II SA/Gl 741/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Rozpatrywana sprawa dotyczy samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Działając na podstawie informacji uzyskanej od A. i K. P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. przeprowadził w dniu 29 października 2015 r. czynności kontrolne w trakcie których ustalił, iż nieruchomość na której znajduje się dobudowana część budynku mieszkalnego (obecnie posesja nr geod. [...]) jest własnością K. P. i A. P. Rozbudowa budynku mieszkalnego o dwukondygnacyjną klatkę schodową miała miejsce w 2002 r. Inwestor J. P. współwłaścicielka budynku nr [...] przy ulicy [...] nie przedłożyła decyzji o pozwoleniu na budowę klatki schodowej lub dowodu dokonania zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. W sprawie zostało wszczęte postępowanie i postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] PINB wezwał inwestora tj. J. P. zam. w B. przy ul. [...] - do przedłożenia: 1. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego; 2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt. 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego w terminie do 15 czerwca 2016 r. Termin wyznaczony do złożenia dokumentów został, na prośbę zobowiązanej, dwukrotnie zmieniony (przedłużony). Z uwagi na brak wykonania obowiązku w wyznaczonym przedłużonym terminie – zobowiązana została wezwana w trybie art. 50 Kpa do przedłożenia wymaganych dokumentów, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Wezwanie to zostało odebrane przez J. P. w dniu 22 listopada 2016 r. W konsekwencji w dniu 28 listopada 2016 r. do organu wpłynęło pismo zobowiązanej z prośbą o kolejne przedłużenie terminu do złożenia dokumentów. W dniu 3 marca 2017 r. J. P. złożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym nie podana została podstawa dająca jej prawo dysponowania działką 1. Dotychczas nie zakończyło się postępowanie prowadzone w Sądzie Rejonowym w B. I Wydział Cywilny pod sygn akt [...] w sprawie powództwa C. P. i J. P. przeciwko K. P. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli oraz w Sądzie Rejonowym II Wydział Cywilny - o ustanowienie drogi koniecznej do swobodnego przejścia do klatki schodowej prowadzącej na I piętro budynku nr [...] przy ul. [...]. Organ ustalił także, że klatka schodowa wybudowana została nie tylko na działce 1 ale wchodzi też na działki 2, 3 i 4 - co zostało wykazane przez analizę danych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz na aktualnej mapie do celów projektowych opracowanej w dniu 30 stycznia 2017 r. W konsekwencji organ uznał, iż J. P. nie spełniła wymagań wynikających z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i na postawie ust. 4 tego artykułu decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał inwestorce rozbiórkę dobudowanej części budynku mieszkalnego. Na skutek odwołania J. P. sprawę rozpatrywał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który zaskarżoną decyzją utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uznał, iż zarówno ustalenia organu PINB, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła J. P. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzuciła w skardze organowi II instancji naruszenie: - art. 48 ust 1 w związku z art. 48 ust 4 ustawy prawo budowlane poprzez zastosowanie najsurowszej sankcji przewidzianej w ustawie prawo budowlane w sytuacji, której skarżąca podjęła kroki zmierzające do dostosowania inwestycji do stanu zgodnego z prawem w zakresie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością, - art. 48 ust 3 ustawy prawo budowlane poprzez dwukrotnie wydanie postanowienia w tej samej sprawie pomimo, że podstawą prawną winien być art. 49 ust 3 w/w ustawy, - art. 7, 8, 9, 107 § 3 kpa poprzez nie uwzględnienie okoliczności, iż skarżąca dąży do uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością o czym organ doskonale wiedział. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Swe stanowisko w sprawie K. i A. P. przedstawili w piśmie z dnia 19 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Ustawa z dnia lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.) przewiduje możliwość legalizacji obiektów wzniesionych w ramach samowoli budowlanej. Zgodnie z art. 48 ust. 2 tego aktu "jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie". Realizacja powyższej procedury wymaga między innym wykazaniem się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane niespełnienie powyższych warunków skutkuje koniecznością wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że dobudowa klatki schodowej nastąpiła w ramach samowoli budowlanej, czego skarżąca zresztą nie kwestionuje. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał skarżącą do przedłożenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji samowolnej rozbudowy do dnia 15 czerwca 2016 r. Termin ten był dwukrotnie przedłużany. Ostatecznie rozstrzygnięcie w sprawie nastąpiło [...], czyli prawie rok po upływie terminu do przedłożenia dokumentacji wymaganej do legalizacji. W związku z niewykazaniem się przez inwestorkę tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do orzeczenia nakazu rozbiórki, co wprost wynika z dyspozycji art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7, 8, 9, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Na dzień orzekania nakazu rozbiórki (pomimo przedłużenia terminu do złożenia wymaganej dokumentacji) inwestorka nie wykazała się tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Trudno przesądzać, jak zakończy się postępowanie przed sądem powszechnym. Niezależnie od tego postępowanie przed sądem powszechnym dotyczy tylko jednej z nieruchomości, na której zlokalizowana jest dobudowa. Zatem trafnie organy nadzoru budowlanego uznały, iż zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Sąd nie jest wreszcie w stanie się odnieść do zarzutu wydania w sprawie "dwóch postanowień", gdyż skarżąca nie wskazała nawet o jakie postanowienia tu chodzi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.