II SA/Gl 748/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wniosku pełnomocnika strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...] ustalającą dla [...] S.A. w K. jednorazową opłatę w wyskości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w H. karta mapy [...], o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy w R. prowadzi księgę wieczystą KW [...], na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na powyższe rozsztrzygnięcie w piśmie z dnia [...] r., skierowanym za pośrednictwem organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik [...] S.A. w K. złożył skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego aktu z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej Spółce znacznej szkody. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, iż zaskarżona decyzja w istotny sposów wkracza w sferę praw i obowiązków majątkowych strony skarżącej, zmuszając ją do wydatkowania znacznych środków, tj. kwoty blisko [...]zł. Podkreśla, iż wykonanie decyzji oznacza zapłatę wskazanej sumy pieniężnej, w przypadku gdy istnieje jeszcze prawo do sądowej kontroli aktu, na podstawie którego została nałożona. Ponadto podnosi, iż zapłacenie przedmiotwej kwoty przez stronę skarżącą wyrządzi jej znaczą szkodę majątkową. Potrzebuje ona bowiem środków na prowadzenie bieżącej działalności, zaś kaszty jakie poniesie w związku z zasądzoną opłatą planistyczną skutkować będą wycofaniem pieniędzy z bieżącego obrotu gospodarczego, które zamierza przeznaczyć na niezbędną dla niej działalność inwestycyjną w postaci budowy osiedla mieszkaniowego w S. Mimo możliwości ustosunkowania się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy nie skorzystał z powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Jednakże wstrzymanie wykonania stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych, akt bowiem lub czynność którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania, jak i okoliczności o charakterze wyjątkowym. Należy nadto zauważyć, iż jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Dokonując oceny złożonego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że spełniona została jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, iż niewstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu odwoławczego może zrodzić niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody. Należy bowiem mieć na uwadze, że decyzja ustalająca jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej zbyciem po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem, który podlega wykonaniu. Jej zastosowanie oznacza spowodowanie istotnej zmiany rzeczywistości, gdyż jako nakładająca na stronę skarżącą określone obowiązki może być zrealizowana, w przypadku braku dobrowolnego jej wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej. Mając zatem na względzie zarówno wysokość nałożonej opłaty planistycznej jak i ewentualną egzekucję administracyjną, a nadto interes osób trzecich w związku z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku wnioskodawcy. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.