II SA/Gl 774/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi i wniosku o zawieszenie postępowania sądowego postanawia: 1. przywrócić termin do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi; 2. oddalić wniosek o zawieszenie postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez "A" S.A. w T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżąca Spółka składając skargę na powyższą decyzję uiściła jednocześnie w dniu 16 maja 2012 r. opłatę sądową w kwocie 100 zł. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2012 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 100 zł. Zgodnie bowiem z treścią § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wymagany wpis sądowy od skargi wynosi 200 zł. Dla dokonania tej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 9 lipca 2012 r. Natomiast opłata sądowa w kwocie 100 zł wpłynęła na rachunek bankowy Sądu w dniu 2 sierpnia 2012 r. W dniu 9 sierpnia 2012 r. "A" S.A. w upadłości układowej wystąpiła do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. W jego uzasadnieniu wskazano, że na skutek wniosku skarżącej Spółki z dnia 28 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w T. postanowieniem z dnia [...] r. ogłosił upadłość "A" S.A. w T. z możliwością zawarcia układu. Tymczasem w okresie bezpośrednio po złożeniu w/w wniosku dwa banki wypowiedziały skarżącej Spółce umowy kredytowe, co skutkowało czasową utratą możliwości regulowania przez skarżącą Spółkę jakichkolwiek zobowiązań finansowych z rachunków posiadanych w tych bankach, przy jednoczesnym braku środków pieniężnych na innych rachunkach bankowych, nie podlegających zajęciu w drodze egzekucji. Dopiero w dniu 2 sierpnia 2012 r. skarżąca Spółka uzyskała możliwość uzupełnienia wymaganego wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2012 r. pełnomocnik "A" S.A. w upadłości układowej wezwany został m.in. do uprawdopodobnienia okoliczności podanych we wniosku, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W terminie do dokonania tej czynności wpłynął do Sądu wniosek Syndyka Masy Upadłości "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej o zawieszenie postępowania sądowego, w oparciu o regulację art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie Ppsa. We wniosku tym wskazano, że postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy w T. dokonał zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego wobec "A" S.A. z upadłości z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, wyznaczając jednocześnie syndyka masy upadłości. Z uwagi na wstąpienie do sprawy Syndyka, Sąd zarządzeniem z dnia 9 października 2012 r. ponowił wezwanie (zawarte w zarządzeniu z dnia 17 sierpnia 2012 r.) dotyczące złożonego przez "A" S.A. w upadłości układowej wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowego skargi, kierując je do prawidłowo umocowanego pełnomocnika Syndyka. W wyznaczonym terminie Syndyk nadesłał do Sądu pismo z dnia 19 października 2012 r., w którym ponownie wyjaśnił i jednocześnie udokumentował okoliczności związane z prowadzeniem wobec "A" S.A. w T. postępowania układowego, a następnie upadłościowego, nadsyłając postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości "A" S.A. w T. z możliwością zawarcia układu z wierzycielami oraz postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...], na mocy którego dokonano zmiany sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego "A" S.A. w upadłości układowej na postępowanie obejmujące likwidację majątku tej Spółki. Przedłożył również pisma z dnia 28 i 29 czerwca oraz z dnia 4 i 11 lipca 2012 r. wypowiadające przez poszczególne banki zawarte z Spółką umowy kredytowe. Syndyk powołując się na powyższe okoliczności wskazał, że uniemożliwiły one Spółce regulowanie na bieżąco wszystkich zobowiązań finansowych aż do dnia 2 sierpnia 2012 r. Podkreślił przy tym, że nie dysponuje obecnie dokumentami, które potwierdzałyby, że wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu ustała w powyższej dacie, z uwagi na obszerność dokumentacji, która została mu przekazana po objęciu pełnionej obecnie funkcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1 Ppsa, pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 Ppsa) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). W niniejszej sprawie strona wskazuje, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 2 sierpnia 2012 r. kiedy to Spółka uzyskała dostęp do środków finansowych umożliwiających uzupełnienie wymaganego wpisu sądowego od skargi. Przedstawiony Sądowi materiał nie pozwala uznać, że wniosek ten był spóźniony, a zgodnie z treścią art. 88 Ppsa, sąd obowiązany jest odrzucić jedynie wniosek spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny. Przechodząc wobec tego do oceny przywołanych przez stronę okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu, należy zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym przejściowe trudności finansowe strony i brak środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi mogą stanowić podstawę do wystąpienia do sądu z wnioskiem o zwolnienie z tej opłaty, nie zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności (vide: postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 886/10 oraz postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gl 990/10 – http\\orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu powyższe stanowisko należy uznać jednakże za nazbyt rygorystyczne, gdyż przejściowe trudności finansowe strony mogą stanowić również podstawę do wnioskowania o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, jeżeli z tego powodu doszło do uchybienia terminu. Choć instytucja przywrócenia terminu do dokonania czynności ma charakter wyjątkowy w stosunku do wyrażonej w art. 85 Ppsa zasady, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, to ma ona umożliwić uwolnienie się przez stronę od negatywnych skutków uchybienia i tym samym zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd. Mając na względzie konstytucyjną zasadę prawa do sądu Sąd uznał, że problemy finansowe "A" S.A. w T., uniemożliwiające regulację na bieżąco wszystkich zobowiązań finansowych, co zostało dostatecznie wykazane, w tym uzupełnienie wpisu sądowego od skargi wniesionej w niniejszej sprawie, uzasadniają przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Brak dostępu przez Spółkę do środków finansowych miał bowiem charakter przejściowy i związany był z wypowiedzeniem przez banki zawartych umów kredytowych, na skutek wszczętego wobec Spółki postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu. Działając w oparciu o regulację art. 86 § 1 Ppsa, Sąd uwzględnił wobec tego złożony wniosek i przywrócił stronie skarżącej termin do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie w odniesieniu do wniosku o zawieszenie postępowania sądowego wskazać trzeba, że wniosek ten nie jest zasadny, w sprawie nie zachodzi bowiem przesłanka zawarta w art. 124 § 1 pkt 4 Ppsa obligująca Sąd do zawieszenia tego postępowania z urzędu. Z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia nie podlega zaskarżeniu odstąpiono od jego uzasadnienia.