II SA/Gl 854/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-12-14
Skład orzekający: Włodzimierz Kubik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien prowadzić odrębne postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę zbiorników na nieczystości ciekłe, czy też powinien rozważyć zmianę istniejącej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego, gdy inwestycja pierwotnie zakładała przyłączenie do sieci kanalizacyjnej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji (Prezydenta Miasta) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozważył właściwego trybu postępowania. Zamiast prowadzić odrębne postępowanie w sprawie budowy zbiorników na nieczystości ciekłe, powinien był zbadać, czy nie zachodzi konieczność zmiany istniejącego pozwolenia na budowę w trybie art. 36a Prawa budowlanego, zwłaszcza że pierwotny projekt zakładał przyłączenie do sieci kanalizacyjnej, a nie budowę zbiorników.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę zbiorników na nieczystości ciekłe jako obiektu tymczasowego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na nieprawidłowości w projekcie i brak możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność rozważenia trybu zmiany pozwolenia na budowę zamiast wydawania nowej decyzji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Komandytowej w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S., działając jako organ I instancji, odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji pn: "budowa zbiorników ścieków wraz z przyłączami do studni Sp1 do Sp3 -obiekt tymczasowy na działce nr ew. [...] obręb [...] w S. przy ul. [...]" dla "A" Spółka Komandytowa w S.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu [...] r.. Ponieważ projekt budowlany zawierał nieprawidłowości postanowieniem nr [...] z dn. [...] r. nałożono na Inwestora obowiązek usunięcia ich w wyznaczonym terminie. W dniu [...] r. złożono wyszczególnione w postanowieniu dokumenty oraz uzupełniono projekt budowlany lecz projekt budowlany w dalszym ciągu zawiera nieprawidłowości. Inwestor miał bowiem przedłożyć oświadczenie z RPWiK S.A. w S. o braku możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej, inwestor przedłożył zaś pismo RPWiK S.A. w S. (znak [...] z dnia [...] r.) z którego wynika, że Osiedle [...] może zostać podłączone do kanalizacji Ø 500 w ul. [...] lub do kanalizacji Ø 200, Ø 250 w ulicy nowoprojektowanej - [...]. Zgodnie zaś z § 34 Rozporządzenia (w decyzji nie wskazano jego nazwy, daty wydania i publikatora) zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych nie mających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej.
W odwołaniu od ww. decyzji Spółka Komandytowa "A" zarzuciła otrzymanemu rozstrzygnięciu naruszenie:
art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przedłożonych przez Spółkę dokumentach występują nieprawidłowości uniemożliwiające wydanie pozwolenia;
art. 107 k.p.a., poprzez niewskazanie merytorycznej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności przepisów prawa, które zdaniem organu stwarzają obowiązek uzyskania opinii Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w S. S.A. w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę.
W konsekwencji Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta S. Jednocześnie Spółka zaznaczyła, że zaskarża także wydane w sprawie postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] zobowiązujące Spółkę m.in. do przedłożenia opinii RPWiK S.A. Podobnie jak decyzja, wydane postanowienie nie precyzuje wystarczająco podstawy prawnej domagania się przez organ przedmiotowego dokumentu, co narusza normę art. 124 k.p.a.
Zdaniem Spółki kluczowym w sprawie jest, iż organ wydając decyzję w żaden sposób nie przeanalizował zasadności wyrażonego przez RPWiK S.A. stanowiska i bezkrytycznie przyjął zawarte w piśmie RPWiK S.A. z dnia [...] r. tezy. Jak wskazał w swym orzeczeniu Prezydent Miasta S. - z oświadczenia Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w S. z dnia [...]r. rzekomo wynika, iż Osiedle [...], którego dotyczył wniosek może zostać podłączone do kanalizacji w ul. [...] lub kanalizacji w ul. nowoprojektowanej - [...], podczas gdy zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych nie mających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Zdaniem Spółki, skarżona decyzja jest cyt. "przejawem obstrukcyjnej działalności lokalnych organów administracji publicznej, a przede wszystkim Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w S. S.A.". Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. 2001, Nr 142 poz. 1591) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, m.in. w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych należy do zadań własnych gminy. W przypadku S. nie tylko nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do realizacji opisanego ustawowego obowiązku lecz wręcz podejmowane są działania utrudniające, a nawet uniemożliwiające wykonywanie czynności dewelopera, wyręczających samą podstawową jednostkę samorządu terytorialnego. Pierwotnie bowiem, po wystąpieniu przez inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej dla zespołu zabudowy mieszkaniowej "Osiedle [...]" przy ul. [...], organ pierwszej instancji nałożył obowiązek uzupełnienia wniosku m.in. o trójstronną umowę zawartą pomiędzy inwestorem, gminą i RPWiK S.A. w S. na odprowadzanie ścieków sanitarnych, uzgodnienie projektu budowlanego z RPWIK S.A. oraz potwierdzenie projektu zagospodarowania terenu z oryginałem mapy do celów projektowych. Ostatecznie decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, w związku z niedopełnieniem obowiązków nałożonych na inwestora. Po wniesieniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, podkreślając iż w przypadku spełnienia wymogów określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie posiada uprawnień do nakładania na inwestora dodatkowych obowiązków. Aktualnie - co wynika z przywołanego pisma RPWiK S.A. z [...] r. -przedsiębiorstwo to stoi na stanowisku, iż - w pierwszej kolejności - możliwe jest podłączenie się przez Spółkę do sieci, poprzez "sieć kanalizacyjną Osiedla [...]", pod warunkiem, że właściciel tej sieci A. B. przeniesie jej własność na RPWiK S.A.. Należy nadmienić, iż stawiany w tym zakresie warunek nie znajduje żadnej podstawy prawnej, nadto uczestnik postępowania nie posiada żadnych środków prawnych, które miałyby wymusić na osobie trzeciej rozporządzenie swoją własnością. Kolejne przedstawiane przez RPWiK S.A. rzekome alternatywne rozwiązania w zakresie możliwości włączenia "Osiedla [...]" do miejskiej sieci kanalizacyjnej poprzez sieć kanalizacji sanitarnej w ulicy Nowoprojektowanej -[...] uznać należy za cyt. "absurdalne", gdyż wbrew naturalnemu spadkowi grawitacyjnemu rozwiązania te zakładają pierwotne zebranie całości ścieków z osiedla w dolnej jego części, a następnie ich pompowanie w górę.
Jednocześnie odwołująca się Spółka wniosła o ewentualne przeprowadzenie przez organ odwoławczy rozprawy w trybie art. 89 k.p.a., a także przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka L. P. oraz z zeznań A. B.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości zaskarżoną doń decyzję Prezydenta Miasta S. i przekazał sprawę organowi temu do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Wojewoda [...] zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, że zgodnie z zatwierdzoną Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. zmianą Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. (MPZP) dla terenu położonego w rejonie ul. [...] ustalono w pkt. V2.:
"dla realizacji budownictwa jednorodzinnego przejściowo dopuszcza się zastosowanie odpowiednich urządzeń do gromadzenia ścieków sanitarnych, z zapewnieniem ich usuwania i oczyszczania, stosownie do odrębnych przepisów", natomiast na podstawie § 34 § 34 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) "zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej". Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji postanowił o konieczności uzupełnienia wniosku o oświadczenie gestora sieci kanalizacji sanitarnej tj. RPWiK S.A. w zakresie możliwości przyłączenia Osiedla [...] do sieci kanalizacyjnej sanitarnej ponieważ budowa zbiornika na nieczystości ciekłe jest uzależniona od spełnienia warunku § 34 Rozporządzenia. Wojewoda [...] wskazał jednak na pominięty przez organ pierwszej instancji aspekt sprawy dotyczący uzyskania przez "B" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa, ul. [...] w S. w dniu [...] r. decyzji Nr [...], którą Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę/wykonanie robót budowlanych "Osiedla [...]" - zespołu zabudowy mieszkaniowej z garażami wbudowanymi, wewnętrzną instalacją gazową, zjazdami z drogi publicznej oraz drogami wewnętrznymi na działce nr [...] km. [...] przy ul. [...]. Decyzja z dnia [...] r. została przeniesiona (wraz z zawartymi w niej warunkami) decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] r. na rzecz "A" Spółka Komandytowa w S. Jak wynika z dokumentacji, w tym z planu zagospodarowania działki, projekt budowlany zatwierdzony decyzją Nr [...] nie obejmował budowy szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, natomiast ścieki sanitarne miały być odprowadzone do sieci kanalizacji sanitarnej Ø 300 w drodze dojazdowej do ul. [...].
Wojewoda [...] zauważył, że organ pierwszej instancji nie podał dlaczego jego zdaniem właściwym w sprawie budowy szczelnych zbiorników na nieczystości ciekłe jest prowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego a nie zmiana decyzji z dnia [...] r. w związku z art. 36a Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie należało przeprowadzić w trybie zmiany pozwolenia ponieważ zakres odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę obligatoryjnie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę w każdym przypadku gdy pozwolenie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu. Powyższa zasada nie dopuszcza zaniechania zmiany pozwolenia na budowę i wydania odrębnej decyzji gdy sprawa pozwolenia budowlanego została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną a zmiana decyzji pierwotnej obejmuje poszerzenie obszaru zagospodarowania działki budowlanej w związku ze zmianą zakresu inwestycji.
Dodatkowo Wojewoda [...] wyjaśnił, że instalacja odprowadzająca ścieki sanitarne do zbiornika na nieczystości ciekłe nie stanowi "przyłącza" w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego i w odróżnieniu od budowy przyłączy wymaga uzyskania pozwolenia budowlanego w formie decyzji a co za tym idzie cała instalacja a nie poszczególne odcinki instalacji kanalizacji sanitarnej wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art.36a Prawa budowlanego, projekt zamienny podlegający zatwierdzeniu powinien obejmować szczelne zbiorniki na nieczystości ciekłe oraz instalację kanalizacji sanitarnej na odcinku od budynków, a także informacje odnośnie pozwoleń na podstawie których instalacja została wykonana. W ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji przeanalizuje zamienny projekt budowlany a szczególnie projekt zagospodarowania działki lub terenu, pod kątem zgodności zrealizowanych odcinków kanalizacji sanitarnej z uzyskanymi przez inwestora pozwoleniami oraz wyjaśni rozbieżności w przebiegu kanalizacji wynikające z planu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r., a faktycznym przebiegiem tej kanalizacji określonym na aktualnej kopii mapy zasadniczej. Powyższa analiza będzie niezbędna dla ustalenia czy właściwy dla załatwienia sprawy pozwolenia budowlanego dla przedmiotowej inwestycji jest organ administracji architektoniczno-budowlanej czy PINB w S. Organ odwoławczy wskazał nadto inne nieprawidłowości w postępowaniu organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 35 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego organ ten był zobowiązany do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi ale jak wynika z dokumentacji zaniechano wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia rys. nr 1 o informację o odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników stosownie do § 36 pkt.3 ppkt.3 przywołanego wyżej Rozporządzenia, oraz o uzupełnienie projektu zagospodarowania o informacje w zakresie istniejącego i projektowanego układu komunikacyjnego stosownie do art.34 ust.3 pkt. 1 Prawa budowlanego. Zbiorniki usytuowano bezpośrednio na terenie oznaczonym na mapie jako istniejąca droga gruntowa. W odpowiedzi na zarzut Spółki, że organ pierwszej instancji nie wskazał przepisów prawa, które stwarzają obowiązek uzyskania opinii RPWiK S.A. Wojewoda [...] wyjaśnił dodatkowo, że stosownie do art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego projekt budowlany powinien zawierać:
3) stosownie do potrzeb:
[a) oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody. ciepła i gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych oraz dróg lądowych.
Stosownie zaś do art. 35 ust. 3 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień i pozwoleń.
Pismem z dnia [...] r. "A" Spółka Komandytowa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę (uzupełnioną następnie pismem z dnia [...] r.) na decyzję Wojewody [...], zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszeniu art. 124 § 1 ust. 2) k.p.a. w związku z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają wystarczające podstawy do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] r. [...] i jednoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla inwestycji pn. "Budowa zbiorników ścieków wraz z przyłączami do studni Sp1 do Sp3 -obiekt tymczasowy na działce nr ew. [...] obręb [...] w S. przy ul. [...]",
naruszeniu art. 107 k.p.a., poprzez niewskazanie merytorycznej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w szczególności przepisów prawa, które zdaniem organu stwarzają wymienione w uzasadnieniu decyzji obowiązki po stronie skarżącego w związku z ubieganiem się o wydanie pozwolenia na budowę, jak również niewskazanie przepisów prawa budowlanego, z których miałoby wynikać, iż "instalacja odprowadzająca ścieki sanitarne do zbiornika na nieczystości ciekłe nie stanowi "przyłącza"";
naruszenie § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z pkt. V.2 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] r. (Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuznaniu zasadności wniosku o pozwolenie na budowę bezodpływowych zbiorników ścieków, celem przejściowego ich zainstalowania, pomimo istnienia przejściowej niemożności przyłączenia Osiedla [...] do miejskiej sieci kanalizacyjnej z uwagi na aktualne stanowisko RPWiK,
naruszenie art. 36a Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe stosowanie, polegające na wskazywaniu potrzeby przeprowadzania postępowania w trybie zmiany generalnego, posiadanego przez Spółkę skarżącą pozwolenia na budowę Osiedla z dnia [...] r.
naruszenie art. 89 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie celem wysłuchania stron, w szczególności strony Skarżącej, na okoliczność wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji w zakresie niemożności uzyskania przez Spółkę zgody (braku możliwości) na przyłączenie do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej,
naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie meritum sporu, jakkolwiek istnieje taka pilna społeczna potrzeba.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ, odnosząc się do konkretnych zarzutów skargi wskazał m.in., iż pojęcie przyłącza kanalizacyjnego zostało zdefiniowane w art. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Z 2005 r. Nr 85 poz. 729). Natomiast art. 29, 29a i 30 ustawy Prawa budowlanego określają katalog obiektów których realizację należy poprzedzić zgłoszeniem. Analiza powyższych przepisów dowodzi, iż kanalizacja odprowadzająca ścieki do zbiorników nie jest przyłączem lecz instalacją, której realizacja obligatoryjnie wymaga pozwolenia na budowę. Nadto organ wyjaśnił, w odniesieniu do zarzutu nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej, że gestor sieci nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego, opinia gestora sieci kanalizacyjnej została jednoznacznie wyrażona w formie pisemnej, skarżący przedłożył dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, ponadto organ odwoławczy nie jest właściwy do rozstrzygania sporu inwestora z gestorem sieci.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie.
W pełni podzielić bowiem należy wyrażony przez Wojewodę [...] pogląd, że wobec luk i wadliwości, których dopatrzył się w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i wydanej przez Prezydenta Miasta S. decyzji koniecznym było wyeliminowanie decyzji tej z obrotu prawnego i przekazanie sprawy do ponownego rozważenia organowi I instancji. Prawidłowo organ wskazał bowiem, iż Prezydent Miasta S. w pierwszej kolejności, czego nie uczynił, rozważyć winien był poprawność przyjętego przez siebie trybu postępowania.
Skoro bowiem, jak stwierdził Wojewoda [...], na rzecz "B" Sp. z o.o. Spółka Komandytowa, ul. [...]. S. w dniu [...] r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję Nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę/wykonanie robót budowlanych "Osiedla [...]", a projekt ów nie obejmował budowy szczelnego zbiornika na nieczystości ciekłe, natomiast ścieki sanitarne miały być odprowadzone do sieci kanalizacji sanitarnej Ø 300 w drodze dojazdowej do ul. [...] to z uwagi na fakt, iż decyzja ta została przeniesiona decyzją Prezydenta Miasta S. Nr [...] z dnia [...] r. na rzecz "A" Spółka Komandytowa oczywistym jest, że następca prawny związany jest warunkami zawartymi w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. W konsekwencji słusznie wywodzi Wojewoda [...], iż obecnie, w sytuacji gdy w miejsce przyłączenia do kanalizacji Spółka zamierza wybudować zbiorniki na nieczystości ciekłe to organ I instancji winien był rozważyć czy istotnie zgodne z prawem jest, jak to uczynił, prowadzenie odrębnego postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę, czy też należy prowadzić postępowanie w kierunku ewentualnej zmiany decyzji z dnia [...] r. w związku z art. 36a Prawa budowlanego. Organ I instancji nie rozważył też czy i jakie odstępstwa od decyzji z [...] r. już miały miejsce co mogłoby mieć wpływ na ustalenie właściwości organu. Kwestia doboru właściwego w danych okolicznościach faktycznych i prawnych trybu postępowania, stanowiąca kwestię o kluczowym dla sprawy znaczeniu, całkowicie pominięta została przez organ I instancji. Bez bowiem jakiegokolwiek w tej mierze komentarza organ przyjął jako właściwe prowadzenie odrębnego postępowania w przedmiocie ww. zbiorników pomimo że w pozwoleniu na budowę osiedla przewidziano inny sposób odprowadzania ścieków.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ II instancji, iż ustaleń powyższych, w tym zwłaszcza poprawnego doboru i uzasadnienia właściwego trybu postępowania, których to organ I instancji winien był dokonać we własnym zakresie, nie może przeprowadzić w ramach postępowania odwoławczego Wojewoda [...]. Podkreślenia bowiem w tym miejscu wymaga zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą strona ma prawo, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różne organy. Potwierdzeniem tej zasady jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 136 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga natomiast przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w istotnej części, to organ II instancji obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności postępowania nie zostaje zatem naruszona, gdy organ odwoławczy przeprowadza na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Przeprowadzenie natomiast przez organ odwoławczy całego postępowania wyjaśniającego lub też postępowania wyjaśniającego w istotnej jego części pozbawiłoby strony służącego im prawa odwołania. W tym kontekście nie ulega zatem wątpliwości, że rozważenie i ustalenie dopiero w ramach postępowania odwoławczego w jakim trybie postępowanie winno było być od początku prowadzone, przeprowadzenie go w całości i ewentualne wydanie decyzji merytorycznej, oznaczałoby w konsekwencji, iż organ II instancji ewidentnie naruszył zasadę dwuinstancyjności.
W efekcie, zdaniem Sądu, Wojewoda [...] prawidłowo uchylił zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną i prawidłowo przekazał sprawę Prezydentowi Miasta S. do ponownego rozpoznania. Wskazane wyżej okoliczności winny bowiem zostać przez organ I instancji należycie rozważone.
W konsekwencji powyższych uwag zarzuty sformułowane w skardze nie mogły zostać uwzględnione. W odniesieniu do zarzutu uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania zamiast, jak obecnie wywodzi skarżąca Spółka, merytorycznego załatwienia sprawy przez Wojewodę [...] dodatkowego podkreślenia wymaga, iż zarzut ten stoi w rażącej sprzeczności z żądaniem sformułowanym w odwołaniu, kiedy to Spółka domagała się właśnie wydania przez Wojewodę decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta S. W zakresie swej osnowy zaskarżona decyzji w pełni uwzględniła zatem żądanie odwołującej się Spółki. Z uwagi na uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i tym samym konieczność ponowienia całości postępowania administracyjnego nie mogły z kolei odnieść skutku zarzuty odnoszące się do niewystarczającego, zdaniem Spółki, zbadania przez organ II instancji zasadności twierdzeń Prezydenta Miasta S. co do możliwości przyłączenia osiedla do kanalizacji. Kwestie występujących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych będą bowiem przedmiotem rozważań organu I instancji w ramach prowadzonego przezeń ponownego postępowania wyjaśniającego.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów uznających poprawność przyjętego przez organ II instancji rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło