II SA/Gl 819/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-12-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe i utrzymujący się z emerytury oraz wynagrodzenia, mogą zostać zwolnieni z kosztów postępowania sądowego w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę ich sytuację materialną i potencjalne możliwości zarobkowe?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżących z kosztów sądowych, przyznając im prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi, ze względu na ich niewielkie dochody w stosunku do liczby osób w gospodarstwie domowym. Jednakże, wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów został oddalony, ponieważ sąd uznał, że skarżący w wieku umożliwiającym podjęcie zatrudnienia mają potencjalne możliwości zarobkowe, które pozwalają na pokrycie pozostałych kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i jednocześnie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytury jednej z nich oraz wynagrodzenia innej osoby. Sąd wezwał ich do uiszczenia wpisu od skargi, a następnie do złożenia wniosków na urzędowych formularzach.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących z wpisu od skargi, a wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S., M. S., A. S., J. S. i L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2007 r. skarżący zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na to wezwanie wszyscy skarżący złożyli wnioski o przyznanie im prawa pomocy ze względu na trudną sytuację materialną. Następnie, na skutek wezwania Sądu złożyli swój wniosek na urzędowych formularzach. Z ich treści wynika, że M. S., M. S., Ad. S., J. S. i L.S. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2. M.S. jest właścicielką nieruchomości o pow. [...] ha, a A. S. działki o pow. [...] ha. Cała rodzina skarżących utrzymuje się z emerytury M. S. ([...] zł) oraz wynagrodzenia L. S. ([...] zł). Dodatkowo wskazano, że źródłem pożytków naturalnych, których wielkości ani rodzaju wszakże nie podano jest nieruchomość rolna posiadana przez M. S. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Wyłączenie tej reguły w zakresie częściowym - w formie wnioskowanego przez strony zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r. Sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Okoliczności związane ze stanem majątkowym skarżących prowadzi do wniosku, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Do powyższej konstatacji prowadzi przede wszystkim zestawienie ilości osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (dodać należy niepracująca żonę A. S. oraz [...] dziecko) z wysokością uzyskiwanych dochodów. Są one na tyle niewielkie, że niepodobna oczekiwać, iż skarżący będą w stanie ponieść koszty postępowania, a zwłaszcza wpis w wysokości [...] zł będący zasadniczym wydatkiem na tym etapie. Zasadnym było zatem udzielenie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi. Ocena stanu majątkowego osób ubiegających się o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się jednakże tylko do skatalogowania składników majątkowych. Niebagatelny wpływ ma również analiza ich możliwości finansowych dokonywana z uwzględnieniem rynku pracy oraz potencjalnych możliwości zarobkowych. W tym kontekście wskazać przyjdzie, że S. M., J., i A. są osobami w wieku umożliwiającym znalezienie stałego zatrudnienia tym bardziej, że obecna sytuacja na rynku pracy wskazuje na szerokie możliwości znalezienia zatrudnienia. Wymienieni skarżący nie wykazali przy tym, aby byli osobami niezdolnymi do podjęcia zatrudnienia. Wobec tego uznać przyjdzie, że są w stanie podjąć wysiłki zmierzające do poprawy ich sytuacji majątkowej, a tym samym uznano, iż nie sposób uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z pozostałych kosztów sądowych. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło