II SA/Gl 731/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi D. R. i L. R. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie obowiązku przedłożenia oceny stanu technicznego robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PINB), w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie samowolnej rozbudowy budynku garażowo-magazynowego zażądał od D. i L. R., jako współwłaścicieli nieruchomości, dostarczenia oceny technicznej wykonanej rozbudowy budynku gospodarczo-garażowego zlokalizowanego w R., ul. [...] (dz. nr 1) pod względem spełnienia wymogów określonych w przepisach techniczno - budowlanych w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa użytkowania oraz bezpieczeństwa pożarowego, wskazującej jakie roboty budowlane należy wykonać w celu doprowadzenia rozbudowanej części do stanu zgodnego z przepisami - w terminie do 30 kwietnia 2018 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z 1974 r. ze zm.) w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 – dalej p.b.) oraz art. 123-126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej k.p.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożyli D. R. i L. R. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (WINB) postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu wskazano m. in., że zgodnie z ogólną regułą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie na postanowienie przysługuje jedynie wtedy, gdy Kodeks tak stanowi. Postanowienia, na które nie służy zażalenie strony mogą zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Z literalnego brzmienia art. 56 p.b. z 1974 r. wprost wynika, że wskazane tam postanowienie jest takim, co do którego ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie WINB skargę złożyli D. R. i L. R. Wskazano, że Skarżący, zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w postanowieniu nr [...], złożyli zażalenie z uwagi na niedoręczenie przedmiotowego postanowienia w terminie. Powoływanie się na fakt awizowania przez Pocztę Polską przesyłki poleconej nie jest żadnym dowodem na to, że takie awizo Poczta Polska pozostawiła w skrzynce pocztowej Skarżących. Dlatego Skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu, na co WINB odpowiedział negatywnie. Wobec powyższego należało złożyć skargę, zwłaszcza że nie uznają oni domniemań PINB o rzekomym prawidłowym zawiadomieniu o przesyłce poleconej. Skarżący są ludźmi w podeszłym wieku i nie mogą pilnować skrzynki pocztowej całymi dniami i nie mogą nawet stwierdzić, czy listonosz dostarczył do niej awizo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W świetle art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. ostanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zażaleń (art. 144 k.p.a.). Art. 141 § 1 i 142 k.p.a. wskazują przy tym, że zażalenie na postanowienie przysługuje jedynie wtedy, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienia, na które nie służy zażalenie strony mogą zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy – Prawo budowlane stwierdza jednocześnie: "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe." Skoro stosuje się "przepisy dotychczasowe", to nie jeden przepis, ale różne przepisy, mające zastosowanie w danym postępowaniu, w tym konsekwentnie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Z literalnego brzmienia art. 56 tej ustawy wprost wynika, że chodzi tu o akt administracyjny, co do którego ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia zażalenia. Przepis ten stanowi bowiem, że terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia. W orzecznictwie przyjmuje się zasadnie, że jeżeli postępowanie administracyjne winno być prowadzone zgodnie z przepisami p.b. z 1974 r., to podstawą nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej nie może być przepis art. 81c ust. 2 p.b., lecz regulacja zawarta w art. 56 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Po 869/17). "Nie można bowiem w postępowaniu toczącym się pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stosować przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, i to tylko dlatego, że przewidują korzystniejsze (...) rozwiązanie w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Wykluczyć także należy możliwość zbudowania normy hybrydowej bazującej częściowo na rozwiązaniach prawnych zaczerpniętych zarówno ze starej, jak i aktualnej ustawy Prawo budowlane (wyrok WSA w Łodzi z dnia 12 października 2017 r., sygn. II SA/Łd 227/17). Wadliwe pouczenie o przysługującym środku odwoławczym w postaci zażalenia nie może być podstawą uwzględnienia skargi, skoro z mocy ustawy taki środek nie przysługuje. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 107 §3, 134 k.p.a., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.