II SA/Gl 811/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-07
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja urządzeń bezobsługowej stacji bazowej małej mocy na dachu budynku, obejmująca konstrukcję wsporczą (maszt), anteny i szafy z urządzeniami, stanowi roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, czy też podlega zgłoszeniu na podstawie przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Instalacja urządzeń bezobsługowej stacji bazowej małej mocy na dachu budynku, obejmująca konstrukcję wsporczą (maszt), anteny i szafy z urządzeniami, stanowi jedną całość techniczno-użytkową i podlega przepisom dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych, a nie pozwolenia na budowę. Organy administracji nie mogą dzielić jednego zamierzenia inwestycyjnego na odrębne części w celu stosowania do nich różnych reżimów prawnych. Roboty polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego, nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia w określonych przypadkach.Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych polegających na instalacji bezobsługowej stacji bazowej małej mocy na dachu budynku. Organy administracji (Prezydent Miasta i Wojewoda) wniosły sprzeciw, uznając, że zgłoszone roboty budowlane, w tym budowa masztu antenowego, wymagają pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Spółka zaskarżyła decyzje organów, argumentując, że instalacja urządzeń na obiektach budowlanych jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i wymaga jedynie zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta C., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W zgłoszeniu z dnia [...] r. pełnomocnik [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. powołując się na treść art. 29 ust. 2 pkt 15 oraz 30 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zwanej dalej ustawą, poinformował o zamiarze przystąpienia w dniu [...] r. do wykonania robót budowlanych polegających na instalacji urządzeń bezobsługowej stacji bazowej małej mocy (do [...] W) nr [...] wchodzącej w skład systemu [...] na istniejącym obiekcie budowlanym, tj. na dachu budynku biurowego przy ulicy [...] w C., na działce o nr ewidencyjnym [...], obręb geodezyjny [...]. Stacja obejmować miała anteny rozsiewcze [...] i anteny radiolinii, umieszczone na jednym rurowym maszcie, urządzenia elektryczne i sterująco-transmisyjne stacji ([...]), ustawione na stalowym ruszcie na dachu budynku. W zgłoszeniu wskazano także, że ze względu na moc promieniowania izotropowego przez stację (mniej niż [...] W) nie zalicza się ona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie kwalifikuje się do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Prezydent Miasta C. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwaną k.p.a. wniósł sprzeciw do zamiaru realizacji objętych zgłoszeniem robót budowlanych.
W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności wskazano na błędną kwalifikację przedstawionych robót budowlanych, podkreślając, że nie zostały one wymienione w art. 29 ust. 2 ustawy. Organ powołując się na definicję masztu antenowego zawartą w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 219, poz. 1864), zgodnie z którą pod pojęciem masztu antenowego należy rozumieć antenową konstrukcję wsporczą z odciągami, przyjął, iż zgłoszona konstrukcja w świetle powołanej definicji jest masztem antenowym. W ocenie organu maszt stanowi odrębną pod względem technicznym budowlę, składającą się na całość użytkową, co przesądza o zakwalifikowaniu go jako budowli w rozumieniu przepisów ustawy. Natomiast roboty budowlane polegające na wykonaniu masztów antenowych na obiektach budowlanych stanowią rozbudowę lub nadbudowę tych obiektów, a co za tym idzie wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nadto, organ I instancji wyjaśnił, iż skoro inwestor w zgłoszeniu nie podał przy typach anten ich mocy, a przed organem toczy się jednocześnie
z wniosku tego samego inwestora postępowanie w sprawie o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, można było wnioskować, że projektowany maszt miałby służyć instalowaniu urządzeń emitujących pole elektromagnetyczne.
Z kolei zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3c ustawy, instalowanie na obiektach budowlanych takich urządzeń, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (teks jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.), zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Dodatkowo organ I instancji stwierdził, że w zależności od zakresu złożonego wniosku o pozwolenie na budowę masztu antenowego i instalowanie urządzeń wymagających zgłoszenia na podstawie powołanego przepisu, powyższe mogą być realizowane oddzielnie tj. na podstawie pozwolenia i zgłoszenia, bądź też łącznie, jako jedno przedsięwzięcie objęte pozwoleniem na budowę. Wskazał nadto, że w przypadku inwestycji polegających na budowie masztów antenowych na obiektach budowlanych, wymagane jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki [...] wniósł o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem przepisów art. 30 ust. 6 pkt 1, art. 29 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c, art. 3 pkt 6 i art. 30 ust. 2 ustawy, a także art. 7, 8, 77 i 107 k.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji R.P.
W pierwszej kolejności zaskarżonemu aktowi zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie zgłoszonego urządzenia jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem odwołującej się instalowanie konstrukcji wsporczych na obiektach budowlanych, czy to pod anteny radiokomunikacyjne, czy też pod reklamy, objęte jest zakresem art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy i nie stanowi nadbudowy ani rozbudowy obiektu budowlanego. Tak więc zgłoszone roboty budowlane mieszcząc się w hipotezie powołanej regulacji prawnej nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowa inwestycja polegać ma bowiem na instalowaniu urządzeń (czego organ do tej pory nie kwestionował) na obiektach budowlanych i objęta jest zwolnieniem niezależnie od tego czy stanowi nadbudowę czy rozbudowę obiektu, przy czym jednak w ocenie odwołującej konstrukcja wsporcza (maszt) jest urządzeniem technicznym.
Spółka wskazała również, że brak obowiązku uzyskania pozwolenia na instalowanie urządzeń stacji bazowej na obiekcie budowlanym wynika wprost
z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy. W dalszej części odwołania przytaczając liczne orzeczenia sądów administracyjnych przedstawiono stanowisko łącznego traktowania urządzeń i ich konstrukcji wsporczej, dowodząc, iż roboty budowlane polegające na instalowaniu (montażu) urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej włącznie z ich konstrukcją wsporczą, objęte są zgłoszeniem.
Odwołująca się uzasadniając zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane podniosła, że organ pierwszoinstancyjny przyjmując, iż planowana inwestycja stanowi rozbudowę lub nadbudowę obiektu budowlanego nie uzasadnił powyższego, zaś posłużenie się przy tak sformułowanym twierdzeniu spójnikiem "lub" może świadczyć o braku wiedzy samego autora, tym bardziej, że dotychczasowa praktyka takiej kwalifikacji nie przewidywała. Powyższa zmiana może wynikać z treści pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., w którym wskazano, iż konstrukcje wsporcze stacji bazowych instalowane na istniejących obiektach mogą stanowić nadbudowę bądź rozbudowę obiektu budowlanego. Jednakże powyższe wytyczne nie mają zastosowania do wszystkich realizacji stacji bazowych, bowiem przy większości z nich roboty budowlane związane z konstrukcjami wsporczymi ograniczają się do instalowania. Przytaczając z komentarzy do Prawa budowlanego definicje pojęć rozbudowy, nadbudowy i przebudowy podniesiono także, że instalacja masztu antenowego nie może stanowić nadbudowy lub rozbudowy budynku, gdyż nie zwiększa to jego wysokości (jest ona bowiem liczona do kalenicy dachu lub nadbudówki). Ponadto brak jest orzecznictwa sądowego, w którym kwalifikowanoby maszty antenowe telefonii komórkowej, czy też konstrukcje wsporcze dla reklam jako nadbudowę albo rozbudowę.
Zdaniem odwołującej działanie Prezydenta Miasta C. narusza także konstytucyjną zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Ten sam organ bowiem raz stoi na stanowisku, iż planowana inwestycja wymaga uzyskania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, innym razem (w ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] r.) umarza jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W dalszej kolejności Spółka podkreśliła, że zawarte w zgłoszeniu informacje odnośnie anten podane zostały wyłącznie dla przedstawienia całości planowanej inwestycji. Sama instalacja planowanych anten ze względu na moc nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani też nawet zgłoszenia, bowiem ich wysokość nie przekracza [...] m (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) i nie są one instalacjami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy). Nieuzasadnione było także powołanie się organu na fakt wystąpienia przez inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla anten stanowiących instalację mogącą znacząco oddziaływać na środowisko. Strona, jak utrzymuje w odwołaniu, zamierza dopiero w przyszłości zwiększyć moc przedmiotowej stacji bazowej, obecnie zaś planuje zrealizować stację bazową funkcjonującą z mocą do [...] W.
Odwołująca zarzuciła następnie Prezydentowi Miasta C., iż nie przestrzegając zasad zawartych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie zebrał i rozpatrzył materiału dowodowego, a nadto naruszając treść art. 107 § 1 i 3 k.p.a. niedostatecznie uzasadnił w decyzji swoje stanowisko, poprzez brak podania motywów rozstrzygnięcia i wyjaśnień, w oparciu o jakie dowody uznał, iż budowa zgłoszonej stacji wymaga pozwolenia na budowę. W ocenie odwołującej organ również w przypadku powzięcia jakichkolwiek wątpliwości co do okoliczności faktycznych wynikających z dokonanego zgłoszenia powinien zwrócić się o ich wyjaśnienie w trybie art. 30 ust. 2 ustawy. Wobec takiego zaniechania naruszona została reguła proporcjonalności wynikająca z określonej w art. 2 Konstytucji R.P. zasady demokratycznego państwa prawnego.
