II SA/Gl 803/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy, wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W treści formularza wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz małoletnią córką, zamieszkując w lokalu o pow. 41,87 m2, zakupionym za środki uzyskane z kredytu. Wnioskodawca zadeklarował, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności, bądź też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest wynagrodzenie skarżącego w wysokości 3431 zł oraz wynagrodzenie jego małżonki w wysokości 1800 zł. W druku formularza M. S. podkreślił, że bieżące koszty utrzymania pochłaniają niemalże cały dochód jego rodziny, a składają się na nie bieżące koszty utrzymania (opłaty za czynsz, media) opłaty za przedszkole dla dziecka a także koszty leczenia małżonki strony i spłata zaciągniętych zobowiązań (kredytowego i pożyczki). Na wezwanie referendarza sądowego nadesłał dokumenty potwierdzające okoliczności powołane we wniosku. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oceniając z tej perspektywy wniosek M. S. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, albowiem jego sytuacja materialna nie jest na tyle ciężka aby można było stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki wskazane w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że zarówno skarżący jak i jego małżonka dysponują stałymi źródłami utrzymania, które dają miesięczny dochód w łącznej wysokości 3482 zł netto miesięcznie. Z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika zaś, że stałe miesięczne wydatki kształtują się na poziomie 2021 zł miesięcznie, co z kolei oznacza, że na utrzymanie rodziny, a więc pokrycie pozostałych potrzeb bytowych pozostaje ponad 1400 zł. Oceniając możliwości finansowe skarżącego pod uwagę brano nie tylko wysokość bieżących zobowiązań lecz także ich strukturę. Istotne znaczenie ma bowiem nie tylko to ile strona wydaje, lecz również na jaki cel. O ile więc wydatki na czynsz za mieszkanie, opłaty za przedszkole, za media i usługi telekomunikacyjne nie rodzą wątpliwości, o tyle fakt spłaty zobowiązań może rodzić wątpliwości, co do ich pierwszeństwa względem należności publicznoprawnych. W ocenie rozpoznającego wniosek fakt spłaty zobowiązań kredytowych nie może stanowić wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje ugruntowany pogląd, że zobowiązania prywatnoprawne nie mogą być traktowane w sposób uprzywilejowany względem należności publicznych, do których niewątpliwie zaliczają się koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I FZ 89/13, postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt I FZ 578/12, postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt I FZ 456/12 – wszystkie dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych: www.nsa.gov.pl). W istocie uwzględnienie analizowanego wniosku oznaczałoby nierówne traktowanie skarżących, sprowadzające się do preferencji dla tych z nich, którzy zaspokajając własne potrzeby znaczącą część swoich dochodów przeznaczają na spłatę zaciągniętych zobowiązań i z tego tytułu oczekują wsparcia Państwa. Co do zasady, uznać przyjdzie, że spłata kredytu hipotecznego w istocie służy zabezpieczeniu potrzeby bytowych strony, a więc może zostać zaliczona w poczet bieżących, niezbędnych wydatków. Nie mniej jednak nie można przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy fakt spłaty zobowiązania zaciągniętego w [...] stanowi dostateczną podstawę do uwzględnienia wniosku strony. Wobec powyższego uznano, że konieczność poniesienia kosztów sądowych leży w zasięgu możliwości skarżącego i nie zachwieje sytuacją materialną jego rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.