II SA/Gl 814/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kurs reedukacyjny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 377 (trzysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 5, art. 101 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1268 z późn. zm. – dalej "u.k.p."), § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałaniu narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2019 r., poz. 140 późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2020 r. poz. 256-, dalej "K.p.a."), postanowił skierować, L. L. (skarżący) posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jady kategorii B, na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 3 czerwca 2020 r. do organu I instancji wpłynęła, za pośrednictwem Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w W., informacja z Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego we F. (Niemcy), o pozbawieniu skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie Republiki Federalnej Niemiec z uwagi na prowadzenie pojazdu w stanie pod wpływem alkoholu (wyrok Sądu Rejonowego w L., sygn. akt[...]). Stwierdził, że otrzymanie przez organ I instancji wskazanej informacji stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W odwołaniu skarżący zarzucił, że decyzja jest nieprawidłowa. Wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazał, że jest obywatelem niemieckim i mieszka w Niemczech od [...]r. Stwierdził, że niemieckie prawo jazdy odebrano skarżącemu w [...] r., na rok. Wyjaśnił, że w roku 2013 będąc i mieszkając w Polsce odnowił zgodnie z przepisami polskie prawo jazdy. Zauważył, że jest rok 2020, skarżący będąc i jeżdżąc samochodem w Polsce nigdy nie wszedł w konflikt z prawem. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 99 ust.1 pkt 5 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Dalej wyjaśniło, że z pisma otrzymanego od Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego we F. wynika, że skarżący nie ma prawa kierować pojazdami mechanicznymi w Niemczech, bowiem został pozbawiony przez Sąd Rejonowy w L. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z jazdą pod wpływem alkoholu (w stanie nietrzeźwości). Skarżący posiadał przed pozbawieniem uprawnień-uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. AM,B1, B, potwierdzone wtórnikiem polskiego prawa jazdy wydanym przez Prezydenta Miasta G. w dniu[...]. numer dokumentu [...] który to, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, został utracony we wrześniu 2019 r. SKO podkreśliło, że decyzja w sprawie skierowania kierowcy na przedmiotowy kurs jest decyzją związaną, a Prezydent Miasta G, pozostaje organem nadzoru nad skarżącym, jako kierującym pojazdami, w zakresie spełniania wymagań określonych dla posiadania dokumentów stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję skarżący reprezentowany przez adwokata, zarzucił jej naruszenie: I.art. 6 i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne niezastosowanie i utrzymanie decyzji organu I instancji wydanej przez Prezydenta Miasta G., w sytuacji gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, co nastąpiło wskutek zaniechania przez organ i instancji analizy, które przepisy prawa powinny mieć zastosowanie w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę datę czynu i w konsekwencji organ zastosował przepisy prawa nieobowiązujące na datę popełnienia czynu przez skarżącego, ponieważ czy skarżącego miał miejsce przed wejściem w życie u.k.p. t.j. przed dniem 19stycznia 2013 r., kiedy to w przedmiocie administracyjnoprawnych skutków kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu obowiązywały przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 z późn. zm. -dalej "P.r.d.") i przepisy te nie przewidywały możliwości skierowania kierującego pojazdem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii - co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. Ponadto z ostrożności procesowej zarzucił: II. naruszenie przepisów postepowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez: 1) wydanie decyzji tylko i wyłącznie w oparciu o pisemną informację z Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego we F., w której podano, że skarżący nie ma prawa kierować pojazdami mechanicznymi w Niemczech, ponieważ został pozbawiony tego prawa przez Sąd Rejonowy w L. (sygn. akt [...]) w związku z jazdą pod wpływem alkoholu oraz dokonanie na podstawie tego dowodu wiążących ustaleń, że skarżący został prawomocnie ukarany za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, tymczasem organ nie mógł poczynić takich ustaleń na podstawie samej pisemnej informacji, lecz powinien był wystąpić do właściwego niemieckiego sądu o przesłanie odpisu wyroku skazującego skarżącego wraz ze stwierdzeniem prawomocności tego wyroku, gdyż tylko taki dokument stanowi wiarygodny dowód na okoliczność czy skarżący został ukarany i za jaki konkretnie czyn oraz jakie ustalono stężenie alkoholu we krwi skarżącego lub w wydychanym powietrzu w trakcie tego czynu; 2) nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, takich jak data czynu tj. kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu oraz dokładne stężenie alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu stwierdzone u skarżącego w momencie czynu, a które to okoliczności były istotne dla: a) ustalenia właściwych przepisów, które mogłyby mieć zastosowanie w sprawie - według stanu prawnego aktualnego na datę czynu b) oraz ewentualnie dla ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki zastosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami ze względu na występowanie odpowiednio wysokiego stężenia alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu u skarżącego w momencie czynu; III. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.art. 139 u.k.p. w związku z art. 2 Konstytucji RP - poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji zastosowanie przepisów ustawy o kierujących pojazdami do stanu faktycznego, który miał miejsce przed wejściem w życie tej ustawy, a kiedy obowiązywały przepisy rozdział 4 (art.122-128 P.r.d.) według brzmienia przed dniem 19 stycznia 2013 r. 2.art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez błędne zastosowanie w sytuacji, gdy czyn skarżącego miał miejsce przed wejściem w życie ww. przepisu ustawy, a także w sytuacji kiedy organ nie ustalił jakie stężenie alkoholu we krwi lub w wydychanym powietrzu stwierdzono u skarżącego w momencie czynu. Wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Prezydenta Miasta G. z dnia [...]. nr [...] na ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu przedstawiła przebieg postępowania według chronologii zdarzeń oraz argumentację na poparcie zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. 2527 ze zm. - dalej "p.p.s.a".) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja SKO z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] którą skierowano L. L. (skarżący), posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii B, na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwakoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz.U. z 2021, poz. 1212 – dalej "u.k.p."). Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W ocenie Sądu dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających skierowanie skarżącego na kurs reedukacyjny, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu są przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla kwalifikacji prawnej. Z tłumaczenia pisma Federalnego Urzędu Ruchu Drogowego(FURD) wynika, że jest to informacja o nieskuteczności polskiego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w Niemczech. Z wyjaśnień FURD wynika, iż decyzją z dnia [...] poinformowano skarżącego, że nie ma prawa kierować pojazdami mechanicznymi w Niemczech, gdyż został on pozbawiony przez Sąd Rejonowy w L. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w związku z jazdą pod wpływem alkoholu. Ponadto stwierdził, że na polskim dokumencie prawa jazdy nie można było umieścić adnotacji "nieważne w D", gdyż skarżący oświadczył, iż utracił je we wrześniu 2019 r. Organ RFN wskazał dane wtórnika polskiego prawa jazdy wydanego przed utratą uprawnień przez skarżącego. W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że zatrzymano mu prawo jazdy na rok i to w 2012 r. Z kolei SKO w decyzji wyjaśniło, że polski wtórnik prawa jazdy skarżącego został wydany przez Prezydenta Miasta G. w dniu [...] co wydaje się wskazywać, że organ I instancji wydając wtórnik prawa jazdy nie posiadał informacji o utracie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami mechanicznymi na mocy wyroku sądu niemieckiego. Nie wiadomo też, czy skarżący (zamieszkujący przecież w Niemczech od 1984 r.) był w posiadaniu niemieckiego prawa jazdy, a w konsekwencji jakie są warunki ponownego uzyskania prawa jazdy w Niemczech przez skarżącego. Nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy wobec wskazywanej przez skarżącego daty jazdy pod wpływem alkoholu i związaną z tym faktem utratą uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w Niemczech. W szczególności nie wyjaśniono czego oczekuje FURD skoro informuje o braku możliwości sporządzenia adnotacji na wtórniku polskiego prawa jazdy. Wskazane okoliczności wywołują wątpliwości co do rzeczywistego stanu faktycznego. Zdaniem Sądu słusznie organy zastosowały w niniejszej sprawie przepisy obowiązujące w dniu wydania kwestionowanych decyzji, to jednak wątpliwości Sądu budzi przyjęty przez organy tryb postępowania w sprawie. Wypowiadane się na tym etapie o kwalifikacji materialnoprawnej jest przedwczesne. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wobec istotnych braków dowodowych doszło do naruszenia prawa procesowego to jest art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu I instancji. Zadaniem organów będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji FURD. Ze względu zatem na naruszenie wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 206 p.p.s.a. Zasądzona od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwota 377 zł to uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (200 zł), koszt zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika (160 zł) oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł. Kwota z tytułu zastępstwa procesowego została – na podstawie art. 206 p.p.s.a. – miarkowana z uwagi okoliczności sprawy, rozpoznanie jej w postępowaniu uproszczonym, a także z uwagi na nakład pracy niezbędny do wniesienia skargi, przy uwzględnieniu jej w istocie tożsamej treści w trzech analogicznych sprawach.