II SA/Gl 855/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego określonych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] roku wydał postanowienie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118, tekst jednolity ze zm., dalej powoływana jako "Prawo budowlane") oraz art. 127 i art. 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. nr 228 z 2005 r., poz. 1954 ze zm., dalej "ustawa egzekucyjna") o wyznaczeniu wykonawstwa zastępczego. Wskazał, że obowiązek nałożony decyzją tegoż organu z dnia [...] roku na E.P. (lokal przy ul. [...] ) zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez M.G. (lokal przy ul. [...]). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła E.P. domagając się jego uchylenia. Żaląca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 10 i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 126 kpa. Domagała się realizacji dyspozycji art. 124 § 1 kpa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, po rozpatrzeniu złożonego zażalenia, uchylił postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ ten podał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] roku została w zakresie terminu wykonania czynności wskazanych w niej zmieniona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku. Ta ostatnia decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji z dnia [...] roku została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2009 roku sygn. akt II SA/GL 588/09, a skarga kasacyjna na ten wyrok została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 roku sygn. akt II OSK 645/10. W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę postępowania egzekucyjnego, należy przyjąć, że obowiązek którego wykonania dotyczyło postępowanie egzekucyjne wygasł z innego powodu (art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej) a co za tym idzie, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uprawnień do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie posiada organ odwoławczy w związku z tym wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z [...] roku organ odwoławczy przekazał PINB w B.. Natomiast kontrolując postanowienie organu I instancji, wydane w toku postępowania egzekucyjnego, którym zastosowano jeden z dopuszczalnych środków egzekucyjnych, przy odpowiednim stosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa, postanowienie to uchylono z uwagi na fakt, że postępowanie egzekucyjne w którym to postanowienie wydano obciążone jest przesłanką do jego umorzenia. Zgodnie bowiem z art. 7 § 3 ustawy egzekucyjnej stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania wskazując, iż fakt realizacji postanowienia o wykonaniu zastępczym spowodował bezprzedmiotowość postępowania, a nie uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach decyzji nakładającej wykonanie określonych robót budowlanych. Twierdziła, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 144 kpa przez jego niewłaściwe zastosowanie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie ostateczne wydane w postępowaniu egzekucyjnym, co wyraźnie wynika ze wskazanej w nim podstawy prawnej oraz uzasadnienia. Aby jednak to postanowienie objąć kontrolą sądową skarga na nie musiałaby zostać wniesiona przez uprawniony podmiot. Artykuł 50 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnienie do wniesienia skargi do Sądu I instancji przyznaje dwóm kategoriom podmiotów – każdemu, kto ma w tym interes prawny, oraz – w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób – prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i organizacji społecznej, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności. Zakres podmiotowy postępowania egzekucyjnego nie jest tożsamy z zakresem podmiotowym postępowania rozpoznawczego. Chociaż skarżąca brała udział w postępowaniu, w którym zapadła ostateczna decyzja w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych ([...] WINB z dnia [...] roku) to nie oznacza to, że jest stroną postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wykonania tej decyzji. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym zawęża bowiem – w stosunku do art. 28 kpa – krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem Sądu, stronami postępowania egzekucyjnego są co do zasady: zobowiązany i wierzyciel jako organ I instancji właściwy do orzekania w przypadku obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji (art. 5 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej), natomiast innym podmiotom ustawa ta przyznaje jedynie prawo wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 2 ustawy egzekucyjnej). Oznacza to, że skarżąca nie posiada interesu prawnego w złożeniu skargi na postanowienie ostateczne. Nie oznacza to jednak, przy założeniu kompletności akt administracyjnych, legalności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji. Z tego względu organ odwoławczy winien skontrolować postanowienie organu I instancji, a także własne i ewentualnie wykluczyć przesłanki nieważności tych postanowień. W tym zakresie organ odwoławczy winien mieć na uwadze regulacje zawarte w rozdziale 3 – wykonanie zastępcze ustawy egzekucyjnej, a także fakt, że następstwem niewykonania decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest decyzja określona w art. 51 ust. 3 tego prawa, a nie wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Wydaje się, że dopiero niewykonanie decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 uzasadnia egzekucję administracyjną (wszczęcie i prowadzenie). Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.