II SA/Gl 837/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis sądowy w kwocie 300 (trzysta) złotych. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w W. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), wyraziła zgodę na sprzedaż nieruchomości gruntowej położonej w K. , gm. W., oznaczonej jako działka nr [...] , k.m. [...], obręb K. o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego w L., stanowiącej własność Gminy W.. Pismem z dnia [...] r., które wpłynęło do organu w dniu [...] r. skarżąca J.K. domagała się uchylenia powyższej uchwały. Jej zdaniem, na mocy tej uchwały, wyrażono zgodę na sprzedaż drogi publicznej, pozbawiając ją w ten sposób prawnego dojazdu do jej domu, a także do innych dróg publicznych. W odpowiedzi Rada Miejska uchwałą z dnia [...] r., doręczoną w dniu [...] r. uznała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za bezzasadne. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.) i nie jest zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych. Stała się własnością Gminy W. na mocy decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. Na jej części znajduje się zbiornik wodny. Wg ewidencji gruntów i budynków, działka sklasyfikowana jest jako użytek "dr". Nie posiada też połączenia z innymi działkami, pełniącymi funkcję dróg (z jednej strony dochodzi do [...], z drugiej – do grobli zbiornika). Stąd też wezwania nie uwzględniono. W tym stanie rzeczy J.K. w dniu [...] r. wniosła za pośrednictwem organu skargę na powyższą uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane – poprzez wyrażenie zgody na sprzedaż nieruchomości – drogi lokalnej, stanowiącej jedyny dojazd do nieruchomości, położonej w K. ul. [...]. Skarżąca podniosła, że Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją [...]r. ustalił na jej rzecz oraz Z.K. warunki zabudowy. Decyzja ta zapewniała jedyny dojazd z drogi publicznej wojewódzkiej do projektowanego budynku. W wyniku sprzedaży drogi lokalnej, skarżąca wraz z dziećmi zostanie pozbawiona dojazdu do domu. Dotyczy to również innych osób, korzystających z tej drogi. Przedmiotowa nieruchomość posiada oznaczenie "dr" – drogi i łączy się bezpośrednio z drogami (działka nr [...]oraz nr [...]). Nie jest więc prawdą, że działka częściowo jest zagospodarowana jako zbiornik wody i nie posiada połączenia z innymi drogami. Skarżąca podała też, że obecnie toczy się sprawa o rozwód. Tymczasem mąż bez jej wiedzy darował nieruchomość swojemu bratu. Jednakże Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] przywrócił jej prawo posiadania i zamieszkiwania w domu na tej nieruchomości. Do skargi dołączono przywołane w niej dokumenty, w tym mapę ewidencyjną z dnia [...]r. W odpowiedzi na skargę Burmistrz W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podtrzymał stanowisko, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowi drogi publicznej. Jest to droga polna, położona w obszarze gruntów jednych właścicieli. Zgodnie z planem miejscowym, część działki stanowi tereny rolnicze, część drogi wojewódzkie główne oraz wody, stawy. Dla pozostałej części brak jest planu miejscowego. Przed nabyciem własności przez Gminę działka ta należała do Agencji Nieruchomości Rolnych i była wydzierżawiona. Decyzja o warunkach zabudowy dla działki nr 1, określa skomunikowanie z drogą publiczną ([...]) poprzez wykorzystanie istniejącego zjazdu oraz drogi wewnętrznej na działkach nr ewid. 1, 2 i 3 (wokół stawu), przy czym działka nr 3 stanowi własność osoby fizycznej. Pismem z dnia [...] r., nadesłanym mailem, skarżąca wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na ten dzień z powodu choroby syna, którego jest jedynym opiekunem. Skarżąca powołała się nadto na fakt posiadania ważnych informacji i dokumentów oraz stanowisko nowego Burmistrza o zakazie sprzedaży przedmiotowej nieruchomości jako drogi publicznej gminnej, stanowiącej jedyny dojazd do domu, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot. Skarżąca dopełniła wymogu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktu podjętego przed dniem 1 czerwca 2017 r. (art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 maja 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Skargę wniosła też w terminie 30 dniu od doręczenia jej stanowiska organu o odmowie usunięcia naruszenia prawa. Jednak skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem skarżąca nie wykazała, aby jej interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone przez organ gminy stosownie do wymagań z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 994). Przedmiotowa nieruchomość nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222). Warunkiem zaliczenia drogi do takiej kategorii, uprawniające każdego do korzystania z niej, jest bowiem podjęcie uchwały przez właściwy organ o zaliczeniu drogi do odpowiedniej kategorii. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że uchwała taka nie została podjęta. Zgodnie z decyzją Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., nabycie własności przedmiotowej działki nastąpiło przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000 r. na podstawie art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolniczymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 ze zm.). Przesądza to fakt, że mimo oznaczenia w ewidencji gruntów jako użytek "dr", działka stanowiła grunt rolny w rozumieniu art. 461 Kodeksu cywilnego, gdyż do takiej kategorii zalicza się drogi polne. Taki stan prawny i faktyczny wynika wprost z uzasadnienia tej decyzji. Jest to zatem droga wewnętrzna w rozumieniu art. 8 ustawy o drogach publicznych. Zarządzanie taką drogą należy do zarządcy lub właściciela terenu. Skarżąca nie uzyskała też żadnego tytułu prawnego i uprawnienia do korzystania z przedmiotowej działki na mocy decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. o warunkach zabudowy dla działki nr ewid. 2. Przewidziany w tej decyzji sposób dojazdu, m.in. po przedmiotowej działce, nie oznacza bowiem nabycia praw do terenu. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi bowiem takiego prawa, ani też nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich. Taki stan rzeczy wynika bowiem z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073). Przepis ten został zacytowany w treści pouczeń do tejże decyzji. Co więcej, skarżąca nie jest też właścicielem (współwłaścicielem), ani użytkownikiem wieczystym działki nr 2. Z dołączonego do skargi odpisu wyroku Sądu Okręgowego w C. wynika, że jest posiadaczem tejże nieruchomości, a właścicielem – Z.K. (brat męża skarżącej). Zatem skarżącej nie przysługuje prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, której była jedynie posiadaczem. Nie jest zatem legitymowana do ubiegania się ustanowienia służebności gruntowej (drogi koniecznej), a jedynie odpowiedniej służebności osobistej w postępowaniu przed sądem powszechnym (cywilnym). Dla możliwości ustanowienia takiej służebności bez znaczenia prawnego jest kwestia, kto jest właścicielem nieruchomości obciążanej. Skarżąca nie może zatem skutecznie się sprzeciwić zbyciu przez Gminę prawa własności nieruchomości, która nie stanowi drogi publicznej. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżony akt nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej jako posiadacza nieruchomości sąsiedniej. Zatem skarga podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy. Nie ma bowiem prawnego znaczenia fakt, że skargę odrzucono na rozprawie. Odnosząc się zaś do żądania Gminy zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, że brak podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia w świetle art. 199 i art. 209 cyt. ustawy. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy sądowej z powodu choroby syna, sąd administracyjny uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie dołączyła bowiem zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego ten fakt. Był to jej drugi wniosek o odroczenie rozprawy. Pierwotnie skarżąca wniosła bowiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został oddalony prawomocnym postanowieniem referendarza z dnia 10 października 2018 r. Skarżąca w dniu 23 listopada 2018 r. otrzymała zawiadomienie o kolejnym terminie rozprawy, wyznaczonej na dzień 19 grudnia 2018 r. Dysponowała zatem wystarczająco długim czasem do nadesłania ewentualnych dokumentów dla wykazania zasadności żądania. Jednak dla wyniku sprawy istotny jest jedynie fakt, że skarżąca nie jest właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości, co wynika z nadesłanego przez nią wyroku sądu powszechnego. Stąd też wniosek o odroczenie rozprawy oddalono z braku ważnych przyczyn w rozumieniu art. 109 cyt. ustawy. ec