II SA/Gl 773/07

WyrokWSA w Gliwicach2008-04-18

Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki części budynku (ściany), jeśli budynek ten został wybudowany z odstępstwami od pozwolenia na budowę, a kwestia własności gruntu, na którym znajduje się ta część budynku, została przesądzona wyrokiem sądu powszechnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo odmówiły wydania nakazu rozbiórki ściany. Stwierdzono, że sporna ściana stanowi integralną część budynku wybudowanego z odstępstwami od pozwolenia na budowę, a postępowanie w tej sprawie powinno być prowadzone w trybie legalizacji (art. 50 i 51 Prawa budowlanego), a nie w trybie samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Ponadto, wyrok sądu powszechnego, zobowiązujący skarżącego do przeniesienia własności gruntu zajętego pod ścianę, przesądził o tym, że to uczestnicy postępowania staną się właścicielami tego gruntu, co uniemożliwia nakazanie rozbiórki z powodu naruszenia własności skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. domagał się nakazu rozbiórki ściany budynku sąsiadów, która została wybudowana częściowo na jego nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego odmówiły wydania nakazu, uznając, że ściana jest integralną częścią budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę, a kwestia odstępstw od pozwolenia i naruszenia granicy działki powinna być rozpatrywana w postępowaniu legalizacyjnym. Skarżący zarzucił, że pozwolenie na budowę dotyczyło innego budynku, a ściana została wybudowana samowolnie. W międzyczasie wyrok sądu powszechnego zobowiązał skarżącego do przeniesienia własności gruntu zajętego pod ścianę na rzecz sąsiadów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego oddala skargę. We wniosku z dnia [...] r. A. P. domagał się wszczęcia postępowania i orzeczenie nakazu rozbiórki ściany budynku wybudowanej na jego nieruchomości. Jednocześnie wniósł aby sprawy z tego wniosku nie łączyć ze sprawą legalizacji samego budynku, którego częścią jest przedmiotowa ściana. Jednocześnie oświadczył, iż nie wyraża zgody na pozostawienie ściany usytuowanej na jego posesji. Po rozpatrzeniu tego żądania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ( znak [...]) wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm. zwanej dalej Prawem budowlanym ) i art. 104 kpa odmówił wydania E. i F. Z. nakazu rozbiórki ściany szczytowej ich budynku mieszkalnego zlokalizowanego w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że objęta żądaniem ściana stanowi integralną część budynku mieszkalnego E. i F. małżonków Z. wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę, w sprawie którego prowadzone jest odrębne postępowanie. W sprawie nie zachodzi zatem sytuacja o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ orzekający wyjaśnił, że sprawy naruszenia własności są rozpatrywane przez sądy powszechne z powództwa cywilnego. W odwołaniu od tej decyzji A. P. zarzucił, że inwestorzy nie mieli pozwolenia na usytuowanie ściany swojego budynku na jego działce i dlatego też ściana ta została wybudowana samowolnie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając to orzeczenie stwierdził, że w sprawie nie zachodzi sytuacja o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego skoro budynek którego integralną część stanowi przedmiotowa ściana, został wybudowany w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Cały budynek objęty jest przy tym odrębnym postępowaniem legalizacyjnym, które będzie dotyczyć również spornej ściany. W skardze do sądu administracyjnego A. P. zarzucił, że jemu przeszkadza ściana, a nie reszta budynku. Podniósł, że postępowanie odnośnie całego budynku toczy się bez satysfakcjonującego go rezultatu już [...] lat. Zapadły w nim już dwa wyroki Sądu. Stwierdził też, że jego zdaniem sąsiedzi otrzymali pozwolenie na budowę innego budynku niż ten który wybudowali. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, że budynek sąsiadów został wysunięty sporną ścianą na działkę skarżącego średnio o około [...] cm. Co do sporu własnościowego powołał się odpowiadający na skargę na wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. W piśmie z dnia [...]r. uczestnicy postępowania E. i F. małżonkowie Z. wnieśli o oddalenie skargi podnosząc, że w następstwie wyroków sądów cywilnych stali się właścicielami [...] m2 gruntu na którym ich budynek został wybudowany z przekroczeniem granicy z nieruchomością skarżącego. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący zakwestionował ustalenia sądów powszechnych co do działania przez małżonków Z. w dobrej wierze i powołując się na treść licznych dołączonych do tego pisma dokumentów podtrzymał żądanie orzeczenia o nakazie rozbiórki ściany oraz twierdzenie, że pozwolenie na budowę dotyczyło innego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia względnie do stwierdzenia jej nieważności. Nie będąc związanym wnioskami i zarzutami skargi ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Sąd zważył w pierwszej kolejności, że żądanie skarżącego sformułowane w jego wniosku z dnia [...]r. powinno być potraktowane jak pismo procesowe w toczącym się postępowaniu legalizacyjnym, dotyczącym wybudowania przez małżonków Z. z odstępstwami budynku mieszkalnego w M. przy ul. [...], nie zaś jako wniosek w odrębnej sprawie administracyjnej. Sformułowanym w tym wniosku wyraźnym żądaniem A. P. aby spraw tych nie łączyć organy orzekające nie były związane. Za liberalnym potraktowaniem tego uchybienia proceduralnego i dokonaniem oceny zaskarżonej decyzji co do meritum zadecydowały jednak zdaniem Sądu okoliczności które podlegały uwzględnieniu w postępowaniu sądowym. Należało mieć bowiem na uwadze, że ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] zostało zakończone na tym etapie postępowanie legalizacyjne odnośnie przedmiotowego budynku. Po uchyleniu względnie stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji, nie byłoby już zatem możliwości potraktowania wniosku A. P. z dnia [...] jako pisma procesowego w tamtym postępowaniu. Nadto wykonalnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...]r. sygn. akt [...] skarżący został zobowiązany do przeniesienia na rzecz uczestników własności jego gruntu o powierzchni [...] m2, zajętego pod sporną ścianę, co w praktyce przesądza o tym, że to uczestnicy ( a nie skarżący ) staną się właścicielami tego gruntu. W tej sytuacji Sąd, a wcześniej organ odwoławczy ( wobec wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w C. w dniu [...]r.), nie mógł uwzględnić twierdzenia skarżącego, które legło w ogóle u podstaw jego żądania o wydanie nakazu rozbiórki ściany, że sporna ściana powinna zostać rozebrana gdyż została zrealizowana częściowo na jego gruncie. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżącego , budynek mieszkalny którego częścią jest przedmiotowa ściana nie został wybudowany w ramach samowoli budowlanej o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego a z odstępstwami od udzielonego pozwolenia na budowę. Zostało to m.in. przesądzone we wcześniejszych wyrokach tutejszego Sądu (np. w wyroku z dnia 7 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 1368/02). Zasadnie zatem przyjęły organy orzekające, że usytuowanie przedmiotowej ściany z przekroczeniem granicy działki skarżącego powinno być traktowane jako odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę, brane pod uwagę w postępowaniu legalizacyjnym toczącym się w oparciu o treść art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, co też się stało, a co wynika z treści w/w decyzji WINB w K. z dnia [...]r. ( k. 74 akt sądowych ). W tej sytuacji organy orzekające nie mogły orzec pozytywnie co do żądania skarżącego obejmującego nakaz rozbiórki ściany i to wydany w odrębnym postępowaniu, z pominięciem losów całego budynku jako wybudowanego z odstępstwami od pozwolenia na budowę. Należy nadto podnieść, że sądy administracyjne nie są upoważnione do podważania treści prawomocnych wyroków sądów powszechnych, którymi zgodnie z treścią art. 365 § 1 kpc są związane oraz, że kwestię związaną z usytuowaniem spornej ściany z przekroczeniem granic swojej działki skarżący będzie mógł zgłaszać w postępowaniu sądowym obejmującym w/w decyzję WINB w K. z dnia [...]r. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło