II SA/Gl 754/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-06-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe źródła dochodu, oszczędności, kilka samochodów i spłaca zobowiązania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego nie była na tyle ciężka, aby uzasadnić przyznanie pomocy. Skarżący i jego małżonka dysponują stałymi dochodami, posiadają kilka samochodów, a fakt spłaty zobowiązań prywatnoprawnych nie może być traktowany priorytetowo wobec należności publicznych, takich jak koszty sądowe.
Stan faktyczny
Skarżący K. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, argumentując niskimi dochodami, bieżącymi wydatkami i pomocą studiującej córce. Skarżący wraz z małżonką dysponują łącznym dochodem około 4000 zł miesięcznie, posiadają oszczędności, cztery samochody, a także spłacają zaciągnięte zobowiązania. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w piśmie procesowym z dnia 8 maja 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Podkreślił, że otrzymuje niskie świadczenie rentowe, a bieżące wydatki oraz pomoc studiującej córce pochłaniają większość dochodów skarżącego i jego małżonki. Wnioskodawca podkreślił, że ma zobowiązania do spłacenia oraz chciałby gdzieś pojechać z rodziną na wakacje. Na wezwanie Sądu skarżący złożył wniosek na druku urzędowego formularza, zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z jego treści wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz córką, zamieszkując w budynku o pow. 190 m2. W skład majątku jego rodziny wchodzi również nieruchomość gruntowa o pow. 499 m2 (będąca nieużytkami). Wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 2.000 euro (lokata). Małżonka skarżącego uzyskuje dochód w wysokości 2822 zł miesięcznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący z tytułu renty oraz najmu otrzymuje 1600 zł miesięcznie zaś jego córka stypendium w wysokości 280 zł. W piśmie dołączonym do druku formularza K. C. wyjaśnił, że członkowie jego rodziny są współwłaścicielami w sumie czterech samochodów, których łączna wartość nie przekracza 75.000 zł. Żona wnioskodawcy jest współwłaścicielką (w 1/6 udziału) nieruchomości położonej w R. gdzie znajduje się lokal służący jej do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podkreślił konieczność udzielania wsparcia finansowego studiującej córce oraz fakt spłaty zaciągniętych zobowiązań. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oceniając z tej perspektywy wniosek K. C. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, albowiem jego sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka aby można było stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki wskazane w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że zarówno skarżący jak i jego małżonka dysponują stałymi źródłami utrzymania, które dają miesięczny dochód w łącznej wysokości około 4000 zł miesięcznie (vide kopia decyzji waloryzującej świadczenie rentowe skarżącego oraz kopia raportu sporządzonego na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez E. C. – małżonkę strony za miesiąc kwiecień 2013 r.). Już ten fakt, przy uwzględnieniu, że w istocie skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z żoną (córka studiuje poza miejscem zamieszkania) przecz tezie o szczególnie ciężkim położeniu materialnym jego rodziny. Również okoliczność posiadania czterech samochodów osobowych wskazuje na dobrą kondycje finansową rodziny K. C., albowiem utrzymanie takiego "parku maszynowego" (stosując nomenklaturę wnioskodawcy) wymaga znaczących nakładów (ubezpieczenia, koszty paliwa, przeglądów, części itp.). W ocenie rozpoznającego wniosek fakt spłaty zobowiązań kredytowych nie może stanowić wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje ugruntowany pogląd, że zobowiązania prywatnoprawne nie mogą być traktowane w sposób uprzywilejowany względem należności publicznych, do których niewątpliwie zaliczają się koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FZ 89/13, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I FZ 578/12, postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 456/12 – wszystkie dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych: www.nsa.gov.pl). W istocie uwzględnienie analizowanego wniosku oznaczałoby nierówne traktowanie skarżących, sprowadzające się do preferencji dla tych z nich, którzy zaspokajając własne potrzeby znaczącą część swoich dochodów przeznaczają na spłatę zaciągniętych zobowiązań i z tego tytułu oczekują wsparcia Państwa. Również fakt posiadania wskazanych wyżej pojazdów a także chęć wyjazdu na wakacje nie uzasadniają odstąpienia od obowiązku uregulowania przez stronę należności o charakterze publicznym. Wobec powyższego uznano, że konieczność poniesienia kosztów związanych z postępowaniem sądowym leży w zasięgu możliwości skarżącego i nie zachwieje sytuacją materialną jego rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło