II SA/Gl 762/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-11-22

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy, która nie została opublikowana w dzienniku urzędowym, może wywoływać skutki prawne, a jeśli zostanie następnie uchylona przez inną uchwałę, czy postępowanie sądowe w sprawie jej nieważności powinno zostać umorzone?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie uchwały rady gminy, która nie została opublikowana w dzienniku urzędowym i tym samym nie weszła w życie, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, nawet jeśli organ nadzoru domagał się stwierdzenia jej nieważności, a nie tylko uchylenia. Uchylenie takiej uchwały przez późniejszą uchwałę nie stanowi uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ organ jest zobowiązany do stwierdzenia podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa, czego w tym przypadku nie uczyniono.
Stan faktyczny
Wojewoda wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta P. w sprawie programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, domagając się stwierdzenia jej nieważności z powodu braku publikacji w dzienniku urzędowym, co uniemożliwiło jej wejście w życie. Następnie Rada Miasta podjęła nową uchwałę, która uchyliła zaskarżoną uchwałę i weszła w życie po publikacji. Organ gminy uznał, że skarga została uwzględniona. Wojewoda podtrzymał skargę, argumentując, że uchylenie uchwały nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem jej nieważności. Sąd rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miasta w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie. Rada Miasta Piekary Śląskie działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn zm.), zwanej dalej u.s.g., oraz na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r, Nr 31, poz. 266 z późn. zm.), zwanej dalej u.o.p.l., podjęła w dniu 22 grudnia 2011 r. uchwałę Nr XIII/193/11 w sprawie przyjęcia programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Piekary Śląskie w latach 2012 – 2016. Skargę na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda Śląski w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości, jako niezgodnej z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.o.p.l. w związku z art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r., Nr 197, poz. 1172 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż jego zdaniem zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego. W takiej sytuacji istnieje obowiązek publikacji uchwały w dzienniku urzędowym, stosownie do treści art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Ponieważ zaskarżona uchwała nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, to przyjęcie w jej § 3, że wchodzi ona w życie z dniem podjęcia, należy uznać za prowadzące do sprzeczności z prawem całej uchwały. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Piekary Śląskie wskazał, że w stosunku do zaskarżonej uchwały został zastosowany art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Organ gminy podzielił stanowisko Wojewody Śląskiego co do obowiązku publikacji zaskarżonej uchwały jako aktu prawa miejscowego. Dalej wskazał, że Rada Miasta Piekary Śląskie podjęła w dniu 31 maja 2012 r. uchwałę Nr XVIII/271/12 w sprawie przyjęcia programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Piekary Śląskie w latach 2012 – 2016, której § 4 stanowi, iż wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego. Ponadto zgodnie z treścią § 2 uchyla ona zaskarżoną uchwałę. W tej sytuacji, w ocenie organu gminy, skarga została w całości uwzględniona. W piśmie procesowym z dnia 3 lipca 2012 r. skarżący organ nadzoru podtrzymał skargę. Podał, że zaskarżona uchwała do dnia wejścia w życie uchwały Nr XVIII/271/12 pozostawała w obrocie prawnym i wywoływała skutki prawne, co powoduje, że brak jest podstaw do umorzenia postępowania. Z urzędu zauważyć jeszcze przyjdzie, że uchwała Rady Miasta Piekary Śląskie z dnia 31 maja 2012 r., Nr XVIII/271/12, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego w dniu 19 października 2012 r. pod poz. 4088 i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. pełnomocnik Wojewody podtrzymał dotychczasowe stanowisko organu nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi, w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zarówno Wojewoda, jak i organ gminy słusznie wskazują, iż zaskarżona uchwała miała charakter aktu prawa miejscowego, w związku z czym podlegała obowiązkowemu ogłoszeniu w dzienniku urzędowym. Wskazać natomiast przyjdzie, że nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie organu gminy, jakoby skutecznie uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Podjęcie bowiem kolejnej uchwały, na mocy której uchylona została zaskarżona uchwała nie stanowi uwzględnienia skargi w całości. Organ nadzoru domagał się w skardze stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, nie zaś jej uchylenia. Ponadto uwzględniając skargę w tym trybie organ jest zobowiązany do stwierdzenia jednocześnie, czy jego działanie miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Powyższe w niczym nie zmienia jednak faktu, że na dzień rozpoznania skargi postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zaskarżona uchwała została uchylona na mocy § 2 uchwały Rady Miasta Piekary Śląskie Nr XVIII/271/12 z dniem jej wejścia w życie. Uchwała ta weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, a ogłoszona została w dniu 19 października 2012 r. W tej sytuacji brak jest obecnie przedmiotu zaskarżenia, co czyni bezprzedmiotowym rozpoznanie skargi. Odnosząc się do twierdzeń organu nadzoru zawartych w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. wskazać przyjdzie, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała nie mogła wywołać skutków prawnych, albowiem, co jest w niniejszej sprawie bezsporne, nie weszła w życie. Skoro stanowiła akt prawa miejscowego, to jej wejście w życie było uwarunkowane uprzednim ogłoszeniem (art. 88 ust. 1 Konstytucji RP). Brak ogłoszenia aktu prawa miejscowego w dzienniku urzędowym powoduje, że akt ten nie wszedł w życie, a tym samym nie stanowił obowiązującego prawa. Ewentualne skutki, jakie mógł wywołać, nie mają żadnej mocy wiążącej, a wydane na jej podstawie akty administracyjne lub podjęte czynności dotknięte są kwalifikowaną wadą prawną. Zgodnie z art. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd administracyjny wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn (poza wymienionymi w pkt 1 i 2) stało się bezprzedmiotowe. Taka właśnie sytuacja z naprowadzonych wyżej powodów zachodzi w niniejszej sprawie, co skutkowało orzeczeniem o umorzeniu postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło