II SA/Gl 727/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego M. K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. wydaną w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty za pobyt dziecka – D. K. w pieczy zastępczej na okres od dnia 1.01.2018r. do 31.01.2018r. w wysokości 1000 zł, na okres od 1.02.2018r. do dnia 18.02.2018r. w wysokości 642,86 zł., na okres od 28.09.2018r. do 30.09,2018r. w wysokości 105,20 zł, na okres od 1.10.2018r. do dnia 31.05.2020r. w wysokości 1052 zł. miesięcznie oraz na okres od dnia 1.06.2020r. do dnia 20.06.2020r. w wysokości 701,33 zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzją z dnia [...] r., po rozpatrzeniu wniosku przedstawiciela strony z dnia 21.02.2020r., organ I instancji odmówił skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt wyżej wymienionego dziecka w pieczy zastępczej w okresie od dnia 1.01.2018r. do dnia 18.02.2018r oraz od dnia 28.09.2018r. do dnia 20.06.2020r., a Kolegium decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazana decyzja organu I instancji stała się decyzją ostateczną w dacie orzekania przez Kolegium w przedmiotowej sprawie. Wobec tego, po przeanalizowaniu materiału dowodowego uznał, że brak jest przesłanek do uchylenia wymienionej decyzji. Podniósł, że organ I instancji podjął działania w celu ustalenia miejsca pobytu skarżącego i jego sytuacji materialnej, które zakończyły się niepowodzeniem. Tym samym organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję w sprawie ustalenia M. K. miesięcznej opłaty za pobyt dziecka – D. K. w pieczy zastępczej w wysokości świadczeń przyznanych rodzinie zastępczej. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, zastępowany przez kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu – adwokata M. S., podniósł zarzut naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przepisów prawa materialnego, tj. - art. 193 ust. 1 oraz art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, pomimo tego, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie została prawomocnie zakończona sprawa dotycząca odstąpienia przez organ od ustalenia opłaty za pobyt dziecka – D. K. w pieczy zastępczej, a decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może zostać wydana dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej; - art. 193 ust. 1 oraz art. 194 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej poprzez błędną wykładnię ww. przepisów polegającą na ustaleniu opłaty za okres poprzedzający wydanie decyzji. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe uznanie, iż na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] organu I Instancji w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka D. K. w pieczy zastępczej, podczas gdy w rzeczywistości Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na mocy decyzji z dnia [...] r. uchyliło decyzję o sygnaturze [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, iż w dacie wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, postępowanie w sprawie o odmowę odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka – D. K. w pieczy zastępczej zostało prawomocnie zakończone, podczas gdy w rzeczywistości przedmiotowe postępowanie nadal się toczy; - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. – przez wydanie decyzji z naruszeniem obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 107 k.p.a. - poprzez zaniechanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji zarówno w sferze faktycznej jak i prawnej, a w szczególności poprzez brak weryfikacji sposobu i podstawy obliczeń matematycznych organu I Instancji co do ustalenia wysokości miesięcznej opłaty za pobyt dziecka – D. K. w pieczy zastępczej za poszczególne okresy, wskazane w treści sentencji decyzji organu I Instancji. W oparciu o przytoczone wyżej podstawy skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uwzględnienie i o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wydaną w przedmiocie ustalenia miesięcznej opłaty skarżącego za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej na okresy; od dnia 1.01.2018r. do dnia 18.02.2018r. i od 28.09.2018r. do dnia 20.06.2020r. Wydając przedmiotową decyzję organ odwoławczy błędnie przyjął, że na mocy decyzji z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] organu I Instancji w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej. Natomiast z akt sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. nr [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, została wydana decyzja organu I instancji z dnia [...] r. o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej w wymienionych wyżej okresach. Od decyzji tej kurator dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego wniósł odwołanie z dnia 8 kwietnia 2021r., które wpłynęło do organu w dniu 15 kwietnia 2021r. Z powyższego wynika, że wydając w dniu [...] r., decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie, organ odwoławczy bezpodstawnie stwierdził, że postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zostało prawomocnie zakończone, podczas gdy postępowanie to nadal się toczyło - nie upłynął jeszcze termin wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r. Zasadny był zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji, przepisów postępowania, tj. - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez błędne stwierdzenie, że decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. organu I instancji w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka skarżącego w pieczy zastępczej. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż zgodnie z art. 193 ust. 1 w związku z art. 194 ust. 1 oraz art. 194 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2020r. poz. 821), decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej – co podniesiono również w skardze - może zostać wydana dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego odstąpienia od ustalenia tej opłaty. W art. 194 ust. 3 cytowanej ustawy – jak podkreśla się w orzecznictwie - jest mowa o odstąpieniu od ustalenia opłaty, co oznacza w przypadku odstąpienia, bezprzedmiotowość postępowania w sprawie ustalenia opłaty. Dopiero odmowa odstąpienia otwiera możliwość ustalenia opłaty (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20.01.2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 566/15). W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem stwierdzić więc należało, że przy rozpoznaniu sprawy doszło do naruszenia wymienionych przepisów postępowania i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło kluczowych kwestii, które zostały wyżej wskazane. Następstwem naruszenia przepisów postępowania było również naruszenie prawa materialnego, tj. wymienionych wyżej przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zaistniały zatem podstawy do uwzględnienia skargi i wobec tego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania zawarte w powyższych rozważaniach, według których decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może zostać wydana dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego odmowy odstąpienia od ustalenia tej opłaty.