II SA/Gl 712/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-01-25

Skład orzekający: Renata Siudyka, Bonifacy Bronkowski, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli opuściła ona lokal dobrowolnie i trwale, nawet jeśli powodem opuszczenia był przymus lub brak możliwości powrotu z powodu działań innych osób, a osoba ta nie podjęła skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, aby można było dokonać wymeldowania. Jednakże, nawet jeśli opuszczenie nastąpiło wbrew woli osoby, można dokonać wymeldowania, jeśli osoba ta nie podjęła w odpowiednim czasie skutecznych środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub likwidację skutków przymusu. Wyczerpanie lub rezygnacja z tych środków otwiera drogę do wymeldowania. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie wpływa na prawa do lokalu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wymeldowanie A. W. z pobytu stałego, wskazując, że wyprowadziła się ona z lokalu w sierpniu 2016 r. i od września 2017 r. mieszka w T. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że skarżąca nie opuściła lokalu dobrowolnie i trwale, a jej niezamieszkiwanie wynikało z zachowania byłego męża. Wojewoda Śląski uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie i trwale, nie podejmując skutecznych kroków prawnych do powrotu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi oparcie się na nieprawdziwych zeznaniach i premiowanie nagannego zachowania byłego męża.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia 6 sierpnia 2019 r. S. G. (dalej jako wnioskodawca) zwrócił się o wymeldowanie A. W.(dalej jako skarżąca) z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G. Wskazał, że z przedmiotowego lokalu w/w wyprowadziła się w sierpniu 2016 r. w związku z wynajęciem mieszkania studentom, którzy mieszkali w nim do [...] sierpnia 2017 r. Podał, iż od września 2017 r. skarżąca mieszka stale w T. przy ul. [...] oraz, że od sierpnia 2017 r. nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem spornego lokalu. Nadto podał, że jego rozwód ze skarżącą został orzeczony wyrokiem z dnia [...] r. Z dołączonego do wniosku zaświadczenia Spółdzielni Mieszkaniowej z [...] r. wynika, że do przedmiotowego mieszkania byli małżonkowie posiadają wspólnie tytuł prawny. Po rozpatrzeniu sprawy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G.(dalej jako organ lub Prezydent) decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzeczono o odmowie wymeldowania skarżącej z pobytu stałego w objętym wnioskiem mieszkania. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie Dz. U. 2021.510 t.j., zwanej dalej ustawą lub u.e.l.). W uzasadnieniu decyzji, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby objęty wnioskiem o wymeldowanie wspólny lokal mieszkalny skarżąca opuściła dobrowolnie i na trwale, co stanowi w świetle treści art. 35 ustawy konieczne przesłanki wymeldowania. Jakkolwiek mieszkanie to opuściła i w nim nie mieszka, to podejmowała środki prawne (starania) zmierzające do ponownego zamieszkania w spornym lokalu. Jakkolwiek środki te okazały się bezskuteczne i spóźnione, to zdaniem Prezydenta obecnie istniejący stan niezamieszkiwania skarżącej został zawiniony przez jej byłego męża. W związku z jego nagannym zachowaniem skarżąca w należącym do niej mieszkaniu nie mogła już po jego opuszczeniu mieszkać. Nadto organ podniósł, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby skarżąca była trwale związana z innym lokalem jako miejscem pobytu stałego. Podkreślił Prezydent wagę istniejących pomiędzy stronami relacji, które są determinowane przez wyroki sądowe, mające decydujący wpływ na treść tej decyzji. Zgodnie z ich treścią wspólne zamieszkiwanie stron w lokalu jest niemożliwe. Stan taki jest następstwem zawinionych działań wnioskodawcy, co usprawiedliwia fakt niezamieszkiwania w lokalu przez skarżącą. W odwołaniu od tej decyzji wnioskodawca nie zgadzając się z jej treścią zarzucił, że została ona oparta na niedostatecznie zgromadzonym materiale dowodowym i na błędnej jego ocenie. Zwrócił uwagę na nieprawidłowości w zeznaniach przesłuchanych świadków oraz fakt nieprzesłuchania świadków, których wskazał. Podał, że dotychczas nie została zakończona tocząca się przed Sądem Rejonowym w G. sprawa o podział majątku wspólnego, w skład którego wchodzi również sporne mieszkanie. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda Śląski (dalej też jako Wojewoda lub organ odwoławczy) zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 35 u.e.l. decyzję Prezydenta uchylił i orzekł o wymeldowaniu A. W. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie ze stanowiącym materialnoprawną podstawę decyzji art. 35 u.e.l. warunkiem wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego jest uprzednie ustalenie przez organ, że osoba opuściła to miejsce, niedopełniając obowiązku wymeldowania się. Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei art. 28 ust. 4 stanowi, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Obowiązek wymeldowania powstaje więc w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. W tym względzie Wojewoda powołał się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, w którym wskazano, że: "ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". W konsekwencji w związku z tym stanowiskiem i mając na uwadze art. 28 ust. 4 ustawy organ odwoławczy stwierdził, że celem instytucji wymeldowania (jak i zameldowania) jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji są aktualne i zgodne z rzeczywistością. Stwierdził też, że kwestia dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu - w kontekście wymeldowania w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności - została wypracowana m.in. przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym przyjmuje się, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. Jednocześnie w świetle orzecznictwa należy przyjąć, iż miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami. Odnośnie do warunku, aby osoba wnioskowana do wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny Wojewoda podniósł, że opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym nowym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne jest z kolei to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby (por. wyroki NSA: z 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 376/11; z 22 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2313/10). Przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba tym samym oceniać na tle konkretnej sytuacji. Co ważne przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok WSA w Opolu z 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 234/16, wyrok NSA z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 644/13). Zameldowanie potwierdza bowiem istniejący stan faktyczny, a nie chęci czy zamiar danego podmiotu na przyszłość. Mając na uwadze wynikające z w/w przepisów i orzecznictwa przesłanki wymeldowania Wojewoda w doniesieniu do stanu rozpatrywanej sprawy stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu obszernie zgromadzony materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, iż skarżąca nie koncentruje swoich spraw życiowych w lokalu przy ul. [...] w G. Bezspornym jest również fakt, że sporny lokal został wynajęty studentom oraz iż do chwili obecnej do niego nie powróciła. Wynika to jednoznacznie m.in. ze zgodnych zeznań samych stron niniejszego postępowania, których obszerne fragmenty zostały w zaskarżonej decyzji przytoczone. Fakt niezamieszkiwania skarżącej od jesieni 2016 r. potwierdzają również zeznania przesłuchanych w sprawie świadków, w tym córki stron. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca faktu niezamieszkiwania w spornym lokalu w toku postępowania nie podważyła. Wskazywała jedynie konsekwentnie na okoliczność, że dostępu do mieszkania nie ma z uwagi na zachowanie wnioskodawcy, który wymienił zamki w mieszkaniu i do mieszkania jej nie wpuszcza nawet w asyście Policji. W tej kwestii Wojewoda powołując się na orzecznictwo podniósł jednak, że jeżeli strona twierdzi, iż została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, bądź też nie jest wpuszczana do lokalu (jak ma z miejsce w przedmiotowej sprawie), a nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne, względnie gdy środki te okazały się bezskuteczne, ewentualnie oddalenie powództwa przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej (wyrok WSA w Krakowie z 14 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 1097/12,). Skuteczne skorzystanie ze środków prawnych umożliwiających powrót do mieszkania nie oznacza jedynie formalnego wystąpienia o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, lecz uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznały za bezprawne działania dysponenta lokalu, co w rozpatrywanej sprawie nie ma miejsca. Jak wynika z bowiem z akt sprawy skarżąca nie podjęła we właściwym czasie skutecznych kroków prawnych w celu ochrony swego posiadania, a po upływie roku od chwili naruszenia posiadania jej roszczenie z tego tytułu wygasło. Wynika to z treści dołączonego przez nią postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] r., sygn. akt [...] o odrzuceniu wniosku o uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] r. w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, jak również z notatki służbowej z [...] r. sporządzonej w toku postępowania odwoławczego na okoliczność prawomocności postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] r., sygn. akt [...] o odrzuceniu wniosku o ochronę naruszonego posiadania. Za skutecznie podjęte – celem powrotu do spornego lokalu kroki prawne nie mogą zostać też zdaniem Wojewody uznane zawiadomienia Policji o niewpuszczeniu skarżącej przez wnioskodawcę do spornego lokalu, na które wielokrotnie w toku postępowania wskazywała. Nie doprowadziło to bowiem do ponownego zamieszkania skarżącej w spornym mieszkaniu. Dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu nie wystarczy samo zgłoszenie dokonania przestępstwa na szkodę osoby mającej podlegać wymeldowaniu. Podjęcie prawem przewidzianych środków powinno bowiem doprowadzić do uzyskania przez taką osobę korzystnego dla niej rozstrzygnięcia organu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 16 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 605/08). Rozstrzygnięć takich nie stanowią też toczące się przed sądami powszechnymi sprawy karne przeciwko wnioskodawcy i wydane w nich wyroki, zwłaszcza gdy większość spraw karnych dotyczyło zdarzeń mających miejsce na innej wspólnej nieruchomości stron, tj. w domu na ul. [...], działka nr 1 w G. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że skoro skarżąca nie wystąpiła we właściwym czasie na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały - wniosek o przywrócenie naruszonego posiadania został bowiem odrzucony z uwagi na upływ czasu, nie wystąpiła również z powództwem cywilnym o wydanie kluczy i dopuszczenie do współposiadania spornego lokalu, ani też nie wystąpiła z powództwem o eksmisję byłego męża ze spornego lokalu, to tym samym dała wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od dawna już nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich spraw życiowych. Powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego zamieszkania z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Wyczerpanie bezskuteczne tych środków lub rezygnację z ich zastosowania uznaje się, za okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. W tym względzie Wojewoda powołał się na wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1609/18. Stwierdził też, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, nie może być oparta na dosłownym rozumieniu pojęcia "trwały" i być interpretowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi (por. wyrok NSA z 19 września 2014 r., sygn. II OSK 644/13, CBOSA). W tym względzie Wojewoda zaakcentował, że skarżąca, jak sama wskazała, pod adresem stałego zameldowania nie przebywa już od października 2016 r.. W kontekście trwałości opuszczenia spornego lokalu organ odwoławczy podniósł też, że strony są już po rozwodzie (rozwód orzeczono bez stwierdzenia winy którekolwiek ze stron [...] r.), a w trakcie postępowania o podział majątku dorobkowego (którego częścią jest m.in. sporny lokal) oraz w głębokim konflikcie, czego wyrazem są sprawy zawisłe przed sądami powszechnymi z powództwa cywilnego jak i karnego, w tym orzeczony wobec wnioskodawcy zakaz zbliżania się do byłej żony. Rozważając kwestię ewentualnego zamiaru powrotu skarżącej do przedmiotowego lokalu na względzie należy mieć zatem zdaniem Wojewody sekwencję kolejno następujących zdarzeń, tj.: wydany przez Prokuraturę Rejonową [...] w G. [...] r., sygn. akt [...] nakaz opuszczenia przez wnioskodawcę wspólnie zajmowanego ze skarżącą lokalu przy ul. [...], działka nr 1 w G. i orzeczony zakaz zbliżania się do niej; wyrok Sądu Okręgowego w G. z [...] r., sygn. akt [...] orzekający o rozwiązaniu małżeństwa; złożony 6 lutego 2019 r. przez uczestnika wniosek o podział majątku wspólnego, a następnie 6 sierpnia 2019 r. wniosek o wymeldowanie skarżącej z miejsca zameldowania na pobyt stały; orzeczony w wyroku z [...] r., sygn. akt [...] zakaz kontaktu wnioskodawcy ze skarżącą oraz kolejny wyrok skazujący z [...] r., sygn. akt [...] z orzeczonym zakazem zbliżania się do niej na okres 3 lat. W tej sytuacji trudno dać wiarę zadeklarowanemu przez skarżącą w toku postępowania zamiarowi powrotu do lokalu przy ul. [...] w G., który to zamiar, jak twierdzi zrealizuje poprzez odpowiedni podział majątku (pismo pani A. W. z [...] r.). Zamiar ten ma bowiem w realiach niniejszej sprawy jedynie charakter werbalny. Co również istotne, zamiar ów nie znalazł potwierdzenia w postępowaniu o podział majątku wspólnego (pismo skarżącej – odpowiedź na wniosek o podział majątku wspólnego - z 27 maja 2020 r.), gdyż skarżąca zażądała w nim sprzedaży całego majątku wspólnego, a następnie podziału kwoty z niego uzyskanej. Spornym lokalem od sierpnia 2017 r. dysponuje uczestnik i w nim zamieszkuje. Okres, w którym ponownie wprowadził się do rzeczonego lokalu zbiega się z zastosowaniem wobec niego ww. nakazu opuszczenia wcześniej zajmowanego wspólnie ze skarżącą lokalu przy ul. [...], działka nr 1 w G. oraz zakazem zbliżania się do niej. W obecnej sytuacji, mając zatem na uwadze nadal obowiązujący zakaz zbliżania się wnioskodawcy do skarżącej zamiar jej powrotu i zamieszkania w spornym lokalu musiałby się wiązać z wcześniejszym opuszczeniem tego lokalu przez uczestnika, czy to dobrowolnie czy też w drodze zastosowania przymusu przez powołane do tego organy egzekucyjne - nie zaś przez organy meldunkowe, które nie mają uprawnienia do "wyprowadzenia" osoby z lokalu i umożliwienia zamieszkania w tym lokalu innej osobie. Wreszcie podkreślił Wojewoda, że zameldowanie oraz wymeldowanie nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności oraz innych praw do lokalu, nie prowadzi też do powstania czy też potwierdzenia prawa własności do lokalu, a wymeldowanie tego prawa nie osłabia, ani nie przekreśla. W tych sprawach strony jako współwłaściciele lokalu mogą dochodzić swoich praw przed sądem powszechnym. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody A.W. zarzuciła, że organ ten oparł swoje ustalenia na nieprawdziwych zeznaniach jej byłego męża, iż chciał się z nią porozumieć oraz, że nie ponosiła kosztów utrzymania mieszkania. Po przejęciu mieszkania opuszczonego przez studentów zabrał on bowiem zabezpieczenie w kwocie 2000 zł, która pozwalała na pokrycie opłat związanych z mieszkaniem przez okres 7 miesięcy. Podkreśliła, że nigdy nie wyraziła woli trwałego opuszczenia mieszkania, z którego została przez ówczesnego męża wyrzucona i który wymienił do niego klucze. Jej zdaniem zaskarżona decyzja premiuje naganne zachowania wnioskodawcy, zaś jej jako "ofiary oprawcy domowego" uniemożliwia korzystanie z mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie podtrzymał co do zasady stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W piśmie z dnia 12 lipca skarżąca podniosła, że nie jest prawdą, iż w domu w T. zamieszkuje od 2015 r., zaś w piśmie z dnia [...] r. wnosząc o "odrzucenie" decyzji Wojewody i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji podkreśliła, że do mieszkania nie mogła wejść nawet w asyście Policji. Pełnomocnik uczestnika z urzędu w piśmie z dnia 17 grudnia 2021 r. wniósł o oddalenie skargi i przyznanie mu zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawy do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325 t.j., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego obowiązany jest wymeldować się. Jeżeli nie dopełni tego obowiązku, to zgodnie z treścią art. 35 tej ustawy organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania z urzędu lub na wniosek uprawnionego podmiotu. Zgodnie zaś z treścią art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z treści tego ostatniego przepisu wynika zatem, że w sprawach meldunkowych organy nie rozstrzygają i nie są do tego uprawnione, spraw majątkowych związanych m.in. z prawem do lokalu. Decydujące znaczenie w takich sprawach ma bowiem ustalenie, czy dana osoba faktycznie pod danym adresem zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania (przy zameldowaniu na pobyt stały – art. 25 ust. 1 ustawy), czy też miejsce pobytu pod danym adresem opuściła. Jak to wynika z utrwalonego orzecznictwa i co z powołaniem tego orzecznictwa wyłożył obszernie w zaskarżonej decyzji Wojewoda, stanowiące podstawę wymeldowania opuszczenie miejsca pobytu stałego powinno mieć dobrowolny i trwały charakter. Trafnie, szeroko oraz z powołaniem się na akceptowane przez Sąd orzecznictwo wskazał też Wojewoda w zaskarżonej decyzji, że przymiot dobrowolności i trwałości uzyskuje też opuszczenie wbrew woli danej osoby, jeżeli w odpowiednim czasie nie skorzystała ona z przysługujących jej środków prawnych mogących doprowadzić do ponownego zamieszkania w danym lokalu, do likwidacji skutków zastosowanego wobec niego przymusu (w następstwie którego w lokalu nie zamieszkuje) i likwidacji stanu niezgodnego z jej wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkania. W świetle obszernie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szeroko w zaskarżonej decyzji powołanego i przeanalizowanego, ustalenie Wojewody, że w powołanym wyżej znaczeniu do opuszczenia przez skarżącą objętego postępowaniem mieszkania doszło dobrowolnie, nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Pozostaje bowiem poza sporem, że mieszkanie to opuściła ona razem zresztą z uczestnikiem na jesieni 2016 r. w związku z jego wynajęciem studentom. W mieszkaniu tym już ponownie nie zamieszkała. Nie zostało też nawet podniesione, aby w mieszkaniu tym posiadała jakieś swoje rzeczy osobiste. Biorąc pod uwagę, że od czasu wyprowadzenia się upłynęły do czasu wydania zaskarżonej decyzji już ponad 4 lata i w tym czasie poza tym mieszkaniem koncentrowała swoje sprawy życiowe, to zasadnie stwierdził też organ odwoławczy, że opuszczenie mieszkania należy uznać za mające trwały charakter. Trafnie też w tym względzie zwrócił uwagę Wojewoda, że w toczącej się sprawie o podział majątku wspólnego skarżąca wnioskowała m.in. o sprzedaż objętego postępowaniem lokalu i podział uzyskanej z tego tytułu kwoty, co istotnie pozostaje w sprzeczności z jej deklaracjami, że do mieszkania jako miejsca swojego stałego zamieszkania ma zamiar powrócić, ale nie może tego uczynić z uwagi na naganne zachowanie uczestnika. Zasadnie też dla wykazania cech dobrowolności i trwałego opuszczenia mieszkania organ odwoławczy zwrócił uwagę na opisaną w zaskarżonej decyzji sekwencję zdarzeń, poczynając od okoliczności w jakich doszło do opuszczenia mieszkania, aż do stanu w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W tym względzie trafnie zwrócił też ten organ uwagę, że wobec orzeczonego wobec wnioskodawcy w postępowaniu karnym zakazu zbliżania się do skarżącej, nie jest możliwe ich wspólne zamieszkiwanie w jednym lokalu. Tymczasem organy meldunkowe nie mają uprawnień, aby wydać wnioskodawcy nakaz opuszczenia lokalu, którego jest współwłaścicielem, aby wówczas mogła tam zamieszkać skarżąca. Wobec powyższego oraz mając na uwadze ewidencyjny charakter zameldowania prawidłowo przyjął też Wojewoda, że w stanie faktycznym sprawy dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącej w spornym lokalu "prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymywaniu zameldowania określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od dawna nie zamieszkuje i nie koncentruje swoich spraw życiowych". Zdaniem Sądu w kontekście wydania orzeczenia opartego na treści art. 35 w zw. z art. 35 ust. 1, art. 25 ust. 1 i art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności sprawa została dostatecznie wyjaśniona do końcowego jej zakończenia. Zgromadzony materiał dowodowy został w całości wnikliwie przeanalizowany i oceniony przez Wojewodę (bez naruszenia art. 80 Kpa). Obszerne merytoryczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wszystkie wymagania z art. 107 § 3 Kpa. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło