II SA/Gl 747/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-02-14
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba ta opuściła lokal w wyniku eksmisji komorniczej, a wnioskodawca nie jest jednoznacznie właścicielem nieruchomości?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu może zostać wydana, gdy osoba opuściła lokal, nawet w wyniku eksmisji komorniczej, a obowiązek wymeldowania nie został dopełniony. W przypadku wątpliwości co do tytułu prawnego wnioskodawcy, organ ewidencyjny jest zobowiązany do działania z urzędu, jeśli przesłanki ustawowe do wymeldowania zostaną spełnione. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i odzwierciedla stan faktyczny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. W. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że T. W. faktycznie opuścił lokal po eksmisji komorniczej. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że przedstawione dokumenty potwierdzają tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu. Skarżący zarzucił naruszenie procedury, brak możliwości udziału w postępowaniu z powodu pobytu w zakładzie karnym oraz brak wykazania tytułu prawnego przez wnioskodawcę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 z późn. zm.) orzeczono o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego T. W. s. J. z adresu: C. , ul. L. [...].
W motywach decyzji organ I instancji podał, że stosownie do art. 15 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy, decyzja o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego może zapaść, gdy zaistnieje następujący stan prawny:
– osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy pod kątem uregulowań wynikających z cytowanego powyżej przepisu należy sprawdzić czy zaistniały przesłanki:
– faktyczne opuszczenie lokalu,
– niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Podstawowe znaczenie w rozpatrywanej sprawie ma przesłanka "faktycznego opuszczenia lokalu". Przez faktyczne opuszczenie lokalu rozumie się nie tylko fizyczne nieprzebywanie w nim, ale również zamiar jego opuszczenia i skoncentrowania swych spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem. Musi więc taka czynność mieć charakter dobrowolnego działania, nie wymuszonego ani zachowaniem osób trzecich, ani okolicznościami o charakterze zdarzeń losowych czy czynników zewnętrznych.
W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że T. W. w budynku nr [...] przy ul. [...] zameldowany jest od [...] r.
S. T. – pełnomocnik [...] we wniosku o wymeldowanie stwierdził, że od [...] r., czyli od daty wydania nieruchomości przez komornika sądowego, na terenie nieruchomości nie zamieszkują lokatorzy. Nie ma tam pomieszczeń mieszkalnych.
Przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny budynku przy ul. [...] w C. potwierdziły, że jest to budynek biurowy niezamieszkały. Przebywający na terenie zakładu pracownik ochrony potwierdził, że w budynku nie ma pomieszczeń mieszkalnych i nikt w nim nie zamieszkuje.
Ustalono, że T. W. obecnie przebywa w zakładzie karnym. W piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, że w biurowcu przy ul. [...] w C. zamieszkiwał do [...] r. Tego dnia wyjechał do syna, do miejscowości P.. Następnie w dniu [...] r. został zatrzymany, a następnie osadzony w zakładzie karnym. Ponadto, T. W. w piśmie wyjaśnił, że w dniu [...] r. komornik wykonał eksmisję jego i syna z biurowca przy ul. [...] w C. . Zatem zdaniem organu, należało uznać, iż w wyniku czynności komornika sądowego zaistniała przesłanka faktycznego opuszczenia lokalu o jakim mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Faktyczne opuszczenie lokalu oznacza nie tylko dobrowolne jego opuszczenie przez osobę dotychczas w tym lokalu zameldowaną, ale także opuszczenie lokalu przez usunięcie danej osoby z tego lokalu w następstwie wyegzekwowania ciążącego na niej obowiązku jego opróżnienia i opuszczenia. Skuteczne przeprowadzenie egzekucji jest równoznaczne z opuszczeniem lokalu przez zobowiązanego.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w sprawie zaistniała sytuacja wyszczególniona w art. 15 ust. 2, a więc orzeczono jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od decyzji T. W. domagał się jej uchylenia. Odwołujący się podniósł, że decyzja o wymeldowaniu go z miejsca pobytu stałego jest sprzeczna z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz z udostępnionymi mu materiałami sprawy i dlatego winna być bezwzględnie uchylona.
Zarzucił, że zaskarżona decyzja jest kuriozalna, ponieważ wnioskodawca tj. [...]. Spółka Komandytowo-Akcyjna, jest (jak wynika z wypisu księgi wieczystej) wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. .
Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...] odwołania jednak nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że już w toku prowadzonego postępowania T. W. w pismach kierowanych do organu I instancji podnosił, że Spółka [...] jak wynika z dostarczonych mu przez organ meldunkowy dokumentów, nie jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...], tylko nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. i dlatego nie może wnioskować o jego wymeldowanie.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie przed organem I instancji o wymeldowanie T. W. z adresu: C. ul. L. [...], prowadzone było na wniosek pełnomocnika [...]. Spółka Komandytowo-Akcyjna, który do wniosku dołączył:
• pełnomocnictwo udzielone mu przez Prezesa Zarządu Spółki [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna do reprezentowania Spółki w sprawach dotyczących nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki,
• wypis z rejestru gruntów wydany przez Prezydenta Miasta C. z którego wynika, że [...] Sp. z o.o. Komandytowo-Akcyjna jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] położonej w C. przy ul. [...] wpisanej do księgi wieczystej KW nr [...],
• odpis zwykły księgi wieczystej KW nr [...],
• protokół wydania nieruchomości,
• akt notarialny Repertorium [...] nr [...].
Mając na uwadze dołączone dokumenty, organ odwoławczy ustalił, że z dołączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że działka nr [...] położona w C. przy ul. [...] została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna i jak wynika z wypisu z rejestru gruntów nr [...] z [...] r. dla tej działki jest prowadzona księga wieczysta [...]. Nie jest zaś zadaniem organu meldunkowego wyjaśnianie rozbieżności dotyczącej wpisu w księdze wieczystej, których to aktualizacja spoczywa na właścicielu danej nieruchomości.
Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.
W związku z powyższym organ uznał, że przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty potwierdzały tytuł prawny do lokalu z którego wnioskował o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego T. W..
Prowadzone przez organ I instancji postępowanie miało na celu ustalenie, czy T. W. opuścił lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały, a tym samym nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Zdaniem organu odwoławczego dokonane przez organ I instancji ustalenia prowadzą do wniosku, iż fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez T. W. nie budzi wątpliwości. Z nadesłanych przez niego wyjaśnień wynika, że budynek przy ul. [...] w C. opuścił w dniu [...] r. wyjeżdżając do miejscowości P., gdzie mieszka syn K. W. i z tego miejsca został w dniu [...] r. zabrany do zakładu karnego. Ponadto, wyjaśnił, że [...] r. komornik wykonał eksmisję jego i syna z przedmiotowej nieruchomości. Natomiast z informacji przesłanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości wynika, że obecnie T. W. przebywa w Zakładzie Karnym w H..
W związku z powyższym należy przyjąć, iż w sprawie T. W. zaistniała sytuacja określona w art. 15 ust. 2 cytowanej powyżej ustawy, która uprawnia organ administracji do orzeczenia wymeldowania w/w z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, tj. z adresu: C. , ul. L. [...].
Organ wyjaśnił, że pozostawienie w ewidencji ludności danych o zameldowaniu T. W. na pobyt stały pod adresem: C. , ul. L. [...] – w sytuacji gdy nie przebywa on pod tym adresem od [...] r. – pozostawałoby w sprzeczności z funkcją jaką ma pełnić ewidencja ludności w zakresie rejestracji danych, wynikających z przepisu art. 1 ust. 2 tej ustawy.
Stąd też odwołania nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego T. W. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego jako bezzasadnej i niesłusznej. W pierwszym rzędzie skarżący zarzucił pozbawienie go możliwości udziału w niniejszym postępowaniu z powodu pobytu w zakładzie karnym i nieudzielaniu mu przepustki celem zapoznania się z aktami sprawy.
Wyjaśnił, że na swój wniosek otrzymał jedynie kilka dokumentów. Skarżący podtrzymał też stanowisko, że wnioskująca o jego wymeldowanie Spółka [...] Sp. z o.o., nie wykazała, że jest następcą prawnym Spółki "[...]", która jest ujawniona w protokole wydania nieruchomości z dnia [...] r. i użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w C. . Wskazał też na różnice w datach wydania odpisu z księgi wieczystej i rejestru gruntów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn zawartych w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkujących jego wznowieniem. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Sądowa kontrola decyzji jest więc sprawowana w aspekcie legalności, a nie – słuszności decyzji.
W niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący opuścił nieruchomość przy ul. [...] w C. w dniu [...] r. Zamieszkał wówczas w innej miejscowości, a następnie został osadzony w zakładzie karnym, gdzie przebywał nieprzerwanie. W czasie pobytu w zakładzie karnym został też wykonany przez komornika wyrok sądu powszechnego poprzez wprowadzenie w posiadanie przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako położonej przy ul. [...] . Pod takim adresem skarżący był też zameldowany od [...] r. jako jej poprzedni właściciel. Takie ustalenia faktyczne co do daty opuszczenia nieruchomości zostały bowiem poczynione w oparciu o pisemne wyjaśnienia skarżącego (vide: pismo z dnia [...] r.). Zatem poza sporem jest fakt trwałego opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego pobytu, co miało miejsce jeszcze przed pozbawieniem go wolności. Niezależnie od tego, doszło następnie do wykonania przez komornika orzeczenia sądu powszechnego w formie wprowadzenia w posiadanie kolejnego właściciela nieruchomości.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy jednak kwestii, czy wnioskująca o wymeldowanie [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna w W., legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, w której skarżący był zameldowany na pobyt stały jako poprzedni właściciel (użytkownik wieczysty). Nie budzi jednak wątpliwości, że nieruchomość ta oznaczona jest jako działka nr [...], lecz jej opis przez położenie (oznaczenie adresu), jest różny w księdze wieczystej i ewidencji gruntów. Jednak zdaniem sądu administracyjnego, kwestia ta jest nieistotna w sprawie meldunkowej i prawidłowo uznał Wojewoda, że usunięcie tej rozbieżności nie jest możliwe w niniejszym postępowaniu. Istotne jest bowiem, że w obydwu dokumentach nieruchomość opisana jest jako działka nr [...]. Co więcej, jak wynika z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przywołanej przez organy obydwu instancji, wydanie decyzji o wymeldowaniu następuje na wniosek strony lub z urzędu. Zatem nawet przy przyjęciu, że wnioskodawca nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, organ ewidencyjny zobligowany jest do działania z urzędu i wydania decyzji o wymeldowaniu w razie spełnienia przesłanek ustawowych w postaci opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnić bowiem przyjdzie, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny i służy odzwierciedleniu określonego stanu faktycznego (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34).
Stąd też nawet zainicjowanie postępowania przez osobę nieuprawnioną nie ma wpływu na wynik sprawy, jeżeli w toku postępowania ustalone zostaną przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie różnica w adresie (położeniu działki nr [...] przy ul. [...], czy ul. [...]), nie ma żadnego znaczenia dla wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego. Oznaczenie jego adresu nastąpiło zgodnie z zapisami w ewidencji ludności.
Nie mógł też odnieść skutku zarzut skarżącego co do pozbawienia go udziału w postępowaniu. Pismem z dnia [...] r. skarżący został powiadomiony przez organ I instancji o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy do dnia [...] r. Skarżący ustosunkował się do żądania jego wymeldowania pismem z dnia [...] r. Z treści tego pisma wynika, że skarżący otrzymał odpisy zgromadzonych przez organ I instancji dokumentów w postaci odpisu księgi wieczystej z dnia [...] r., wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] r., a także dysponował odpisem protokołu oględzin nieruchomości, co do którego odniósł się już w poprzednim piśmie.
Nadto, przy piśmie organu I instancji z dnia [...] r. oprócz kserokopii protokołu oględzin z dnia [...], doręczono skarżącemu kserokopię wniosku o wymeldowanie i protokołu wydania nieruchomości.
Oznacza to, że skarżącemu doręczono kserokopie wszystkich dokumentów, zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego – oprócz tych pism, których autorem był sam skarżący. Zatem wbrew jego twierdzeniom, zapewniono mu możliwość zarówno zapoznania się, jak i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego zgodnie z wymogami z art. 10 § 1 kpa. Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne co do faktu i daty opuszczenia przez skarżącego nieruchomości, na której zameldowany był na pobyt stały, zostały zaś poczynione w oparciu o jego pisemne wyjaśnienia. Stąd też chybiony jest zarzut naruszenia gwarancji procesowych.
Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło