II SA/Łd 227/17
WyrokWSA w Łodzi2017-10-12
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego, wydane na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, wydane na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, jest niedopuszczalne, ponieważ ani przepisy tej ustawy, ani Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości jego wniesienia. Postanowienie to ma charakter dowodowy i nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jego legalność może być kwestionowana w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie lub w skardze do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził niedopuszczalność tych zażaleń, argumentując, że postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., które nie przewidują możliwości zaskarżenia takiego postanowienia w drodze zażalenia. Skarżący zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Inspektora do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i Konstytucji poprzez uniemożliwienie zaskarżenia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi U. B. i H. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego oddala skargę. LS
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażaleń z dnia 12 grudnia 2016r. i z dnia 3 stycznia 2017r. wniesionych przez U. B. i H. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. nr [...].
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowił nałożyć na U. B. i H. B. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, zawierającej inwentaryzację geodezyjną i budowlaną obiektu, z projektem doprowadzenia do zgodności obiektu z przepisami techniczno - budowlanymi, przepisami przeciwpożarowymi oraz przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą (zgodnie z aktualnym przeznaczeniem) zlokalizowanego na działce nr 376 w W. – obręb [...], w terminie do 31 maja 2017r.
W dniu 12 grudnia 2016r. zażalenie na powyższe postanowienie złożyli U. B. i H. B. zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej powoływanej jako "K.p.a.", tj. art.7, art. 77, art. 80, art. 78, art. 89, art. 40 § 2, art. 10, art. 9 w zw. 126 K.p.a. oraz art. 84 K.p.a. a nadto stwierdzono, że wbrew pouczeniu wskazanemu w końcowej części skarżonego postanowienia, mając na względzie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 16 lutego 2016r. sygn. akt II OPS 4/15, postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy, jako mające charakter dalece ingerujący w prawa i obowiązki stron i wiążący się z koniecznością przeznaczenia znacznych środków finansowych, winno podlegać zaskarżeniu.
Pismem z dnia 3 stycznia 2017r. U. B. i H. B. wnieśli kolejne zażalenie na ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r., powtarzając w znacznej części zarzuty podniesione w zażaleniu z dnia 12 grudnia 2016r. Ponadto wydanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że wbrew aktualnemu orzecznictwu Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującemu, iż rozstrzygnięcie tego rodzaju jest zaskarżalne i podlega kontroli instancyjnej.
Powołanym na wstępie postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził niedopuszczalność zażaleń wniesionych przez U. B. i H. B. na ww. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odnosząc się do podniesionego w zażaleniach zarzutu o zaskarżalności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., organ wskazał, że przywołane w treści powyższego zażalenia stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale z dnia 16 lutego 2016r. sygn. akt II OPS 4/15 dotyczy przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, które wydane jest na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i nie znajduje zastosowania w omawianym przypadku. Organ przypomniał, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r. poz. 290 ze zm.). Z treści uzasadnienia postanowienia z dnia 2 grudnia 2016r. wynika, że organ stopnia powiatowego uznał, iż stanowiący przedmiot postępowania budynek mieszkalny z częścią gospodarczą zlokalizowany na działce nr 376 w W. został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane przepisu art. 48 tejże ustawy dotyczącego przypadków budowy obiektów budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane
Dalej organ II instancji wskazał, że na podstawie przepisu art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. organ nadzoru budowlanego, w toku postępowania mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, wzywa stronę do przedłożenia odpowiednich dokumentów celem wyjaśnienia kwestii technicznych dla prawidłowego zakwalifikowania stanu faktycznego pod względem prawnym. Ich rodzaj określa wspomniany art. 56 ust. 1 stanowiąc o dopuszczalności żądania informacji, udostępnienia materiałów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu do użytku, utrzymaniem obiektu, pracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Dopiero w oparciu o przedłożoną przez stronę ekspertyzę (lub inne dokumenty) organ podejmuje decyzję, w której rozstrzyga o sposobie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 lub art. 40 Prawa budowlanego z 1974r.
W dalszej kolejności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślił, że regulacja prawna zawarta w treści art. 56 ust. 1 ustawy Prawa budowlanego z 1974r. nie przewiduje możliwości kwestionowania aktu prawnego wydanego na jego podstawie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, z którego wynika, iż w przypadku postanowienia wydanego w trybie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. żaden przepis nie przewiduje jego samodzielnego zaskarżenia, a tym samym zażalenie wniesione na takie postanowienie jest niedopuszczalne. Jednocześnie organ wyjaśnił, że postanowienie wydane przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z 1974r. ma charakter wyłącznie dowodowy i nie stanowi konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki, czyli nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, które jest istotą decyzji administracyjnej. Postępowanie administracyjne w tym zakresie może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji wydanej w dalszym toku postępowania oraz w skardze do sądu administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał w rezultacie, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Ponadto stwierdzając niedopuszczalność zażaleń U. B. i H. B. z dnia 12 grudnia 2016r. i z dnia 3 stycznia 2017r. organ II instancji uznał, że nie ma możliwości oceny zarzutów podniesionych w tymże zażaleniu odnoszących się do prawidłowości kwestionowanego postanowienia podkreślając, że uchybienie obowiązkowi wydania postanowienia o niedopuszczalności złożenia środka zaskarżenia i merytoryczne rozpoznanie sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 20 stycznia 2017r. wywiedli U. B. i H. B., podnosząc następujące zarzuty naruszenia prawa:
art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, wbrew aktualnemu orzecznictwu sądów administracyjnych, przede wszystkim uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016r. sygn. akt II OPS 4/15, iż na postanowienie w przedmiocie obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części wydanym po wcześniejszym nałożeniu obowiązku przeprowadzenia kontroli tego obiektu nie przysługuje zażalenie, mimo iż z przytoczonej uchwały jasno wynika, iż bez względu na podstawę prawną nałożenia na jednostkę tak określonego obowiązku oraz formę władczego rozstrzygnięcia organu władzy publicznej jednostce służy nań zażalenie;
2) art. 45 Konstytucji w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji poprzez wyłączenie jednostce możliwości zaskarżenia władczego rozstrzygnięcia organu władzy publicznej, mimo klarującej się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa budowlanego, umożliwiającej ich kwestionowanie.
W uzasadnieniu skargi jej autorzy podnieśli, że rozumowanie przeprowadzone przez organ II instancji, sprowadzające się do postulatu uwzględniania rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie do obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, nałożonego na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, budzi zasadnicze wątpliwości i nie znajduje żadnego uzasadnienia. Prowadzi bowiem do sytuacji, w której przepisy prawa nie gwarantują podmiotowi niesłusznie obciążonemu obowiązkiem przedłożenia ekspertyzy prawa do poddania rozstrzygnięcia władzy publicznej, mającego istotny wpływ na jego prawa i obowiązki, kontroli instancyjnej oraz sądowej i w efekcie uniemożliwiają jednostce uzyskanie rozstrzygnięcia, które pozwoli zrealizować roszczenie o naprawienie szkody wywołanej niezgodnym z prawem działaniem władzy publicznej. Skarżący podkreślili, że zaskarżenie postanowienia o nałożeniu obowiązku przedstawienia ekspertyzy w odwołaniu od decyzji nie jest podstawą do samoistnego jego zaskarżenia. Organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego rozstrzygnięcia, które odnosiłoby się tylko i wyłącznie do zaskarżonego w ten sposób postanowienia. Tak określona możliwość zaskarżenia postanowienia o obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego w odwołaniu od decyzji nie jestem zatem wystarczająca dla ochrony statusu prawnego jednostki.
Dalej w skardze podkreślono, że za wykładnią prowadzącą do uznania dopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. przemawia tożsamość tej regulacji z postanowieniami art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., na które, w wyniku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, służy zażalenie. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie wskazuje bowiem, że orzeczenia dotyczące obowiązku przedstawienia ekspertyzy, wydawane na tej podstawie, mają charakter dowodowy, a właściwą formą działania organu nadzoru budowlanego w tym przedmiocie jest wydawanie postanowień. Postanowienie w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej, wydane na podstawie art. 56 ust. 1 Prawo budowlane z 1974r. ma tożsamy charakter prawny. W ocenie skarżących uznać należy zatem, że obwarowane jest tożsamymi gwarancjami prawnymi.
Zdaniem skarżących, przy ocenie możliwości uwzględnienia tez ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w realiach przedmiotowej sprawy brać należy pod uwagę systemowe zależności między art. 62 ust. 3, art. 81c ust. 2 oraz art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Wszystkie te przepisy prawa statuują bowiem w istocie normy prawne tej samej treści. Skarżący nie znajdują podstaw do różnicowania sytuacji prawnej adresatów tożsamych postanowień wydanych przez organy nadzoru budowlanego. W istocie przy uznaniu, iż w przypadku obowiązku przedłożenia ekspertyzy, nałożonego na podstawie art. 62 ust. 3, art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. jednostce służy zażalenie oraz, iż w art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974r. jednostka nie ma prawa kwestionować zapadłego rozstrzygnięcia, to od organu prowadzącego postępowanie, a w szczególności od tego, który z przepisów powoła w podstawie prawnej postanowienia, będzie zależało uprawnienie jednostki do zaskarżenia orzeczenia, składające się na jej status w postępowaniu administracyjnym.
W ocenie skarżących aktualne pozostają wątpliwości sformułowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010r. sygn. akt II OSK 711/09 wskazujące, iż niedopuszczalność zaskarżenia w odwołaniu od decyzji postanowienia, na które nie służy zażalenie albo w drodze zażalenia nie zapewnia dwuinstancyjności postępowania, prawa do sądu i w konsekwencji możliwości uzyskania rozstrzygnięcia, które otwierałoby drogę do naprawienia szkody wyrządzonej takim postanowieniem, wydanym z naruszeniem prawa, gdyż brak będzie koniecznego, według art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego, prejudykatu. Zdaniem autorów skargi sytuację taką należy uznać za niespełniającą rygorów art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP.
Ponadto skarżący podkreśli, że nie bez znaczenia dla oceny stanu prawnego pozostaje fakt, iż przedstawienie ekspertyzy w sposób oczywisty wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów jej sporządzenia przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Koszty te zobowiązany jest ponieść adresat rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, tj. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Istotne jest zatem, by interesy majątkowe adresata postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia ekspertyzy były właściwie chronione, a to nastąpi jedynie wówczas, gdy podmiot zobowiązany do przedstawienia ekspertyzy będzie mógł kwestionować to postanowienie jeszcze przed jego wykonaniem, co może umożliwić uniknięcie powstania szkody.
W końcowej części skargi jej autorzy nadmienili, że dwa lata temu nałożono na nich tożsamy obowiązek przedstawienia ekspertyzy, oparty jednakże na innej podstawie prawnej. Postanowienie to podlegało skutecznemu zaskarżeniu zażaleniem do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ani organ administracji publicznej, ani Sąd nie stwierdziły, iż składane przez stronę środki zaskarżenia są niedopuszczalne.
Z powyższych względów U. B. i H. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie zażaleń z dnia 12 grudnia 2016r. oraz 3 stycznia 2017r. do merytorycznego rozpoznania. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne co do zasady nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Przedmiotem oceny legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego wraz z częścią gospodarczą wydane na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że ww. postanowienie zostało wydane w toku postępowania w sprawie legalizacji budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą zlokalizowanego na działce nr 376 w W., obręb [...], prowadzonego na podstawie ww. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowane. Z akt sprawy wynika, że organ wydający rozstrzygnięcie o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej stwierdził, że będący przedmiotem postępowania budynek mieszkalny wraz z częścią gospodarczą został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Z tego względu, zważywszy na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.), organ stwierdził, że sprawę należy rozpatrywać w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. ustawę Prawo budowlane z 1974r. Z tego powodu ww. postanowienie z dnia 2 grudnia 2016r. nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wydane zostało na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Nie ma kontrowersji co do tego, iż postanowienia wydawane w trybie art. 56 ww. ustawy mają charakter dowodowy, stanowiąc o możliwości żądania od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Postanowienia, o których mowa, nie stanowią konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki, a zatem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Co istotne, redakcja art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane wskazuje, że ustawodawca nie przewidział możliwości zakwestionowania zażaleniem postanowienia wydanego w tym trybie. Przypomnieć natomiast należy, ze zażalenie jest formalnym środkiem zaskarżenia, który przysługuje tylko na postanowienia, co których przepisy K.p.a. wprost przewidują taką możliwość oraz zaskarżalność których przewidują przepisy prawa materialnego, w oparciu o które postanowienie zostało wydane. Skoro więc ani ustawa Prawo budowlane z 1974r. ani przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego, to uznać trzeba, że wniesienie zażalenia na tego rodzaju postanowienie jest niedopuszczalne. Postępowanie administracyjne w tym zakresie może być natomiast kwestionowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji lub w skardze do sądu administracyjnego (vide wyroki WSA: w Warszawie z dnia 19 marca 1998r. sygn. akt IV SA 881/96, w Lublinie z dnia 12 października 2010r. sygn. akt II SA/Lu 330/10, w Poznaniu z dnia 16 maja 2013r. sygn. akt II SA/Po 307/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Jednocześnie zauważyć trzeba, że obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane z 1994r., odmiennie niż ustawa Prawo budowlane z 1974r., dopuszcza możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, wydane na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 i 3 tej ustawy, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 16 lutego 2016r. sygn. akt II OPS 4/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl . Niemniej jednak stwierdzić należy, że art. 62 ust. 3 w związku z art. 81c ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nie ma zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem postępowanie legalizacyjne dotyczące budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą zlokalizowanego na działce nr 376 w W., obręb [...], jak już wyżej wskazano, toczy się pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r., a zatem w zupełnie innym reżimie prawnym.
Podniesiona w skardze okoliczność, iż postanowienia w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej wydawane na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane oraz art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 i 3 aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane mają zbliżony charakter prawny nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie można bowiem w postępowaniu toczącym się pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. stosować przepisów obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, i to tylko dlatego, że przewidują korzystniejsze – według skarżących – rozwiązanie w zakresie możliwości zaskarżenia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej. Wykluczyć także należy możliwość zbudowania normy hybrydowej bazującej częściowo na rozwiązaniach prawnych zaczerpniętych zarówno ze starej, jak i aktualnej ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać trzeba, że konieczność poniesienia przez właścicieli obiektu budowlanego kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej tego obiektu jest normalnym następstwem rozstrzygnięcia takiego rodzaju. Okoliczność, iż na kwestionowane postanowienie nie służy zażalenie, nie zamyka jednak skarżącym drogi do weryfikacji przedmiotowego rozstrzygnięcia w drodze innych środków zaskarżenia – poprzez wniesienie odwołania od decyzji kończącej postępowanie lub skargi do sądu administracyjnego, o czym wspomniano już wcześniej. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącym, możliwe jest uzyskanie prejudykatu niezbędnego do dochodzenia odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Nie zasługują więc na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 45 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wyłączenie możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego.
Podsumowując uznać trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził niedopuszczalność zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wniesionych przez U. B. i H. B. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.
Uznając tym samym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.
A.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło