II SA/Gl 840/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Protokolant st. sekretarz sądowy Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wnioskiem z daty [...] r. [...] i [...] zwrócili się do Burmistrza Miasta S. o wymeldowanie z ich budynku przy ul. [...] w S. wszystkich osób tam zameldowanych – ich zdaniem – bezprawnie bez ich zgody. Po rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania J. W. z dziećmi z pobytu stałego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że J. W. w spornym budynku została zameldowana w [...] r. i mieszka tam wraz z dziećmi. Stąd też nie została spełniona ustawowa przesłanka do jej wymeldowania w postaci opuszczenia miejsca stałego pobytu. Nadto, organ administracji wskazał, że w sprawach meldunkowych nie bada się kwestii uprawnień do lokalu. W odwołaniu od decyzji J. W. zarzucił naruszenie przez organ administracji jego uprawnień jako właściciela powyższego budynku i działanie na korzyść J.W., bezprawnie zajmującej lokal, bez ponoszenia jakichkolwiek wydatków z tego tytułu. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa, orzeczono o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy wskazał bowiem na brak oznaczenia wszystkich stron w decyzji organu I instancji, podczas gdy z uzyskanych w postępowaniu odwoławczym kart osobowych wynika, że w spornym budynku zameldowana jest J. W. z trojgiem dzieci: pełnoletnią córką J. W. i małoletnimi A. W. i K.W. Tymczasem organ I instancji z naruszeniem art. 61 § 4, art. 79 § 1 i 2, art. 81 i art. 86 kpa, pominął w postępowaniu i czynnościach dowodowych pełnoletnią córkę J.W., zaś decyzja narusza wymogi z art. 107 § 1 kpa. Stąd też organ II instancji uznał, że niezbędne jest ponowienie czynności z udziałem wszystkich stron, przy czym podzielił stanowisko organu I instancji, że ewidencja ludności służy jedynie rejestracji pobytu osoby w danym lokalu i nie rozstrzyga o statusie prawnym nieruchomości i roszczeniach cywilnoprawnych na tle zajmowania lokalu, w których to sprawach orzekają sądy powszechne. W skardze do sądu administracyjnego J. W. domagał się spowodowania wymeldowania z jego budynku bezprawnie zameldowanych tam osób J. W. z dziećmi i pełnoletnią córką J. W. i małoletnimi A. W. i K. W. Skarżący zarzucając przewlekłość postępowania, wskazał że takie działanie organów administracji narusza prawo własności, przy czym do zameldowania doszło bez jego wiedzy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania K. W. przychylił się do skargi i wyjaśnił, że przed sądem powszechnym toczą się sprawy o zasiedzenie i eksmisję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Podniesione w niej kwestie co do naruszenia prawa własności nie mają bowiem żadnego znaczenia w postępowaniu przed organami administracji, ani też nie mogą być rozstrzygnięte przez sąd administracyjny. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, spory na tle ochrony własności rozpatrują sądy powszechne jako powołane do rozstrzygania spraw cywilnych ( art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego z mocy art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powołanej przez organy obydwu instancji, wymaga wyłącznie ustalenia faktu opuszczenia miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Organy administracji nie są uprawnione do usunięcia osób zameldowanych na pobyt stały nawet w sytuacji, gdy zameldowanie nastąpiło z naruszeniem prawa. Weryfikacja wadliwej czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały następuje jednak w innym trybie w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 47 ust. 2 powołanej ustawy. Mając na uwadze odmienność obydwu trybów postępowania ( o wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy oraz o anulowanie czynności materialno – technicznej zameldowania na pobyt stały na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy ), wskazać przyjdzie, iż skarżący we wniosku z daty [...] r. domagał się wydania decyzji o wymeldowaniu osób nie wskazanych z imienia i nazwiska, zaś w uzasadnieniu żądania wskazał na brak podstaw prawnych do zameldowania. W istocie więc nie wiadomo jaka była treść żądania. Już z tych względów zasadne było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa. Na tej podstawie prawnej organ odwoławczy władny jest uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W niniejszej sprawie prawidłowo uznał zaś organ II instancji, iż wady postępowania przeprowadzonego przez Burmistrza Miasta S., nie mogły być usunięte w postępowaniu odwoławczym. Decyzja organu I instancji nie zawierała bowiem oznaczenia stron ( dzieci J. W.), czym naruszono wymóg z art. 107 § 1 kpa. W sytuacji, gdy córka J. W., nosząca to samo imię i nazwisko jest zaś osobą pełnoletnią i dotyczył jej wniosek skarżącego o wymeldowanie, winna brać udział w postępowaniu z zapewnieniem jej gwarancji procesowych zgodnie z zasadą zapewnienia czynnego udziału, zagwarantowaną w art. 10 § 1 kpa. Naruszenie gwarancji procesowych w postaci pozbawienia strony udziału w postępowaniu administracyjnym, nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie administracyjne ma bowiem charakter dwuinstancyjny ( vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996, str. 592). Z tych też względów sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa przez organ odwoławczy, którego działanie zaskarżono. Nadto, wskazać przyjdzie, iż z wyjaśnień uczestnika postępowania K. W. wynika, że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym o zasiedzenie przez J. W. spornej nieruchomości, zaś skarżący wniósł o jej eksmisję. Toczące się postępowanie sądowe nie stanowi jednak zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Z tych powodów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). su.