II SA/Gl 860/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2021 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W dniu 1 lutego 2021 r. L. B. złożyła do Wójta Gminy W. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem F. S. przedkładając m.in. wypis z treści orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r., w którym uznano ojca strony za całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji. W oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy ustalono, że jest on osobą przewlekle chorą (schizofrenia), wymaga stałej długotrwałej opieki i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Wraz z żoną mieszkają w bliskim sąsiedztwie swojej córki. Żona ojca strony nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z przedłożonym orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] r. została uznana za częściowo niezdolną do pracy do dnia [...] r. W ocenie ww. lekarza z powodu rozpoznanego przewlekłego zaburzenia psychicznego pacjentka nie jest zdolna do sprawowania opieki nad chorym psychicznie i niezdolnym do samodzielnej egzystencji mężem. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako przyczynę wskazał fakt, że, że niepełnosprawność powstała po 25 roku życia ojca strony. Od decyzji tej odwołała się jej adresatka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku Białej zaskarżoną decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) nie można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na wiek, kiedy powstała niepełnosprawność. Jednakże w niniejszej sprawie osoba niepełnosprawna - ojciec strony, pozostaje w związku małżeńskim, a małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tym samym zachodzi negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła SKO w Bielsku Białej rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj art. 17 ust 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W ocenie pełnomocnika skarżącej organ administracji w sprawie nie mógł poprzestać na wykładni językowej przepisów ustawy i powinien sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111), dalej jako u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy wskazuje wyraźnie, że "świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki [...] pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy ojciec strony pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd wskazuje, że przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały sformułowane w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Dokonywanie innych rodzajów wykładni jest tu zbędne. Strona może uzyskać świadczenie, jeżeli jej matka – a żona ojca uzyska orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nic nie stoi na przeszkodzie wystąpieniu o takie orzeczenie. Sąd zwraca uwagę pełnomocnikowi skarżącej, że zwroty użyte w języku prawnym mają swoje ściśle określone znaczenie. Od osoby świadczącej profesjonalną pomoc prawną należy wymagać, aby takim językiem w sposób prawidłowy się posługiwała. Zarzut "rażącego naruszenia prawa" w przypadku zastosowania przez organ przepisu zgodnie z jego brzmieniem ustawowym jest przynajmniej nieuzasadniony. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. .