Nadto celem usunięcia niejasności, odwołująca się oświadczyła, iż poza konstrukcją pod anteny, wysokość żadnego z urządzeń nie przekracza [...] m, a równoważna moc promieniowania izotropowego anten objętych zgłoszeniem jest mniejsza niż [...] W. Spółka wskazała, że budowlami są wolno stojące konstrukcje wsporcze (np. maszty), które wymagają pozwolenia na budowę, nie są nimi jednak konstrukcje wsporcze będące urządzeniami technicznymi. Budowlami są również wolno stojące szafy telekomunikacyjne, które na mocy art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy zostały zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a podlegają jedynie obowiązkowi zgłoszenia.
Wojewoda S. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją
z dnia [...] roku, nr [...], wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu tego aktu organ odwoławczy powołując się na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy i § 3 ust 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wywiódł, iż w odniesieniu do planowanej inwestycji obowiązkiem zgłoszenia mogłaby być objęta co najwyżej instalacja urządzeń (anten). Wobec powyższego należało zatem uznać, że inwestor wywiązał się z obowiązku zgłoszenia instalacji anten, nawet jeśli nie podał parametrów kwalifikujących je do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Odnosząc się natomiast do pozostałej części inwestycji podzielił stanowisko Prezydenta Miasta C., iż przedmiotowa inwestycja nie mieści się w zakresie objętym art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy, gdyż przepis ten nie obejmuje budowy masztów antenowych. Wykonywanie bowiem konstrukcji stalowej (masztu) o wysokości [...] m oraz ustawienia szaf z urządzeniami na istniejącym obiekcie budowlanym, które będąc częściami budowlanymi stacji bazowej telefonii komórkowej stanowią budowle, o jakich mowa w art. 3 pkt 3 powołanej ustawy obwarowane są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy.
Wojewoda odwołując się do stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawił pogląd, że za budowlę nie uznaje się całej stacji bazowej telefonii komórkowej złożonej m.in. z masztów i urządzeń antenowych, a jedynie ich części budowlane (fundamenty, maszty, słupy), jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składające się na całość użytkową. W dalszej kolejności zważył, iż skoro budowa masztów stacji, jak również budowa jej urządzenia elektrycznego i sterująco-transmisyjnego nie zostały wymienione w art. 29 jak i w art. 30 ustawy, wymagają zatem uzyskania pozwolenia na budowę.
W konsekwencji, zdaniem Wojewody, organ I instancji nie naruszył art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy, gdyż miał obowiązek wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy masztu antenowego oraz urządzenia elektrycznego i sterująco-transmisyjnego stacji. Chybiony był także zarzut naruszenia art. 30 ust. 2 ustawy, bowiem nawet uprzednie wezwanie inwestora do uzupełnienia zgłoszenia wniosku nie skutkowałoby odstąpieniem organu od wniesienia sprzeciwu. Organ odwoławczy dalej podniósł, iż zakres przedmiotowej inwestycji nie kwalifikuje się jako wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w trybie art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy. W niniejszej sprawie nie miał zaś zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy, gdyż żadna część planowanej inwestycji nie spełnia znamion określonych w tym przepisie.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo zinterpretowano także art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy, bowiem odnosi się on jedynie do instalowania anten rozsiewczych i anten radiolinii. Organ odwoławczy nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przepisów art. 7, 8, 77, 80 i 107 k.p.a., gdyż nie uchybiało ono ogólnym zasadom procedury administracyjnej, a co za tym idzie nie naruszało także art. 2 i art. 7 Konstytucji R.P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] Sp. z o.o. w W. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy poprzez utrzymanie w mocy błędnie wniesionego sprzeciwu w sytuacji, gdy nie było podstaw do jego wniesienia. W dalszej części skargi przedstawiając kolejne zarzuty naruszenia prawa wskazano na błędną wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b) i c) ustawy poprzez przyjęcie, że instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych nie obejmuje konstrukcji wsporczej oraz błędną wykładnię art. 3 pkt 3 i pkt 6 ustawy skutkującą uznaniem zgłoszonej konstrukcji wsporczej za budowlę i kwalifikującą instalację urządzeń w postaci konstrukcji stalowej pod anteny radiokomunikacyjne oraz stalowego rusztu pod urządzenia elektryczne i sterujące jako nadbudowę lub rozbudowę obiektu budowlanego. W ocenie strony skarżącej naruszone zostały także przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., organ bowiem w sposób dowolny dla siebie ustalił, że zgłoszone roboty wymagają pozwolenia na budowę, jak również nie uzasadnił, dlaczego konstrukcja wsporcza została uznana za odrębną część budowlaną. Nadto zarzucono naruszenie zaskarżoną decyzją art. 30 ust. 2 ustawy poprzez jego niezastosowanie oraz art. 2 Konstytucji R.P. poprzez zastosowanie środka nieproporcjonalnego do celu. Przedstawiając swoje racje skarżąca Spółka wsparła się argumentacją przedstawioną w odwołaniu od decyzji uwzględnieniem zmian w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy Prawo budowlane. Konkludując zaś podkreśliła, iż planowana inwestycja objęta jest wyjątkiem przewidzianym w art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy, a jedynie ze względu na swoją wysokość, tj. powyżej [...] m wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Na poparcie powyższego w załączeniu do skargi przesłano kserokopię decyzji z dnia [...] r. nr [...], w której to Wojewoda S. zaprezentował odmienny pogląd.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
z zaakcentowaniem poparcia dla prezentowanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. interpretacji prawnej w kwestii budowy stacji bazowych telefonii komórkowej. Ponadto wskutek powtórzenia w skardze zarzutów odwołania organ stwierdził brak podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki powołując się na decyzje Wojewody M. oraz kolejne orzeczenia sądów administracyjnych podtrzymał stanowisko zajęte w skardze. Nadto wobec braku merytorycznego odniesienia się przez organ II instancji w odpowiedzi na skargę do zarzutów podniesionych w samej skardze, wskazał na jedynie formalny charakter odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, gdyż nie do odparcia okazał się postawiony w niej zarzut wydania kontrolowanych decyzji z naruszeniem prawa. W sprawie zaś o kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny dokonał kontroli działalności administracji publicznej przez orzekające w niniejszej sprawie organy.
W punkcie wyjścia rozważań odwołać się należy do obowiązującego stanu prawnego regulującego zagadnienie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. W myśl generalnej zasady zawartej w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zwaną ustawą, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 ustawy. Odesłanie do ostatnio wymienionych przepisów, biorąc pod uwagę ich treść, oznacza, że część robót nie wymaga pozwolenia na budowę lecz uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi, część zaś robót zwolniona jest z obowiązku uzyskania zarówno pozwolenia, jak i dokonania zgłoszenia. Decyduje o tym charakter robót budowlanych, a znaczenie prawne tego pojęcia zdefiniował ustawodawca w art. 3 pkt 7 ustawy, zamieszczając w tzw. słowniczku wyrażeń ustawowych definicję robót budowlanych.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Jedynie instalowanie na obiektach budowlanych urządzeń o wysokości powyżej [...] m oraz – bez względu na wysokość – urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy). Z powyższej regulacji prawnej wynika, że roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych nigdy nie wymagają pozwolenia na budowę. Aczkolwiek w definicji robót budowlanych wymienionej w art. 3 pkt 7 ustawy nie zostały wskazane roboty polegające na "instalowaniu", to nie ulega wątpliwości, że ustawodawca traktuje je jako roboty budowlane. Wymienił wszak te roboty jako roboty budowlane w art. 29 ust. 2 ustawy, tyle tylko, że ich nie zdefiniował. Sięgając do potocznego znaczenia tego zwrotu można i trzeba przyjąć, że instalacja to "zakładanie, montowanie jakichś urządzeń technicznych" (tak Słownik Języka Polskiego – PWN Warszawa 1984 r., str. 794 – tom I), zatem roboty te odnoszą się do pewnego rodzaju działania, w wyniku którego ma powstać zespolone w całość urządzenie. Instalacja to więc pewna forma montażu, szczególny rodzaj takich robót.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny, czy wynikające ze zgłoszenia roboty polegające na wykonaniu na dachu budynku urządzenia składającego się z konstrukcji stalowej wsporczej (masztu), anten rozsiewczych i radiolinii oraz szafy wymagają jedynie zgłoszenia, jak to przyjęła skarżąca Spółka.
Przede wszystkim nie można się zgodzić z twierdzeniem organów, które dokonały podziału zgłoszonych robót budowlanych (instalacji urządzeń bezobsługowej stacji bazowej małej mocy na dachu budynku) na poszczególne elementy, niestanowiące części składowych urządzenia, w konsekwencji że podlegają odrębnym reżimom prawnym. Obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b ustawy). Z kolei przez budowlę, w myśl art. 3 pkt 3 ustawy, należy traktować każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym m.in. wolno stojące maszty antenowe, części budowlane urządzeń technicznych. Mając to na względzie każdy obiekt budowlany należy traktować jako odrębną całość techniczno-użytkową. Ustawa nie przewiduje zresztą możliwości formalnego podzielenia jednego zamierzenia inwestycyjnego i stosowania do tak wydzielonych części odmiennych przepisów prawa. Zakładając tak jak to przyjęły organy, że w odniesieniu do spornego urządzenia taka możliwość nie tylko istnieje, lecz zachodzi obowiązek rozdzielenia inwestycji na maszt antenowy, anteny i szafy z urządzeniami, to trudno byłoby wytłumaczyć racjonalność działania ustawodawcy, który jedynie wolno stojące maszty antenowe traktuje jako odrębną budowlę. Brak również podstaw by sporne zamierzenie inwestycyjne należało traktować jako roboty polegające na nadbudowie bądź rozbudowie obiektu budowlanego, w tym wypadku budynku, a zatem by na tej podstawie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zważywszy na sposób instalacji urządzenia nie można także przyjąć, że roboty te polegają na budowie kondygnacji budynku w rozumieniu § 3 pkt 16 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
Nie istniały więc przesłanki uprawniające do dokonania podziału przez organy zamierzenia polegającego na zainstalowaniu na dachu budynku stacji bazowej telefonii na poszczególne elementy i przyjęciu, że nie stanowią one części składowej jednego urządzenia technicznego. W świetle przywołanych na wstępie przepisów art. 29 ust. 2 pkt 15 i art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b i c ustawy brak jest podstaw do wyłączenia z trybu zgłoszeniowego robót instalacyjnych ze względu na wielkość lub konstrukcję masztu antenowego, skrzyni lub anten. Urządzenie takie stanowi jedną całość, gdyż jest to zespół elementów, który służy jednemu celowi. Pogląd taki prezentowany jest w orzecznictwie (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Łodzi z dnia 25 maja 2007 r. sygn., III SA/Łd 325/07, w Gliwicach z dnia 28 września 2007 r., sygn. II SA/Gl 328/07, z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Gl 797/07 oraz Opolu z dnia 12 listopada 2007 r., sygn. II SA/Op 393/07).
Bez jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku sprawy mają rozważania organów, iz inwestor w przyszłości zamierza zwiększyć moc urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, na co wskazuje postępowanie jakie zostało wszczęte w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko. Istotne jest bowiem, że wynikająca ze zgłoszenia robót budowlanych inwestycja dotyczy instalacji na dachu budynku urządzenia emitującego pole elektromagnetyczne, które ze względu na równoważną moc promieniowaną izotropowo (do [...] W) nie zalicza się do przedsięwzięcia mogących znacząco oddziaływać na środowiska, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.).
Należy jeszcze zauważyć, że o ile organ pierwszej instancji miał wątpliwości co do szczegółowych kwestii związanych ze sposobem wykonania robót instalacyjnych mógł w trybie art. 30 ust. 2 ustawy zażądać, w drodze postanowienia, uzupełnienia zgłoszenia w określonym terminie, czego nie uczynił. Dołączona do zgłoszenia dokumentacja dotycząca rodzaju, zakresu i sposobu wykonywania robót budowlanych była zaś niezwykle skąpa i ograniczała się do rysunków i szkiców bez części opisowej. Wreszcie okoliczność, że instalacja urządzenia objęta jest obowiązkiem zgłoszenia nie oznacza jeszcze, że na inwestora nie może zostać nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, jeżeli zachodzą warunki wymienione w art. 30 ust. 7 ustawy. W tym kontekście należało zwrócić uwagę na kwestie związane z bezpieczeństwem już chociażby z uwagi na wysokość masztu niedołączenie obliczeń stateczności, itd. Również i te zagadnienia nie mają znaczenia dla wyniku sprawy, co jednak nie zwalnia Sądu I instancji od obowiązku zasygnalizowania ich organowi, który dokonuje kontroli działalności administracji publicznej w całokształcie w ramach wyznaczonych treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Z tych wszystkich powodów skarga okazała się usprawiedliwiona jako że zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 6 ustawy. Stwarza to podstawę do uchylenia obu kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i orzeczenia, że będąca przedmiotem skargi decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 P.p.s.a.). Wobec uwzględnienia skargi należało zasądzić od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów które sprowadzają się do wpisu od skargi – [...] zł, wynagrodzenia radcy prawnego – [...] zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego – [...] zł.
Wobec tego, że upłynął już 30 dniowy termin, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy, która ma charakter materialnoprawny, brak jest po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej kompetencji do dalszego prowadzenia postępowania, zainicjowanego dokonaniem przez inwestora w dniu [...] r. zgłoszenia robót budowlanych.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło