II SA/Gl 731/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W odpowiedzi na zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł (§ 2 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – T. G. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, motywując go brakiem dostatecznych środków na poniesienie tego wydatku. Na skutek wezwania Sądu skarżący złożył ów wniosek na urzędowym formularzu, poszerzając jego zakres o ustanowienie dlań adwokata z urzędu. Z treści wspomnianego formularza wynika, że T. G. samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. Jego jedynym źródłem utrzymania się jest dochód uzyskiwany z tytułu renty w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponieważ powstały wątpliwości co do okoliczności faktycznych związanych ze stanem rodzinnym skarżącego – pismem z dnia 5 listopada 2007 r. referendarz sadowy wezwał go wskazania imion, nazwisk i źródła utrzymania małżonki i córki skarżącego, którym, co wynikało ze zwrotnych potwierdzeń odbioru, doręczano przesyłki kierowane do skarżącego. W odpowiedzi na powyższe T. G. wskazał, iż żona oraz jej córka nie mieszkają z nim, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Okresowo przebywają one w budynku należącym do skarżącego i stąd miały możliwość odbierania kierowanych doń przesyłek. Wnioskodawca nie wskazał jednakże wysokości dochodów uzyskiwanych przez te osoby. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zostać uwzględniony, gdyż nadal istnieją wątpliwości co do rzeczywistego stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy P.p.s.a.). Z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 tej ustawy wynika z kolei, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji, z której praktycznie nie ma możliwości wyjścia. Oceniając stan majątkowy T. G., nie sposób stwierdzić, iż jest on osobą, której stan majątkowy wyklucza poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć trzeba, że wnioskodawca zamieszkuje w budynku mieszkalnym odziedziczonym po rodzicach, utrzymująca się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. Z żadnego dokumentu nie wynika, aby dochód ten był obciążony obowiązkiem świadczenia na rzecz jakichkolwiek osób trzecich. Stwierdzić zatem wypada, że w całości służy on zaspokajaniu potrzeb skarżącego. Ze względu na fakt, iż jest to budynek mieszkalny, wnioskodawca nie jest zobowiązany do ponoszenia regularnych opłat z tytułu czynszu. Miesięczny koszt jego utrzymania obejmuje zatem opłaty za media (woda i energia elektryczna) oraz koszty wyżywienia. Niewątpliwie do tego rodzaju wydatków wypada również zaliczyć koszty zakupu opału, na co zwrócił uwagę wnioskodawca, tyle tylko, że skarżący nie określił nawet w przybliżeniu kwoty, jaka ma zamiar przeznaczyć na ten cel. Wziąwszy zaś pod uwagę wysokość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi – [...] zł (będącego na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem) stwierdzić należy, że jego opłacenie leży w granicach możliwości finansowych skarżącego. Przy badaniu zdolności do poniesienia kosztów sądowych pod uwagę brany jest nie tylko dochód wnioskodawcy ale również dochód członków jego rodziny. Podkreślić wypada, że przepis art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. nakłada na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy obowiązek w y k a z a n i a , a zatem uwiarygodnienia okoliczności przemawiających za jego uwzględnieniem. Nie wystarczy zatem gołosłowne stwierdzenie o istnieniu takich lub innych okoliczności majątkowych, gdyż niezbędne jest przekonanie rozpoznającego wniosek, iż mają one miejsce w rzeczywistości. Zauważyć również przyjdzie, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy inicjatywa dowodowa spoczywa na wnioskodawcy. Wobec tego to w interesie samej strony jest takie przedstawienie okoliczności związanych z jej stanem majątkowym które nie będzie budziło żadnych wątpliwości i pozwoli w sposób obiektywny stwierdzić, iż w danym przypadku rzeczywiście zaistniały przesłanki do uwzględnienia złożonego wniosku. W tym kontekście twierdzenie T. G., iż żona prowadzi odrębne od niego gospodarstwo domowe, o ile niepoparte jest jakimikolwiek dowodami, uznać należy za mało wiarygodne. Co więcej, skarżący nie wyjaśnił przyczyny istnienia takiego stanu rzeczy. W tym zakresie obowiązuje natomiast domniemanie wynikające z treści art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.), z którego wynika, iż małżonkowie zobowiązani są do udzielania sobie nawzajem wsparcia, w tym materialnego. Pomimo wezwania referendarza sądowego T. G. nie wskazał wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego małżonkę, nie przedstawił również żadnego wiarygodnego dowodu, w oparciu o który można by uznać za prawdzie jego twierdzenie, iż osoba ta prowadzi odrębne odeń gospodarstwo domowe. Tej okoliczności przeczy natomiast fakt, iż małżonka wnioskodawcy niejednokrotnie odbierała kierowaną do niego korespondencję, co pozwala przypuszczać, że jest uznawana za jednego z domowników. Analogiczne uwagi nasuwają się w związku z okolicznościami dotyczącymi drugiej osoby - M. S. Skarżący twierdzi, iż nie jest ona jego córką, gdy tymczasem na zwrotnych potwierdzeniach odbioru otrzymanych przez tę osobę znajduje się adnotacja "córka". Nawet gdyby przyjąć, iż osoba ta nie jest biologicznym potomstwem skarżącego wyjaśnienia wymaga relacja łącząca go z nią oraz okoliczności związane z faktem jej pobytu w domu skarżącego Skoro bowiem doręczycie wydał jej przesyłkę kierowaną do T. G., to można przypuszczać, iż jest ona traktowana jako domownik. Tym samym okoliczności dotyczące stanu majątkowego tej osoby również winny być wyjaśnione. Wskazane wyżej okoliczności nie pozwoliły stwierdzić, iż T. G. jest osobą zasługującą na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a wobec tego w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.