II SA/Gl 845/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skarg W. D., R. D. i I. P. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie użytkowania obiektu oddala skargi. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. udzielił inwestorowi – "A" S.A. w W., pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych zakładu górniczego wybudowanych w ramach pozwolenia na budowę udzielonego decyzją tego organu z dnia [...]r., Nr [...]. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 59 ust. 1 i 2 oraz art. 55 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) w związku z art. 57 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947 z późn. zm.). Pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. R. D., W. D., I. P., K. W. oraz A. J. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że wydana została z naruszeniem prawa. Rozpoznając to odwołanie Prezes Wyższego Urzędu Górniczego zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na brak legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. Powołał się na art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego i stwierdził, że osoby wnoszące odwołanie nie mają przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Skargi do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie w jednym piśmie wniosły te same osoby, które wcześniej odwołały się od decyzji organu pierwszej instancji, przy czym skargi K. W. i A. J. zostały odrzucone prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 5 stycznia 2012 r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a ponadto o wstrzymanie ich wykonania. Podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Podniesiono, że inwestor po wstrzymaniu robót budowlanych dopuścił się samowoli, albowiem w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego. Przedstawiono okoliczności faktyczne oraz powołano się na inne toczące się postępowania, które wskazywać by miały na zasadność twierdzeń skarżących. Zarzucono także brak władztwa nad nieruchomościami przewidzianymi do zagospodarowania złoża po stronie inwestora. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. Sąd oddalił wnioski o wstrzymanie wykonania kontrolowanych aktów, a postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. odrzucono zażalenia na postanowienie z dnia 22 marca 2012 r. W toku postępowania skarżący R. D. wnosił o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na inne toczące się postępowania. Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. Kolejny wniosek z dnia 15 września 2012 r. o zawieszenie postępowania nie został rozpoznany na posiedzeniu niejawnym z uwagi na wyznaczony termin rozprawy. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymała stanowisko tego organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosła o oddalenie skargi. Z kolei pełnomocnik uczestnika postępowania "A" S.A. również wniosła o oddalenie skargi przychylając się do stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skargi nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie, dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd doszedł do przekonania , iż odpowiada ono prawu. Podkreślenia wymaga, że decyzja organu pierwszej instancji, od której skarżący wnieśli odwołanie, jest decyzją w sprawie pozwolenia na użytkowanie wydaną w trybie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z kolei z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ten ostatnio powołany przepis determinował zatem krąg stron postępowania, a tym samym wyłączał możliwość udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie w charakterze stron tego postępowania innych osób, aniżeli inwestor. Skoro zatem odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone przez osoby nie będące stronami w przedmiotowym postępowaniu, to obowiązkiem organu odwoławczego, do którego odwołanie takie wpłynęło było stwierdzenie jego niedopuszczalności w oparciu o art. 134 k.p.a. Zwrócić przyjdzie uwagę, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że w sytuacji, kiedy odwołanie wnosi osoba nie mająca przymiotu strony, wówczas organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na zasadzie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Taka sytuacja ma jednak miejsce jedynie wtedy, kiedy postępowanie przed organem odwoławczym ma na celu wyjaśnienie, czy danej osobie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. lub w rozumieniu innego przepisu szczególnego. W rozpatrywanej sprawie postępowanie takie było zbędne, zaś osoby wnoszące odwołanie nie tyle, że nie miały przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym, co w ogóle takiego przymiotu nie posiadały w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie od samego początku, a to z mocy wskazanego już art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Z naprowadzonych wyżej powodów nie było możliwe merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Nie jest również możliwe na etapie postępowania sądowoadminnistracyjnego ustosunkowanie się do zarzutów skarżących, które w istocie sprowadzają się do kwestionowania decyzji organu pierwszej instancji. Z tych samych powodów bez znaczenia w sprawie pozostawały okoliczności związane z innymi toczącymi się postępowaniami. Gdyby nawet którekolwiek z tych postępowań doprowadziło do wzruszenia decyzji o pozwoleniu na budowę lub innej decyzji wydanej w toku procesu inwestycyjnego, to i tak nie miałoby to wpływu na wynik niniejszej sprawy, albowiem brak przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie uniemożliwiał przeprowadzenie merytorycznej kontroli wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Wskazać natomiast przyjdzie, że w przypadku, gdyby w wyniku innych postępowań doszło do wydania takich rozstrzygnięć, które mogłyby stanowić podstawę do wzruszenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bądź to w postępowaniu wznowieniowym, bądź też nieważnościowym, to wówczas właściwy organ z urzędu winien wszcząć takie postępowanie. Postępowanie takie mogłoby również zostać wszczęte z inicjatywy prokuratora (art. 182 i nast. k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa, a zatem skargi podlegały oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).