II SA/Gl 833/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-02-03

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Ewa Krawczyk, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nieruchomość nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, mimo braku zgody właściciela na instalację urządzenia telekomunikacyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wydać zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nieruchomość nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Brak tych dokumentów uniemożliwia wydanie zezwolenia, nawet jeśli strony nie zawarły umowy, a inwestycja dotyczy urządzenia telekomunikacyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania zezwolenia na zainstalowanie przekaźnika sygnału internetowego na dachu budynku, którego właściciel (wspólnota mieszkaniowa) nie wyraził zgody. Nieruchomość nie była objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie przedłożył decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organy administracji odmówiły wydania zezwolenia, powołując się na brak planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skargi na decyzję wniosły dwie strony: P.S. (inwestor) oraz Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skarg Prezesa [...] i P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zainstalowanie przekaźnika sygnału internetowego oddala skargi Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta K. w oparciu o art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 z późn. zm. dalej powoływana jako ustawa ) odmówił wydania zezwolenia firmie – A P.S. na zainstalowanie przekaźnika sygnału internetowego na dachu budynku w K. przy ul. [...], posadowionego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb L., k.m. [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że nieruchomość przy ul. [...] stanowi własność Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", która odmówiła zgody na zainstalowanie spornego przekaźnika sygnału internetowego. Ponieważ przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor – mimo wezwania – nie przedłożył ostatecznej decyzji o ustaleniu realizacji inwestycji celu publicznego wyrażenie zgody na zainstalowanie przekaźnika sygnału internetowego było niedopuszczalne. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P.S., prowadzący działalność gospodarczą pn. "A" oraz Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, który pismem z dnia [...] ( a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji ) zawiadomił o przystąpieniu na prawach strony, na podstawie art. 183 § 1 kpa w związku z art. 140 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne, do postępowania prowadzonego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Po rozpoznaniu powyższych odwołań Wojewoda [...], powołując się na art. 124 ustawy w związku z art. 140 ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku – Prawo telekomunikacyjne ( Dz. U. nr 171 poz. 1860 z zm.) – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wydanie wnioskowanej przez P.S. – zgodnie z zaświadczeniem o wpisie do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych, prowadzącego działalność gospodarczą pn. "A" jako przedsiębiorca telekomunikacyjny będący operatorem w rozumieniu art. 2 pkt 27 Prawa telekomunikacyjnego – decyzji z art. 124 ustawy o gosp. nieruchomościami jest niedopuszczalne. Okolicznością bezsporną jest fakt, że planowana inwestycja dotyczy instalowania urządzenia łączności telekomunikacyjnej. Działka nr [...] na której posadowiony jest budynek przy ul. [...], stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym B SA i osób fizycznych, tworzących Wspólnotę Mieszkaniową "[...]". Wspólnota ta odmówiła zgody, na zawarcie umowy w przedmiocie instalacji przekaźnika internetowego na budynku przy ul. [...], co upoważniło wnioskodawcę do wystąpienia w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami o udzielenie zezwolenia na założenie na budynku przy ul. [...] spornego przekaźnika. Jednakże zgodnie z wyżej powołanym art. 124 ustawy ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów lub urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń - w przypadku gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody – jest uzależnione od zapisów planu miejscowego, a w przypadku jego braku od ustaleń decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dla działki przy ul. [...] brak planu miejscowego, a ponieważ wnioskodawca - mimo wezwania nie złożył decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego – wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie było dopuszczalne. Skargi na powyższą decyzję ostateczną złożył Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz P.S. Skargi te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i wyrokowania zarządzeniem Sądu z dnia 25 września 2009 roku ( k. 19 akt sądowych ). Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej podtrzymał co do zasady zarzuty zgłoszone w odwołaniu. W jego ocenie decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 140 Prawa telekomunikacyjnego oraz art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 roku i art. 29 ust. 1 pkt 20; art. 27 ust. 2 pkt 15 ( powinno być art. 29) Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że przy braku planu miejscowego konieczne jest przedłożenie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz że zastosowanie znajdują przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Prezesa Urzędu Telekomunikacji odesłanie zawarte w Prawie telekomunikacyjnym należy traktować jako możliwość odpowiedniego, posiłkowego stosowania art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie skarżącego organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony badał przesłankę realizacji celu publicznego. Przepis art. 140 Prawa telekomunikacyjnego nie odsyła do art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jedynie kompleksowo określa przesłanki i tryb skorzystania przez operatora z nieruchomości i w tym zakresie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 124. Prezes podkreślił także, iż nieuprawnionym jest uzależnienie udzielania zezwolenia od uzyskania przez operatora decyzji o warunkach lokalizacji inwestycji celu publicznego, skoro ustawodawca nie przewiduje wydania takiej decyzji w stosunku do zamierzonych robót. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, podkreślając, że decyzja ostateczna nie zawiera daty jej wydania. Z kolei P.S. w skardze, także ponawiając argumentację odwołania, zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 140 Prawa telekomunikacyjnego w związku z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał także na naruszenie art. 6, 7, 8, 35 i 36 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie obu skarg z uwagi na argumenty przytoczone w decyzji ostatecznej. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 roku pełnomocnik skarżącego Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej podtrzymując żądanie skargi, zaakcentował iż z uwagi na rodzaj inwestycji nie jest możliwe zastosowanie wprost art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Żadna ze skarg nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy stwierdzić, iż Prezes Urzędu Telekomunikacji Elektronicznej posiada legitymację do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 140 ust. 4 in fine Prezes UKE może występować w postępowaniu spornym, prowadzonym na podstawie tego przepisu, na prawach strony. W tym zakresie znajdują zastosowanie przepisy kpa dotyczące udziału prokuratora ( art. 183 kpa ). Przepis art. 140 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego przewiduje udział Prezesa UKE w postępowaniu spornym prowadzonym w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z tym brak jest podstaw do twierdzenia, że ustawa gwarantuje Prezesowi UKE udział w postępowaniu administracyjnym, a nie przysługuje mu legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm., dalej "ppsa) skargę do sądu administracyjnego może złożyć każdy kto ma w tym interes prawny, a nadto podmioty wymienione taksatywnie w tym artykule. Wśród tych podmiotów brak Prezesa UKE. W przypadku tego ostatniego prawa i obowiązki wyznaczane są przepisami kompetencyjnymi ( dział X rozdział 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne, w tym art. 192 ust. 1 pkt 5 ) i stanowią one źródło interesu prawnego, a tym samym uprawniają ten podmiot do złożenia skargi ( szerzej por. wyrok z dnia 1 grudnia 2008 roku, wydany w sprawie II SA/Gl 668/08, a utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 18 stycznia 2010 roku, sygn. akt I OSK 488/09). Stan faktyczny w sprawie ustalony przez organy jest bezsporny. Wnioskujący o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami P.S. jest operatorem w rozumieniu Prawa telekomunikacyjnego, a planowana inwestycja dotyczy instalacji urządzenia telekomunikacyjnego ( przekaźnik do przesyłania sygnału internetowego). Wnioskujący przeprowadził negocjację z właścicielem nieruchomości przy ul. [...], które zakończyły się odmową udzielenia zgody na założenie spornego przekaźnika. Poza sporem pozostaje także fakt, że budynek przy ul. [...] znajduje się na terenie nie objętym planem zagospodarowania przestrzennego, a wnioskujący ( obecnie skarżący ) nie uzyskał i nie złożył decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kwestia sporna sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy brak zgody właściciela uzasadnia uwzględnienie żądania wnioskodawcy wydania decyzji zezwalającej na przymusowe założenie instalacji na nieruchomości tego właściciela. Artykuł 140 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne z 16 lipca 2004 roku stanowi, że jeżeli strony ( właściciel i wnioskodawca ) nie zawrą umowy, o której mowa w art. 140 ust. 2 ustawy w terminie, stosuje się przepisy art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten przewiduje, że starosta może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie stosownego zezwolenia. Decyzja ta ma zatem charakter uznaniowy. Uznanie to jest jednak ograniczone warunkami o jakich mowa w art. 124 ust. 1 in fine – zezwolenie może nastąpić zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego - zdaniem składu orzekającego – przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosowany łącznie z art. 140 Prawa telekomunikacyjnego nie może być interpretowany z pominięciem tego warunku. Nadto w sprawie o wydanie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nie podlegają badaniu przyczyny nieuzyskania przez wnioskodawcę decyzji o inwestycji celu publicznego, co może być przedmiotem odrębnej sprawy i skargi. Dla sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce istotne jest jedynie legitymowanie się przez wnioskodawcę – w przypadku braku planu miejscowego – decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a to z tego powodu, że przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 140 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne nie znajduje zastosowania w sytuacji gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny nie legitymuje się decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Istotnie, przyjęcie, że ograniczenie w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić wyłącznie zgodnie z planem, a w przypadku braku planu, z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w pewnych sytuacjach pozbawia operatorów możliwości ubiegania się o takie ograniczenie i zezwolenie na założenie instalacji. Ograniczenie takie – zdaniem Sądu – jest dopuszczalne i uzasadnione. Ingerencja w sfere uprawnień właścicielskich może mieć miejsce tylko na podstawie ustawy, która powinna precyzować jej warunki i zakres. Artykuł 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia ograniczenie właściciela w jego uprawnieniach tylko pod pewnymi warunkami, do których należy zgodność z planem lub decyzją lokalizacyjną. Warunki te gwarantują, że administracyjna ingerencja w korzystanie z nieruchomości nie jest możliwa w każdej sytuacji i w związku z każdą inwestycją, lecz jedynie wtedy gdy spełnione są stosowne kryteria, a realizacja inwestycji służy relatywnie doniosłym interesom. Warunków tych nie spełnił wnioskodawca skoro zamierzona przez niego inwestycja nie uzyskała decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W związku z tym należy stwierdzić, że organy orzekające zasadnie odmówiły udzielenia zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i nie mogą jej podważyć argumenty żadnej ze skarg. Dlatego na podstawie art. 151 ppsa, zostały one oddalone. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło