II SA/Gl 763/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie WSA Iwona Bogucka (spr.), WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant stażysta Beata Kapłon, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę Na podstawie uchwały nr [...] Rady Miejskiej M. z dnia [...] r. przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów Miasta M., wyznaczonych ulicami A-[...](DK[...])-B i granicą miasta. Projekt planu został wyłożony do publicznego wglądu na okres od dnia [...] 2001 r. do [...] 2001 r. Projekt ten obejmował działkę nr A, stanowiącą własność W. i M. R.. Zgodnie z projektem działka ta znajdowała się w jednostce oznaczonej symbolem 12ME. Natomiast "A", w związku z przekwalifikowaniem działki, pismami z dnia [...] 2001 r. i [...] 2004 r., wyraziła swoje stanowisko, dotyczące zasięgu strefy uciążliwości akustycznej i stanu wyrobisk chodnikowych, dotyczące m.in. działki nr A. Po przeprowadzeniu procedury planistycznej, uchwałą Rady Miejskiej z dnia [...] r., nr [...], uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania Miasta M.. Zgodnie z § 2 uchwały, plan ten obejmował obszar wyznaczony ulicami A-C-B- granicami miasta, z wyłączeniem odcinka projektowanej drogi [...] w obrębie działki B oraz wyłączeniem działki nr A graniczącej z terenem "A". Tego samego dnia podjęta została uchwała nr [...] w sprawie przystąpienia do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego miasta M. w granicach działki nr A. W następnej kolejności w dniu [...] r. uchwałą nr [...] Rada Miejska uchyliła swoją wcześniejszą uchwałę nr [...] r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta M., zaś uchwałą nr [...] uchyliła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do opracowania planu zagospodarowania przestrzennego miasta w granicach działki nr A. W dniu [...] r. uchwałą nr [...] Rada Miejska zmieniła uchwałę z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego w ten sposób, że z obszaru objętego planem wyłączono teren działki A w rejonie "A". Na uchwałę tę wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwiach, który wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 214/05 skargę tę oddalił. Natomiast uchwałą z dnia [...] r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717), Rada Miejska M. zadecydowała o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miasta M. w granicach działki A. Zaskarżoną uchwałą nr [...] z [...] r., w oparciu m. in. o art. 18 ust. 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) i art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Rada Miejska uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta M., wyznaczonego w uchwale z [...] r. nr [...], to jest z pominięciem m. in. działki skarżącego nr A. Pismem z dnia [...] 2005 r. M. R. wezwał Radę Miejską w M. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały nr [...] podjętej w przedmiocie uchwalenia planu miejscowego lub jej zmianę w taki sposób, aby obejmowała ona swym zakresem również działkę A. W odpowiedzi Rada Miejska pismem z dnia [...] 2005 r., otrzymanym przez skarżącego [...] 2005 r., poinformowała, że podtrzymuje uchwaloną uchwałę. W skardze do sądu administracyjnego M. R. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały i wstrzymanie jej wykonania. Opisał przebieg postępowania planistycznego i zarzucił, że naruszony został przepis art. 18 ust. 2 oraz 25 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro bowiem cała procedura planistyczna została przeprowadzona w oparciu o uchwałę z [...] r., obejmującą obszar jego działki, to do uchwalenia Radzie również winien był zostać przedstawiony projekt obejmujący tę działkę. Rada natomiast skorygowała granice obszaru objętego planem, nie przeprowadziła jednak w koniecznym zakresie procedury planistycznej. Zanegowano równocześnie, aby istotnie istniały przeszkody dla przeznaczenia działki na cele budowlane. Uzasadniając interes prawny w złożeniu skargi skarżący powołał się na pozbawieniu go prawa do uczestniczenia w procedurze planistycznej poprzedzającej uchwalenie planu w przyjętej wersji, ze względu na zaniechanie powtórzenia przez organ czynności planistycznych w niezbędnym zakresie. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska M. wniosła o jej oddalenie, podkreślając, iż brak jest po stronie skarżącego naruszenia jego interesu prawnego, albowiem uchwalona wersja planu nie obejmuje jego działki. Podniesiono też argumenty natury pragmatycznej, wskazujące na konieczność szybkiego uchwalenia planu dla terenu, którego dotyczyło postępowanie planistyczne. Na rozprawie przed Sądem w dniu 2 czerwca 2006 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował żądanie skargi, domagające się ze względu na upływa czasu, stwierdzenia wydania uchwały z naruszeniem prawa. Naruszenie interesu prawnego skarżącego uzasadniono postanowieniami przepisu art. 140 w związku z art. 5 kodeksu cywilnego. Podano również, że nie jest prowadzone postępowanie planistyczne, dotyczące działki skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej PoPPSA, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki przewidziane w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa- zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Uchwała podjęta przez radę gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej i podlega zaskarżeniu do sądu. Warunkami skuteczności wniesienia skargi do sądu są: uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazanie przez wnoszącego skargę naruszenia jego interesu prawnego. Skarżący poprzedził wniesienie skargi wezwaniem organu do naruszenia prawa. Rozważenia zatem wymagało, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżącego, a zatem czy ma on w sprawie legitymację skargową. Przez interes prawny, w opozycji do kategorii interesu faktycznego, rozumie się przyznany przepisami prawa materialnego zakres uprawnień podmiotu, kształtujący jego pozycję prawną. Wkroczenie przez organ w tę sferę, stanowi przejaw naruszenia interesu prawnego. Można zaznaczyć, że ingerencja władzy w tę sferę może być przy tym uprawniona (legalna) lub naruszająca zakres przyznanych organowi kompetencji (w rozpatrywanym przypadku rozróżnienie to nie odgrywa jednak istotnej roli). Wskazując na naruszenie interesu prawnego, skarżący powoływał się na art. 140 i art. 5 kodeksu cywilnego. Przepis art. 5 nie kreuje żadnych uprawnień o charakterze podmiotowym, lecz zasadę ograniczającą sposoby korzystania z tych uprawnień, nie może zostać zatem zostać uznany za normę kreującą interes prawny w jakimś zakresie. Natomiast przepis art. 140 kodeksu cywilnego stanowi, iż w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa i rozporządzać rzeczą. Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako przepisy miejscowe, stanowią źródło norm niewątpliwie modyfikujących dopuszczalne sposoby korzystania przez właściciela z nieruchomości, albowiem wskazują na możliwe sposoby jej zagospodarowania. O ile zatem zapisy planu dotyczą czyjejś nieruchomości, o tyle należy przyjąć, że uchwała w przedmiocie planu narusza (w sposób dopuszczalny lub nie) interes prawny takiego podmiotu. Inaczej jednak wygląda sytuacja podmiotu, którego nieruchomość nie została poddana zapisom planu. W takiej sytuacji zapisy planu nie mają modyfikującego wpływu na uprawnienia właściciela, nie mogą zatem naruszać jego interesu prawnego. Jego sfera uprawnień pozostaje niezmieniona i jest regulowana innymi niż plan miejscowy przepisami. Prawo natomiast nie przyznaje właścicielom nieruchomości jak również pozostałym mieszkańcom gminy, roszczenia o uchwalenie planu miejscowego, czy też objęcie procedurą planistyczną określonych działek. W tym zakresie decyzja pozostawiona jest woli rady gminy, która podejmuje działania planistyczne w oparciu o uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu, podlegająca odrębnemu zaskarżeniu . Uznać zatem należy, że o ile skarżący może się wykazać legitymacją skargową w stosunku do uchwał dotyczących jego działki, o tyle legitymacji tej jest pozbawiony, gdy podjęta uchwała nie reguluje jego sytuacji prawnej, nie narusza zatem jego interesu prawnego. Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.