniu niejawnym z urzędu poczynił ustalenia w zakresie przysługujących Stronie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw stwierdzając, że w niniejszej sprawie nie powstały należne Skarżącemu niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, w tym koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji - uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło