II SA/Gl 735/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-11-28

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o powierzchni zabudowy około 43,47 m², posiadający ściany, okna, drzwi i dach, trwale związany z gruntem, może być uznany za wiatę, czy też stanowi budynek garażowo-gospodarczy, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja na sieci gazowej uniemożliwia legalizację?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany o powierzchni zabudowy około 43,47 m², posiadający ściany, okna, drzwi i dach, trwale związany z gruntem, nie może być uznany za wiatę, lecz za budynek garażowo-gospodarczy. Budowa takiego obiektu wymagała pozwolenia na budowę, a jego lokalizacja na sieci gazowej, w strefie kontrolowanej, uniemożliwia jego legalizację, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Właściciele działki wybudowali obiekt o funkcji garażowo-gospodarczej o powierzchni około 40-43,47 m² bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt ten został posadowiony na dwóch gazociągach, co narusza przepisy dotyczące warunków technicznych sieci gazowych i stwarza zagrożenie. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za budynek garażowo-gospodarczy, a nie wiatę, i nakazały jego rozbiórkę z uwagi na brak możliwości legalizacji. Właściciele wnieśli skargę, twierdząc, że obiekt jest wiatą i powinien podlegać jedynie zgłoszeniu, a organy nie zbadały możliwości legalizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P.K. i R.K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. W związku z pismem "A" Sp. z o. o z dnia [...] informującego o garażach posadowionych w kolizji z gazociągami w T. przy ulicy [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. pismem z dnia [...] r. powiadomił właścicieli działki nr [...] o czynnościach kontrolnych, zobowiązując ich do udostępnieniu parceli. Z przeprowadzonych w dniu [...] oględzin wymienionej działki sporządzony został protokół, w którym potwierdzono, iż na działce nr [...] zlokalizowany jest wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny i w granicy z działką sąsiednią obiekt o funkcji garażowo- magazynowej. Ustalono, iż powierzchnia tego obiektu to ok. 40m², a wybudowany został bez zgłoszenia czy pozwolenia na budowę, a nadto usytuowany jest na dwóch sieciach gazowych (średniego i podwyższonego średniego ciśnienia). Pismem z dnia [...] organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w budowy budynku garażowo- gospodarczego bez wymaganego pozwolenia na budowę i po przeprowadzeniu postępowania decyzją nr [...] z dnia [...] przywołując w podstawie prawnej art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) nakazał P. K. i R. K. jako inwestorom, rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowo- gospodarczego. W uzasadnieniu przyznał, że garaż zlokalizowany na działce nr [...] jest posadowiony na dwóch gazociągach, bez stosownych uzgodnień oraz z naruszeniem przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (co potwierdził gestor sieci gazowej). W toku postępowania inwestorzy nie przedstawili dokumentów związanych z jego budową, twierdząc, iż obiekt nie jest garażem lecz wiatą garażowo- gospodarczą o powierzchni 40m², tj. powierzchni nie przekraczającej 50m², na którą zgodnie z ustawą Prawo budowlane nie jest wymagane pozwolenie na budowę jak również zgłoszenie zamiaru jego budowy - zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2c cytowanej ustawy, a jego lokalizacja nie stoi w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że na wymienionej działce usytuowany jest wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny i w narożniku północno- wschodnim przy granicy z działką nr [...] - przedmiotowy obiekt o funkcji garażowo- gospodarczej, stanowiący parterowy budynek z dachem płaskim, z trzema ścianami i otworami okiennymi i drzwiami, a od strony ulicy posiadający otwór wjazdowy o wymiarach 4,95x2,25m, w którym zamontowany został stelaż pod bramę garażową uchylną, obecnie nie zamontowaną. Powiatowy organ nadzoru stwierdził, iż Prawo budowlane nie zwiera legalnej definicji wiaty. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych wyjaśniono, że wiata to szczególny rodzaj budynku, który stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione. Tym samym przedmiotowego obiektu nie można uznać za wiatę. W ocenie organu jest to budynek garażowo- gospodarczy i tak został zakwalifikowany. Odwołując się do definicji zawartej w art. 3 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ stwierdził, iż przedmiotowy obiekt posiada wszystkie wymagane elementy dla uznania go za budynek, jest trwale związany z gruntem- posiada stopy fundamentowe, posadzkę z kostki brukowej, jest wyodrębniony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - ścian zewnętrznych oraz posiada dach plaski z odwodnieniem. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, iż jedna z przegród budowlanych posada otwór na bramę ze stelażem, w którym nie zamontowano tej bramy. Dalej organ stwierdził, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31 Prawa budowlanego. Zgodnie z powyższymi przepisami budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, w tym garaży, o powierzchni zabudowy nie większej niż 35m², nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale w tym przypadku obiekt posiada powierzchnię zabudowy według rysunków - ok. 39,6m², a zgodnie z dokonanymi pomiarami kontrolnymi - 43,47m², a zatem jego budowa wymagała pozwolenia na budowę. Wobec jego braku do przedmiotowej budowy doszło w warunkach samowoli budowlanej. Zasadne zatem jest zastosowanie w sprawie trybu przewidzianego w art. 48-49 ustawy Prawo budowlane. Prowadząc postępowanie legalizacyjne organ ustalił, iż inwestorzy, jako współwłaściciel działki nr [...] dysponowali nieruchomością na cele budowlane. Badając zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustalono, że przedmiotowa parcela znajduje się w obszarze, dla którego obowiązuje uchwała XXII/401/16 Rady Miasta Tychy z dnia 23 czerwca 2016 r. a teren położny jest w jednostce o symbolu MN1 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, gdzie zgodnie z § 18 ust. 5 dopuszczono budowę garaży wbudowanych w budynki lub jako obiekty wolnostojące. Stąd też lokalizacja przedmiotowego budynku garażu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie organ stwierdził, że posadowienie budynku garażowo- gospodarczego przy granicy a parcelą sąsiednią nr [...] narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, a mianowicie § 12 ust. 4 pkt 3 i § 19 ust. 2 pkt 1. Nadto naruszone zostały też przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny sieci gazowe i ich usytuowanie, tj. § 10 ust. 1 pkt 3 stwierdzający, iż w strefach kontrolowanych nie należy wznosić obiektów budowlanych. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek garażowo- gospodarczy jest obiektem budowalnym, wzniesionym na sieciach gazowych, czyli w strefach kontrolowanych gazociągów, zatem narusza przepisy wymienionego rozporządzenia. Taka lokalizacja obiektu stwarza bezpośrednie zagrożenie wybuchu gazu, stanowi więc zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi i mienia. W takich okolicznościach organ uznał, iż brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacyjnej w stosunku do samowolnie wybudowanego obiektu z uwagi na niezgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami - wymienionymi powyżej rozporządzeniami. Stąd konieczne stało się zastosowanie w sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne i orzeczenie jak w sentencji. W odwołaniu od tej decyzji P. i R. K., reprezentowani przez pełnomocnika, zarzucili decyzji organu pierwszej instancji naruszenie: - przepisu art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji wydanie decyzji o nakazie rozbiórki pomimo braku przesłanek przemawiających za takim rozstrzygnięciem, gdyż orzeczenie o takiej treści wydaje się w ostateczności, co na obecnym etapie sprawie czyni ją co najmniej przedwczesną, a także z uwagi na bezpodstawne uznanie, iż w stanie faktycznym sprawy brak jest możliwości dostosowania wybudowanego w warunkach samowoli budowalnej obiektu do stanu zgodnego z prawem, - a także art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia i zbadania wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. Uwzględniając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania w pierwszej kolejności podnieśli, iż organ po ustaleniu, iż obiekt stanowi samowolę budowlaną nie zbadał możliwości dostosowania obiektu do stanu zgodnego z prawem i wydał decyzję o nakazie rozbiórki. Zgodnie z powszechnym poglądem przeprowadzenie procedury legalizacyjnej stanowi uprawnienie inwestora samowoli budowalnej, które może doprowadzić do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po definitywnym stwierdzeniu, iż zakres niezgodności z przepisami prawa jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, może zostać wydana decyzja o nakazie rozbiórki. Ponadto odwołujący podnieśli, iż organ dokonał błędnej kwalifikacji zrealizowanego obiektu. W ich ocenie jest to wiata o funkcji garażowo- gospodarczej, której lokalizacja i rozwiązania techniczne nie stoją w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr [...] położona jest w jednostce MN1, dla której nie przewidziano w planie dodatkowych obostrzeń w zakresie lokalizacji budynków jednorodzinnych w związku z aktualnym położeniem infrastruktury technicznej, w tym gazociągu i ewentualnej strefy ochronnej. Wiata wybudowana została na słupach żelbetowych a przy jej realizacji zachowane zostały niezbędne środku bezpieczeństwa. Dalej podnieśli, iż Prawo budowlane nie definiuje bezpośrednio pojęcia wiata, jednak zgodnie z obowiązującą wykładnią i orzecznictwem jest to budowla, która nie posiada co najmniej jednej ściany. Za podstawową cechę wiaty należy uznać wsparcie danej budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Na potwierdzenie swoich twierdzeń odwołali się o orzeczeń sądów administracyjnych. W świetle powyższego budowla będąca przedmiotem kontroli organu bez wątpienia wypełnia kryteria określone w orzecznictwie sądów administracyjnych odnoszące się do wiaty. W końcu odwołujący podnieśli, iż niniejszej problematyki nie można rozpatrywać nie mają na uwadze treści art. 7a oraz art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak legalnej definicji pojęcia wiata może nastręczać trudności w zakresie odpowiedniej kwalifikacji obiektu. Przywołane przepisy o rozstrzyganiu wątpliwości na korzyść strony, czyli należy wybrać takie rozumienie normy prawa, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Skoro zatem przedmiotowy obiekt jest wiatą o funkcji garażowo- gospodarczej, to błędne jest jego zakwalifikowanie przez organ jako budynku garażowego. Na powyższe wskazuje w szczególności konstrukcja wiaty oraz brak bramy wjazdowej. Rozpatrując złożone odwołanie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż organ powiatowy jako podstawę swego rozstrzygnięcia wskazał art. 48 ust. w związku z ust. 4 Prawo budowlanego. Zatem aby prowadzić postępowanie oparte na tym przepisie należy wykazać, iż dotyczy ono budowy obiektu lub jego części bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, że postępowanie dotyczy obiektu o funkcji garażowo- gospodarczej o wymiarach w rzucie ok. 6,9 x 6,3m wybudowanego w 2017 r. bez dokonania wymaganych formalności w organie administracji architektoniczno- budowlanym. Sporną kwestią pozostaje kwalifikacja tego obiektu - tj. bądź to jako budowli - czyli wiaty w opinii odwołujących, bądź jako budynku w ocenie organu powiatowego. W ocenie organu odwoławczego należy w pełni zaakceptować stanowisko organu powiatowego. Nie sposób bowiem w realiach niniejszej sprawy uznać, że pozostawienie otworu na bramę wjazdową (z zamontowanym stelażem wewnątrz budynku) w jednej z przegród, uczyni z budynku - wiatę. Organ podkreślił, że przedmiotowy obiekt posiada cztery przegrody, a jedynie jedna z nich posiada niewypełniony otwór wjazdowy. Nie sposób tym samym uznać obiektu za wiatę, tak jak twierdzą to odwołujący. Budowa garażu o powierzchni zabudowy ok. 43,47m² wymagała w dacie budowy uzyskania pozwolenia na budowę. Stąd wobec jego braku, prowadzenie postępowania w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego jest w pełni uzasadnione. W postępowaniu takim organ w pierwszej kolejności winien rozważyć, przed podjęciem decyzji o rozbiórce, czy jest możliwa legalizacja obiektu w świetle obowiązujących przepisów. Nakaż rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego może być orzeczony dopiero wtedy, gdy okaże się, iż nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. W niniejszym przypadku organ powiatowy nie dostrzegł podstaw do umożliwienia legalizacji tego obiektu z uwagi na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jaki m odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny sieci gazowe i ich usytuowanie, a organ wojewódzki stanowisko to podzielił. Obiekt został bowiem usytuowany na gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia relacji S. – T. oraz gazociągu średniego ciśnienia relacji W. – T., które wybudowane zostały przed dniem 12 grudnia 2001 r., i dla których szerokość strefy kontrolowanej określono w załączniku nr 2 do drugiego z wymienionych rozporządzeń. Zgodnie zaś z § 10 ust. 3 tego rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy znosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów raz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas użytkowania. Z akt sprawy - z pisma gestora sieci gazowej wynika, że dla istniejącego gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia zastosowano odległości zmniejszone względem odległości podstawowych i strefa kontrolowana wynosi 20m, tj. po 10m z obu stron od osi gazociągu. Z kolei dla gazociągu średniego ciśnienia nie stosuje się zmniejszenia, gdyż strefa kontrolowana wynosi 3,0m, tj. po 1,5m z obu stron. Powyższa okoliczność wyklucza możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu = budynku garażowo- gospodarczego, zresztą podobny zakaz lokalizacji odnosiłby się także do wiaty. Nie może jednak, zdaniem organu odwoławczego, budzić wątpliwości, iż jest to obiekt budowlany inny niż budynek i obiekt małej architektury , trwale połączony z gruntem, który można zaliczyć do wymienionych w załączniku nr 2 w Tabeli 1 lp. 4 - tj. wolnostojących budynków niemieszkalnych (stodoły, szopy, garaże). Reasumując organ wojewódzki stwierdził, iż w sprawa dotyczy budynku gospodarczo- garażowym wybudowanym bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, którego nie można zalegalizować z uwagi na naruszenie przepisów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyli P. K. i R. K.. Zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. zarzucili naruszenie: - przepisów postępowania mające wpływ na wynika sprawy, a to: prawa materialnego, a to:- - art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia i zbadania wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, - art. 7 i art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak ponownego rozpatrzenia sprawy i ograniczenie się jedynie do rozpatrzenia zarzutów odwołania, podczas, gdy w istocie organ drugiej instancji powinien podjąć po raz kolejny wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzeć sprawę ponownie - art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak jakiegokolwiek wyjaśnienia przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji podstaw faktycznych i prawnych na jakich oparł decyzję i z jakich względów argumentom skarżących odmówił wiarygodności - oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. - art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki pomimo braku przesłanek przemawiających za takim rozstrzygnięciem albowiem orzeczenie tej treści wydaje się w ostateczności, co czyni wydaną decyzję na obecnym etapie postępowania co najmniej przedwczesną, - art. 48 ust. tej ustawy poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że w stanie faktycznym sprawy brak możliwości dostosowania wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu do stanu zgodnego z prawem. Uwzględniając powyższe wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli podniesione zarzuty podkreślając, iż decyzję nakazującą rozbiórkę można wydać dopiero wówczas gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji obiektu. W ocenie skarżących organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości okoliczności sprawy, a w szczególności sporną pozostaje kwalifikacja prawna wybudowanego obiektu. Dalej powtórzyli swoje stanowisko w zakresie uznania obiektu za wiatę, a nie za budynek garażowo- gospodarczy, podnosząc, iż organ nie zbadał legalności przedmiotowego gazociągu, tzn. nie zbadał czy przebieg gazociągu widniejący na mapach jest zgodny ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. pełnomocnik skarżących podtrzymała skargę i zawartą w snij argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1302 ze zm. ) Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie rozbiórki obiektu usytuowanego na działce nr [...] przy ulicy [...] j w T.. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. M.in. pierwszy z tych przepisów art. 29 ustawy zawiera zwolnienia od uzyskania pozwolenia na budowę, wśród których w pkt 2 ust. 1 wymieniono wolnostojące budynki gospodarcze, wiaty i altany o powierzchni zabudowy do 35m², a w punkcie 2c - wiaty o powierzchni zabudowy do 50m² sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny (...). W niniejszej sprawie spór dotyczy zakwalifikowania obiektu wzniesionego przez skarżących na swojej działce. Według oceny organów należy go traktować jako budynek garażowo- gospodarczy (wobec jego powierzchni faktycznej ok. 43,47m² - nie podlegający zgłoszeniu lecz wymagający pozwolenia na budowę), a zdaniem skarżących - jest to wiata- wymagająca co najwyżej zgłoszenia właściwemu organowi. Nie ulega jednak wątpliwości fakt, iż organ został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, gdyż inwestorzy nie legitymowali się ani zgłoszeniem, ani pozwoleniem na budowę. Zasadnie skarżący stwierdzają, iż prowadząc obecnie postępowania, organy w pierwszej kolejności powinny dokonać właściwej kwalifikacji wybudowanego obiektu. Organy dokonały takiej kwalifikacji, zasadnie uznając, iż z uwagi na konstrukcję, wielkość oraz charakter i przeznaczenie jest to budynek o funkcji garażowo- gospodarczej, spełniając warunki wskazane w definicji zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty oraz dach. Prawo budowlane nie posiada podobnej definicji legalnej pojęcia wiata. W powszechnym rozumieniu, za wiatę uważa się "budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupkach" (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996 r.), "lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach, niekiedy ze ściankami z boku, np. nad peronem kolejowym, parkingiem, magazynem, przystankiem" (Uniwersalny Słownik Języka polskiego, pod red. S. Dubisza, t. 5, Warszawa 2003 r., s. 80). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że mimo braku zdefiniowania na gruncie prawa budowlanego pojęcia wiaty, za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie lekkiej konstrukcji, fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17). Także Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. podkreślił, iż tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przez posiadanie przegród budowlanych, sygn. akt VII SA/Wa 453/17. W niniejszej sprawie trudno uznać, by zgłoszony obiekt był lekką budowlą w postaci dachu wspartego na słupach. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji jest to obiekt wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych tj. posiada ściany, okna i drzwi a także dach. Wyglądem swym przypomina garaż, tym bardziej, iż w czwartej odkrytej przegrodzie przygotowano stelaż na zamontowanie zasuwanej bramy wjazdowej. Dołączona do akt dokumentacja zdjęciowa przeczy twierdzeniom skarżących aby taki obiekt miał stanowić wiatę. Zasadnie zatem organy uznały, iż budowa garażu o powierzchni zabudowy ok. 44m² w dacie wykonywania robót wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Prawidłowo tym samym wszczęły postępowania legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie dostrzegając jednakże podstaw do umożliwienia jego legalizacji. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami legalizacja taka byłaby możliwa w przypadku zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi przepisami prawa miejscowego oraz gdy nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno- budowlanych. W niniejszym przypadku obiekt narusza przepisy §12 ust. 4 pkt 3 i § 19 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie a także rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny sieci gazowe i ich usytuowanie, wobec jego usytuowania na gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia relacji S. – T. oraz gazociągu średniego ciśnienia relacji W. – T., które wybudowane zostały przed dniem 12 grudnia 2001 r. Zgodnie zaś z § 10 ust. 3 tego rozporządzenia w strefach kontrolowanych nie należy znosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów raz podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas użytkowania. Jak ustalono w toku postępowania dla istniejącego gazociągu podwyższonego średniego ciśnienia (przy zastosowaniu odległości zmniejszonych względem odległości podstawowych) strefa kontrolowana wynosi 20m, tj. po 10m z obu stron od osi gazociągu, a dla gazociągu średniego ciśnienia strefa kontrolowana wynosi 3,0m, tj. po 1,5m z obu stron. Powyższa okoliczność wyklucza zatem możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu, czyli budynku garażowo- gospodarczego. Niezależnie jednak od dokonanej kwalifikacji obiektu, także w przypadku uznania obiektu za wiatę, należałoby uwzględnić podobny zakaz jej lokalizacji. Niezależnie od tego czy obiekt uznany będzie za budynek (gospodarczo- garażowy) czy za budowlę (wiatę) w strefach kontrolowanych sieci gazowych nie jest możliwa jego lokalizacja. Odnosząc się do zarzutu, iż organy nie zbadały przebiegu przedmiotowych sieci gazowych, stwierdzić należy, że jest on bezpodstawny. Skarżący nie kwestionowali przebiegu tych sieci prowadząc uzgodnienia z "A" Sp. z o.o. w zakresie lokalizacji ich budynku mieszkalnego na działce nr [...], a ten został uwidoczniony na mapie dołączonej do pisma Spółki z dnia [...]. Lokalizacja ich budynku mieszkalnego uwzględniała usytuowanie tych sieci, natomiast przy lokalizacji spornego obiektu, mając świadomość przebiegu sieci gazowych nie uwzględnili tego faktu. Z uwagi na bezpośrednie zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi i mienia lokalizacja taka nie jest możliwa. Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy uznały, iż przeprowadzenie procedury legalizacyjnej prowadzącej do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe, a to prowadzić musiało do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowanego. Podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 czy art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują w sprawie usprawiedliwionych podstaw. Rozstrzygnięcie poprzedzone zostało wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, a wydane w sprawie decyzje opatrzone zostały uzasadnieniami wyjaśniającymi stanowisko orzekających organów. Reasumując, stwierdzić należy, iż zapadłe w przedmiotowej sprawie decyzje organów administracji zostały wydane z pełnym zachowaniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego stosownie do przewidzianej w ustawie procedury, przy jednoczesnym zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 tego Kodeksu) . Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło