II SA/Gl 774/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2019 r. sprawy ze skargi I.S. i R.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), nakazał skarżącym I. S. i R. S. – jako inwestorom – rozbiórkę wolnostojącego budynku garażu o pow. zabudowy 24m2, zrealizowanego na działce nr 1 przy ul. [...] w R. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przedmiotowy garaż zrealizowano w grudniu 2017 r. w warunkach samowoli budowlanej (bez wymaganego zgłoszenia). Na podstawie przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, organ ustalił, że jest on usytuowany w odległościach od 0,98m do 1,17m od działki sąsiedniej nr 2 (własność L. S.). Aczkolwiek obiekt jest zgody z zapisami planu miejscowego, jednak organ nadzoru budowlanego stwierdził, że jego lokalizacja narusza wymogi § 12 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, w obiekcie brak wentylacji nawiewno-wywiewnej, wymaganej zgodne z § 120 pkt 4 rozp. Stąd też nie jest możliwa legalizacja samowoli budowlanej, gdyż wymagałoby to rozbudowy obiektu w celu usytuowania w granicach nieruchomości. Adresatem nakazu uczyniono inwestorów, będących właścicielami nieruchomości. Nadto, organ wyjaśnił, że przedmiotem odrębnego postępowania jest drugi garaż o pow. zabudowy 35m2, usytuowany na tej samej działce. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 kpa oraz § 12 pkt 2 rozp. Powołując się na dołączoną dokumentację zdjęciową, podnieśli że wykonali też wentylację oraz instalację odprowadzającą wody opadowe. Ich zdaniem, dopuszczalna jest też budowa bezpośrednio przy granicy. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne co do wymiarów obiektu, który jest posadowiony na płycie betonowej i pełni funkcję garażu, a także ustalenia co do odległości od granicy, oparte na dokumentacji geodezyjnej. Za nieuzasadniony uznał zarzut naruszenia § 12 ust. 2 rozp. Przedmiotowy budynek nie jest bowiem posadowiony ani bezpośrednio w granicy ani w odległości 1,5 m od granicy, co uniemożliwia jego legalizację. Tym samym zasadne było wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagali się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, ponawiając dotychczasowe zarzuty i argumentację. Dodatkowo wskazali na uchybienie przez organ I instancji wymogu z art. 9 kpa z powodu niepoinformowania ich o treści § 2 rozp., a także naruszenie art. 89 § 2 kpa z powodu zaniechania przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Skarżący podali, że zdecydowaliby się na zainstalowanie osłon przeciwpożarowych, gdyby organ poinformował ich o takiej możliwości. Wreszcie, podali że wzięto pod uwagę odległość garażu od granicy działki sąsiedniej nr 1, która jest również własnością skarżących i stanowi drogę dojazdową. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Uczestniczka postępowania w piśmie z dnia 22 września 2018 r. nie zgodziła się z argumentacją skarżących i opisała konflikt sąsiedzki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy oraz nie naruszając gwarancji procesowych skarżących, zasadnie organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że wobec naruszenia § 12 ust. 2 rozp. w sprawie warunków technicznych, wyżej powołanego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), nie jest możliwe wdrożenie procedury legalizacyjnej w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). W konsekwencji obligatoryjne było wydanie nakazu rozbiórki spornego budynku, pełniącego funkcję garażu z mocy ust. 1 tego przepisu. Wbrew zarzutom skarżących, organy nadzoru budowlanego nie naruszyły art. 7, 9, 77 § 1 i 89 § 2 kpa. Jest poza sporem, że przedmiotowy garaż o pow. zabudowy 24m2, skarżący zrealizowali w grudniu 2017 r. bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej przewidzianego w art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. O ile byłoby możliwe wykonanie robót w postaci realizacji instalacji nawiewno-wywiewnej oraz prawidłowego odprowadzenia wód opadowych, to jednak nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w zakresie usytuowania obiektu w wymaganych odległościach od granicy działki sąsiedniej. Jedynie zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 Prawa budowlanego, a więc po uzyskaniu upoważnienia właściwego ministra, stanowić może podstawę do zwolnienia inwestora od wymogów Prawa budowlanego. W orzecznictwie sporna jest kwestia, czy tryb ten może być stosowany przez organy nadzoru budowlanego, skoro ust. 3 tego przepisu stanowi o udzieleniu zgody na odstępstwo przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W każdym jednak wypadku wymagane jest stwierdzenie szczególnie uzasadnionych okoliczności, a wyrażenie zgody należy do uznania organu. Stąd też nieskorzystanie z trybu odstępstwa z art. 9 Prawa budowlanego, nie może być rozpatrywane w niniejszej sprawie w kategoriach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 9 kpa z powodu braku pouczenia skarżących o treści § 2 rozp. i konieczności zainstalowania osłon przeciwpożarowych. Gdyby ich zamontowanie doprowadziłoby do stanu zgodnego z prawem, wówczas zastosowanie winien znaleźć tryb z art. 49b ust. 2 ustawy. Jednak zainstalowanie takich osłon nie może doprowadzić do spełnienia wymogów z § 12 ust. 2 rozp. w zakresie usytuowania od granicy z działką sąsiednią, stanowiącą własność uczestniczki postępowania (vide: odpis z księgi wieczystej na str. 35 akt adm.). Ustalenia organów nadzoru budowlanego w zakresie odległości spornego garażu od granicy z tą działką zostały poczynione na podstawie mapy geodezyjnej sporządzonej na zlecenie skarżących przez geodetę uprawnionego K. P. (k. 60 akt adm.). Z mapy tej wynika, że działka sąsiednia ma nieregularny kształt. Na wysokości spornego garażu na działce sąsiedniej usytuowany jest budynek mieszkalny. Taki stan rzeczy wyklucza przyjęcie, że działka sąsiednia jest działką drogową, o której mowa w § 12 ust. 10 rozp. Jedynie w przypadku gdy działka sąsiednia jest drogą, nie mają zastosowania wymogi co do zachowania odległości od granicy z taką działką. Wątpliwości mogą dotyczyć zatem jedynie drugiego obiektu na działce skarżących o pow. zabudowy 35m2, usytuowanego przy wąskim odcinku działki sąsiedniej. Jednak obiekt ten jest przedmiotem odrębnego postępowania, co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Ustalenia co do odległości przedmiotowego garażu od granicy z działką sąsiednią zostały zatem poczynione na podstawie mapy geodezyjnej, złożonej przez skarżących, a nie na podstawie dowodu z oględzin i pomiarów organów. Stąd też brak podstaw do podważania mocy dowodowej tego dokumentu zgodnie z art. 80 i 81 kpa. Wymogi z § 12 ust. 2 rozp. dotyczą zaś sytuowania obiektu względem działki sąsiedniej, z wyjątkiem działki drogowej. Dopuszczalne jest usytuowanie obiektu bezpośrednio przy granicy (tzw. ostrej granicy), bądź też w odległości 1,5m od granicy. Organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowej wykładni tego przepisu, stwierdzając że nie jest dopuszczalne sytuowanie obiektu w odległościach poniżej 1,5 m od granicy, a więc pośrednich między 0 – 1,5m. Tymczasem przedmiotowy garaż jest zlokalizowany w odległości od 0,98m do 1,17m od granicy z działką sąsiednią uczestniczki postępowania. Budynku nie można zaś przesunąć, gdyż wiązałoby się to z jego rozbiórką i realizacją w innym miejscu. Wydanie takiego nakazu nie mieści się zaś w kompetencjach organu nadzoru budowlanego z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Stąd też bez znaczenia jest fakt, że inwestycja nie narusza postanowień planu miejscowego. Naruszenie wymogów w zakresie sytuowania budynków, określonych w § 12 ust. 2 warunków technicznych, nie mogło być usunięte. Zatem obligatoryjne było wydanie nakazu rozbiórki z mocy art. 49b ust. 1 ustawy. Organy nadzoru budowlanego nie działają bowiem na zasadach uznania administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy zbędne było też przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Ustalenia faktyczne poczyniono w oparciu o dokument, sporządzony przez uprawnionego geodetę. Oznacza to dochowanie wymogów należytego zebrania i oceny materiału dowodowego. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź też mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). ec