II SA/Gl 859/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Pismem z daty [...] r., które wpłynęło do Urzędu Miasta C. w dniu [...] r. [...] SA z siedzibą w W., reprezentowana przez pełnomocnika J. B., zgłosiła zamiar montażu tablicy informacyjnej [...] o wymiarach [...] m na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w C., dołączając m.in. projekt budowlany przedmiotowej tablicy. Z projektu tego wynikało, że słup tablicy zaprojektowano jako zakotwiony na stopie fundamentowej, posadowionej na głębokości – [...] m. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., podjętą z up. Prezydenta Miasta C. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), orzeczono o wniesieniu sprzeciwu do powyższego zgłoszenia. Zdaniem organu I instancji, zakres planowanych robót faktycznie obejmuje bowiem budowę obiektu budowlanego (wolno stojącego nośnika reklamowego trwale związanego z gruntem) w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Zatem w ocenie organu, nie chodzi w tym wypadku o roboty budowlane, polegające na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, które mogą odbywać się jedynie na istniejących już obiektach budowlanych, zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. W odwołaniu od decyzji, powołując się na fakt jej doręczenia w dniu [...] r. [...] SA domagała się jej uchylenia z powodu rażącego naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz art. 7 i art. 107 § 1 kpa. Odwołująca się podniosła, że zgłoszony nośnik reklamowy nie jest urządzeniem trwale związanym z gruntem, gdyż jego oddzielenie od gruntu odbywa się przez proste jego podniesienie bez jakichkolwiek skutków ubocznych dla samego urządzenia, jak i podłoża, na których został posadowiony. Tym samym, jego realizacja nie wymaga pozwolenia na budowę. Niezależnie od tego odwołująca się wskazała, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, nie uzależnia zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę od faktu, czy urządzenia reklamowe związane są trwale z gruntem oraz od ich rozmiarów, czy rodzaju konstrukcji (wyroki WSA w Warszawie z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt 7/IV 1435/03, z dnia 30 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/WA 1311/04, z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt IV SA 803/04. Wreszcie, odwołująca się zarzuciła, iż organ I instancji nie wskazał normy kompetencyjnej, uprawniającej do wydania przedmiotowej decyzji. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. Wojewody S., odwołania nie uwzględniono. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że zakres robót, wynikający z dołączonego projektu budowlanego, przewiduje posadowienie stopy fundamentowej o wymiarach [...] m na głębokości – [...] m. Stąd też całości tychże robót nie można nazwać instalacją, gdyż w istocie jest to budowa obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, a już sam fakt konieczności wykonania fundamentu sprawia, że chodzi o urządzenie trwale połączone z gruntem. Tymczasem instalacja polega jedynie na umieszczeniu i podłączeniu tablicy reklamowej na wykonanej konstrukcji urządzenia i tylko takie roboty zwolnione są z obowiązku uzyskania pozwolenia. Wreszcie, organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 107 § 1 kpa, bowiem forma kompetencyjna wynika z art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego. Z tych względów orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego [...] SA w W. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając rażące naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu skargi ponowiono dotychczasową argumentację, iż przedmiotowe roboty jako mieszczące się w pojęciu instalowania, podlegały zgłoszeniu, jako że nie ma znaczenia fakt, że chodzi o samodzielny obiekt. Nadto, skarżąca Spółka podniosła, iż organ odwoławczy nie uzasadnił należycie podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Z mocy art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Wykonywanie takich robót budowlanych podlega natomiast zgłoszeniu właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Zauważyć przyjdzie, iż w przypadku tablic i urządzeń reklamowych ustawodawca nie wprowadził ograniczenia, iż chodzi o instalowanie na obiektach budowlanych, jak to uczynił w pkt 15 ust. 2 art. 29 ustawy. Jednak istotna jest kwestia, że pojęcie "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" odnosi się do wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Przypadki zwolnienia budów od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę wymienia bowiem przepis art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Stąd też niezbędne jest odesłanie do definicji pojęć ustawowych, zawartej w art. 3 ustawy. I tak, w świetle art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3, obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, zaś pojęcie budowli obejmuje także wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Z kolei z mocy art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Wreszcie, zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy, szerszym pojęciem jest określenie "roboty budowlane", gdyż obejmuje nie tylko budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "montaż". Jednak mając na uwadze treść art. 3 pkt 13 ustawy, należy stwierdzić, że obiekty budowlane mogą być realizowane metodą montażu. Stąd też istotne jest rozważenie, czy określenie "instalowanie tablic i urządzeń reklamowych" podpada pod pojęcie "montaż". Zdaniem składu orzekającego, instalowanie stanowi niewątpliwie rodzaj robót budowlanych i jest rodzajem montażu. W tym względzie odwołać się należy do Słownika języka polskiego pod red. prof. S. Dubisza, tom II, Wyd. Naukowe PWN, W-wa 2003, str. 1221). "Instalowanie" jest "montowaniem urządzenia technicznego" i może polegać zarówno na przyłączeniu różnych elementów w jedną całość użytkową, umożliwiającą wykorzystanie konstrukcji zgodnie z jej przeznaczeniem, jak i zamontowaniu całej konstrukcji na obiekcie budowlanych (vide: wyrok tut. Sądu w sprawie II SA/Gl 796/07, niepubl.). Jednakże zakładając racjonalność działania ustawodawcy, należy zastanowić się nad wyodrębnieniem kategorii budowli w postaci wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych Niewątpliwie oznacza to, że urządzenia takie mogą nie być trwale związane z gruntem. Gdyby uznać, że w takim wypadku chodzi o tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy, wówczas zwolnione byłyby od obowiązku uzyskania pozwolenia jedynie wówczas, gdyby stanowiły eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych i usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel (art. 29 ust. 1 pkt 25 Prawa budowlanego). Wówczas też nie podlegałyby nawet obowiązkowi zgłoszenia. Nie budzi jednak żadnych wątpliwości, iż sporne zamierzenie inwestycyjne nie ma takiego charakteru. Zatem dla oceny, czy przedmiotowe roboty mieściły się w pojęciu instalowania tablic i urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy, niezbędne jest rozważenie rodzaju prac, przewidzianych celem realizacji tegoż zamierzenia. Godzi się w tym miejscu zauważyć, iż skarżąca Spółka jako inwestor do zgłoszenia dołączyła projekt budowlany. W dokumencie tym jednoznacznie odróżniono roboty związane z montażem konstrukcji stalowej od prac związanych z wykonaniem fundamentu. Stopę fundamentową o wymiarach [...] m i wysokości [...] m, posadowioną na głębokości – [...] m, zaprojektowano zaś na podkładzie z betonu z izolacją poziomą. Stopa ta posiada cokół o wymiarach [...] m i wysokości [...] m (wierzch cokołu w poziomie terenu), na którym ustawiony będzie słup (vide: str. 2 projektu budowlanego). Mając na uwadze tak określony zakres prac, podzielić należy pogląd organów obydwu instancji, iż roboty te nie polegają na instalowaniu, lecz obejmują wykonanie obiektu budowlanego w postaci wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego. Nie mieszczą się one w kategorii montażu lecz budowy, bowiem niezbędne jest wykonanie robót ziemnych w postaci głębokiego wykopu oraz podkładu z betonu. Nie jest to więc przyłączenie różnych elementów w jedną całość użytkową, bo dopiero po wykonaniu wykopu, wylewki betonowej i posadowieniu stopy fundamentowej, przewidziano montaż konstrukcji. Nawet przy uwzględnieniu postępu technicznego i nowoczesnych technologii budowy, całości wykonanej budowli nie da się w tym wypadku odłączyć od podłoża przez proste podniesienie z uwagi na trwale połączenie z gruntem przez zalanie wykopu warstwą betonu i posadowienie fundamentu na głębokości – [...] m. Stąd rozbiórka budowli wymagać będzie nie tylko demontażu konstrukcji, lecz robót ziemnych (wykopania stopy i usunięcia warstwy betonu). Z tych też względów skład orzekający nie podzielił odmiennych poglądów, prezentowanych w judykaturze i przytoczonych w skardze, iż nie ma prawnego znaczenia fakt, czy chodzi o urządzenia trwale związane z gruntem (wkopane w ziemię). Gdyby taka była wola ustawodawcy, wyodrębnienie takiej kategorii budowli w treści art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, byłoby zupełnie niezrozumiałe i zbędne, zaś zwolnienie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, musiałoby wynikać z ustępu 1 art. 29 ustawy, który to przepis wymienia przypadki budowy obiektu budowlanego, podczas gdy inne roboty (montaż, instalacja), wymienia ust. 2 tegoż artykułu. Skoro w niniejszej sprawie integralną częścią dokonanego zgłoszenia jest dołączony przez inwestora projekt budowlany, z którego jednoznacznie wynika, że oprócz robót montażowych samej konstrukcji, niezbędne jest wykonanie dalszych prac budowlanych związanych z wykonaniem fundamentu (stopy fundamentowej posadowionej na głębokości – [...] m na podkładzie z betonu), które nie mieszczą się w określeniu "instalowanie", realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego nie jest przypadkiem zwolnienia od wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, wymienionym w art. 29 ust. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Prawidłowo w takim wypadku organy administracji architektoniczno-budowlanej uznały, że realizacja obiektu wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, co winno stanowić podstawę wniesienia sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia z mocy art. 30 ust. 6 pkt 1. Stąd też zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. Zdaniem sądu administracyjnego, brak też podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 107 § 3 kpa. Organy administracji opierając się na przedstawionej przez inwestora dokumentacji, poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne co do zakresu przedmiotowej inwestycji, co było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie było zaś potrzeby wyjaśnienia innych okoliczności faktycznych sprawy. Trafnie też wskazano podstawę prawną wniesienia sprzeciwu, a przy tym nawet przy przyjęciu, iż wywód prawny organu odwoławczego nie był obszerny, uchybienie w tym względnie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).