II SA/Gl 845/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg W. D., R. D., I. P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie użytkowania obiektu w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oraz decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] p o s t a n a w i a oddalić wnioski o wstrzymanie wykonania. Zaskarżonym postanowieniem Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez W. D., R. D., I. P., K. W. i A. J. od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...] udzielającej "A" S.A. w W. Oddział w S. pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych zakładu górniczego wybudowanych w ramach pozwolenia na budowę, tj. decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania "wydanych decyzji przez organy I i II instancji", ze względu na powstanie powszechnego, nieakceptowanego zagrożenia oraz trudnych do odwrócenia zmian. Podkreślono, iż przesyłane w dopuszczonych do użytkowania rurociągach kopalni (12 rurociągów w wiązce jeden obok drugiego) substancje są skrajnie łatwopalne i wybuchowe, zaś ich ciśnienie atmosferyczne bardzo wysokie. Pełnomocnik R. D. pismem z dnia [...] r. podniósł, iż wykonanie decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. zrodzi nieodwracalny skutek w postaci wyłączenia spod użytkowania gruntu stanowiącego własność skarżącego, użytkowanie bowiem objętych powołaną decyzją obiektów jest ściśle powiązane z toczącym się postępowaniem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez właścicieli, gdyż między stronami występuje spór co do właściwości technicznych urządzeń z których korzystać ma inwestor. Nadto zwrócił uwagę, iż użytkowanie obiektów budowlanych niezgodnie z ich przeznaczeniem może spowodować zagrożenie dla osób przebywających w pobliżu tych obiektów, zwłaszcza jeśli rurociągi kopalniane użytkowane są tak, jak by to były gazociągi do przesyłu gazu a brak jest odpowiednich stref ochronnych. Nadto I. P. w piśmie z dnia [...] r. wskazała m.in., iż bliskie sąsiedztwo spornej inwestycji pozbawia ją możliwości korzystania z prawa własności do nieruchomości. Sąd, mając na względzie sformułowane powyżej żądania, uznał, że skarżący domagają się wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. oraz zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając wnioski, zważył: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Sąd w niniejszej sprawie rozpatrując powołane przesłanki w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia podzielił stanowisko, że skoro wskazana w art. 61 § 3 p.p.s.a. szkoda lub trudne do odwrócenia skutki mają być rezultatem wykonania podjętego w sprawie rozstrzygnięcia to uznać należy, że wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie akty, które nadają się do wykonania. Tymczasem przedmiot skargi w rozpatrywanej sprawie stanowi postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Postanowienie to ogranicza się wobec tego jedynie do stwierdzenia braku możliwości rozpoznania złożonego odwołania. Na jego podstawie żadna ze stron nie nabywa uprawnień i obowiązków, a samo postanowienie nie nadaje się do wykonania. Wobec powyższego, jako nie podlegające wykonaniu, postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, nie nadaje się do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania. Odnosząc się zaś do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji Sąd zważył, iż zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten stanowi podstawę prawną do przeprowadzenia przez sąd kontroli rozstrzygnięć podjętych przez organ I instancji w toku rozpoznawania skargi na akt lub czynność podjęte przez organ odwoławczy. Uzasadnia on również, w związku z art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a., rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania nie tylko zaskarżonego aktu lub czynności lecz również aktu lub czynności je poprzedzających. Powołany przepis art. 135 p.p.s.a. nie znajduje jednak zastosowania w sprawie, w której aktem zaskarżonym jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Postanowienie tego typu nie rozstrzyga bowiem o prawidłowości decyzji objętej odwołaniem i zamyka jednocześnie drogę do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia ogranicza się zatem wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów dotyczących podstaw stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że decyzja organu I instancji - poprzedzająca zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, nie mieści się w granicach sprawy, o jakich mowa w art. 135 p.p.s.a. Tym samym skoro charakter zaskarżonego postanowienia (w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania) wyklucza możliwość badania prawidłowości poprzedzającej je decyzji organu I instancji, to należy wykluczyć także możliwość rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji objętej postępowaniem odwoławczym zakończonym postanowieniem organu II instancji. Wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r., nie mógł zatem zostać uwzględniony. Wobec powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w granicach niniejszej sprawy nie został wydany akt lub podjęta czynność, która pociągałaby za sobą niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wymaga przy tym podkreślić, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania nie może być badana kwestia legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, będzie ona bowiem stanowić przedmiot postępowania sądowego w sprawie. Z tego względu też rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania nie może prowadzić w istocie do rozpoznania sprawy. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.