II SA/Gl 862/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-03-04
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Piotr Broda, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę garażu blaszanego, który nie jest trwale związany z gruntem, właścicielowi gruntu, na którym garaż się znajduje, zamiast osobie, która garaż użytkuje i posiada do niego tytuł prawny?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy garaż blaszany jest trwale związany z gruntem w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Brak takiego ustalenia uniemożliwia przypisanie własności gruntu do garażu i skierowanie nakazu rozbiórki do właściciela gruntu. Ponadto, nawet gdyby garaż był częścią składową gruntu, nakaz rozbiórki nie powinien być skierowany do właściciela gruntu, jeśli garaż jest użytkowany przez inną osobę, która posiada tytuł prawny do nakładów związanych z jego realizacją i jest zobowiązana do jego usunięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki garażu blaszanego, który został wybudowany w 1990 r. bez pozwolenia na budowę, a następnie zalegalizowany. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę Gminie R., jako właścicielowi gruntu, na którym garaż się znajdował, argumentując, że garaż jest trwale związany z gruntem i stanowi zagrożenie dla magistrali wodociągowej. Gmina R. wniosła skargę, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i nałożenie obowiązku rozbiórki na podmiot, który nie jest właścicielem ani inwestorem garażu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej Gminy R. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w wyniku wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PINB), decyzją z dnia [...] r. nr [...], znak [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, w związku z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 104 kpa, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974, Nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami – dalej d.p.b), w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późniejszymi zmianami – dalej Prawo budowlane z 1994 r. lub p.b.):
1. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z R. udzielającą M. H. pozwolenia na użytkowanie garażu blaszanego nr [...] zlokalizowanego w R. w rejonie ul. [...], na działce oznaczonej nr geod. [...] i częściowo [...] (aktualnie [...]);
2. nakazał Gminie R. rozbiórkę garażu blaszanego nr [...] zlokalizowanego w R. w rejonie ul. [...], na działce oznaczonej nr geod. [...] i częściowo [...] (aktualnie [...]) własności Gminy Miasta R.
W uzasadnieniu decyzji podał, że przedmiotowy garaż został wybudowany
w 1990 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ostateczną decyzją z dnia
[...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. PINB w R. udzielił M. H. jako właścicielce tego garażu pozwolenia na jego użytkowanie. W związku z uzyskaniem w późniejszym czasie przez organ nadzoru budowlanego dokumentacji geodezyjnej świadczącej o tym, że garaż ten został wybudowany bezpośrednio na wodociągu magistralnym [...], PINB w R. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym m.in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie
w sprawie zakończonej w/w decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. W toku postępowania wznowieniowego ustalił, że z uwagi na rozmiar wodociągu na którym garaż został usytuowany, w razie jego awarii mogłoby dojść do wymycia gruntu pod garażem, zawalenia się garażu lub uszkodzenia. Uzasadnia to wydanie
w postępowaniu wznowieniowym nakazu rozbiórki garażu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 d.p.b. Takie usytuowanie garażu powoduje bowiem zagrożenie dla ludzi lub mienia.
Zdaniem organu skoro M. H. nie jest właścicielką gruntu, na którym znajduje się garaż nr [...], nie jest inwestorem budowy tego garażu, nie posiada tez żadnego innego tytułu prawnego do dysponowania nim, to obowiązek rozbiórki garażu należało nałożyć na Gminę Miasta R., jako właściciela gruntu pod garażem (i równocześnie garażu nr [...]).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina R., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła błędną wykładnię i zastosowanie art. 38 ust. 1 d.p.b. w związku z art. 103 ust. 2 p.b., poprzez nałożenie na nią obowiązku rozbiórki garażu
w sytuacji, gdy nie jest inwestorem, zarządcą, ani właścicielem garażu. Zarzucono również naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez błędne uzasadnienie faktyczne. Podkreślono, że właścicielką garażu jest M. H., która też nim dysponuje i do niej powinien być skierowany nakaz rozbiórki, zwłaszcza w sytuacji gdy z uwagi na usytuowanie garażu na terenie ogólnie dostępnym, graniczącym z drogą publiczną, może tej rozbiórki dokonać bez żadnych przeszkód.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej [...]WINB), odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 d.p.b., w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2, art. 81, art. 83 ust. 2 p.b. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał m.in., że na podstawie art. 103 ust. 2 p.b. przepisu art. 48 p.b. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Art. 48 p.b. dotyczy legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Oznacza to, że jeżeli obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 r. (data wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane), to jego legalizacja odbywać się będzie w trybie określonym przez przepisy art. 37 i nast. ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawno budowlane. Przedmiotowy garaż wybudowany został ok. 1990 r. To, że garaż blaszany wedle regulacji ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wymagał pozwolenia na budowę znajdowało potwierdzenie
w ówczesnym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przedmiotowy garaż jest budynkiem, bowiem został wydzielony z przestrzeni ścianami, ma dach i fundament. Obiekt jest trwale związany z gruntem, gdyż o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy jedynie sposób, w jaki zagłębiono go w gruncie, ani też technika w jakiej tego dokonano. Istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo. W ślad za stanowiskiem PINB, [...]WINB stwierdził, że zachodzi przesłanka rozbiórki garażu określona w art. 37 d.p.b., nie jest niedopuszczalne pozostawienie budynku garażu na istniejącej magistrali wodociągu. Należy mieć na uwadze przede wszystkim rozmiar tego wodociągu, a także to, że w razie ewentualnej awarii woda może wymyć grunt pod garażem, powodując jego uszkodzenie lub zawalenie. Garaż posadowiony na rurociągu niewątpliwie utrudnia do niego dostęp, np. w celu naprawy awarii, czy chociażby przeprowadzenia planowanych remontów. Wodociąg położony pod ziemią wymaga dostępu ciężkiego sprzętu, np. koparek. Przemawia to za koniecznością orzeczenia o rozbiórce garażu. Magistrala wodociągowa powstała wcześniej
i legalnie. W świetle zebranego materiału dowodowego M. H. nie jest właścicielem gruntu, na którym znajduje się garaż. Nie była też jego inwestorem
i dlatego nie może być adresatem decyzji o nakazie rozbiórki. W tym względzie [...]WINB nie podzielił stanowiska zaprezentowanego przez WSA w Gliwicach
w podobnej sprawie (odnośnie garażu zlokalizowanego na tym samym wodociągu), w nieprawomocnym wyroku z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 910/14. Zajęcie innego stanowiska mogłoby też zdaniem organu odwoławczego uniemożliwić w praktyce wykonanie rozbiórki garażu przez kolejne zbycie na inną osobę nakładów poniesionych na jego realizację w drodze umowy, która nie wymaga formy aktu notarialnego. Przedmiotowy garaż nie nadaje się do zalegalizowania, gdyż zachodzą "inne ważne przyczyny" określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 d.p.b.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. złożyła Gmina R., wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucono w niej naruszenia prawa poprzez:
1. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, poprzez nałożenie na Gminę R. obowiązku wykonania rozbiórki garażu blaszanego nr [...] w sytuacji, gdy skarżąca nie jest inwestorem, zarządcą ani właścicielem tego garażu,
2. naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie w zaskarżonej decyzji prawidłowego uzasadnienia faktycznego,
3. błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 47 § 1 i 2 k.c., art. 48 k.c., poprzez uznanie, że garaż blaszany stanowi część składowa nieruchomości, podczas gdy według wskazanych przepisów garaż blaszany należy uznać za rzecz ruchomą.
W uzasadnieniu podano m.in., że organy obydwu instancji niewłaściwie zastosowały przepisy, poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku wykonania rozbiórki garażu blaszanego, w sytuacji, gdy nie jest ona inwestorem, zarządcą ani właścicielem tego garażu, co wynika jednoznacznie z materiału dowodowego. Zarządcą i właścicielem garażu jako ruchomości jest M. H., co nie było kwestionowane w wydanej wcześniej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie garażu. Zdaniem Gminy błędnie uznały organy, że blaszany garaż jest trwale związany
z gruntem i można go uznać za część składową gruntu w rozumieniu art. 48 Kodeksu cywilnego. Za trwale z gruntem związany budynek można uznać tylko taki, który spełnia dwa warunki: 1) nie można go od gruntu oderwać bez jego uszkodzenia, 2) nie jest to obiekt wzniesiony do tzw. przemijającego użytku. Według doktryny prawa garaże blaszane należy traktować jak ruchomości, a nie części składowe nieruchomości. Nałożenie na Gminę obowiązku rozbiórki garażu blaszanego przez [...]WINB oznacza w praktyce, że wykonanie tej decyzji spowoduje ingerencję w prawo własności osoby trzeciej, tj. właściciela ruchomości w postaci garażu blaszanego. Skarżąca dodała również, że w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawie
o sygn. II SA/Gl 910/14 w tożsamym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję [...]WINB w K. Powołano się również na wydany odnoście jednego z sąsiednich garaży wyrok tego Sądu z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 65/15.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie
w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Odnosząc się do wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 910/14
z dnia 4 grudnia 2014 r. [...]WINB podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że przyjęcie odmiennego zapatrywania mogłoby w praktyce uniemożliwić wykonanie nakazu rozbiórki. Zobowiązany nabywca nakładów może bowiem w łatwy i niedający się ukrócić sposób, w w każdym czasie przenosić własność nakładów na kolejne osoby, tym bardziej, że umowa taka nie wymaga zachowania formy szczególnej. Podważałoby to skuteczność egzekucji administracyjnej. Nadto, podniósł, że wobec upływu 5 lat od doręczenia objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji, niemożliwe byłoby jej wzruszenie. Prowadziłoby to zaś do użytkowania garażu w warunkach stwarzających zagrożenie dla ludzi i mienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że wobec bezspornych
i niebudzących wątpliwości ustaleń, iż objęty postępowaniem garaż został zrealizowany bez pozwolenia nad podziemną magistralą wodociągową [...] mm w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., w sprawie legalizacji mają zastosowanie przepisy tego aktu prawnego w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Należycie też ustaliły organy obu instancji, że w związku
z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. na realizację garażu było wymagane pozwolenie na budowę. Całkowicie należy też podzielić stanowisko [...]WINB, że z uwagi na posadowienie garażu bezpośrednio nad podziemną magistralą wodociągową, zachodziła podstawa prawna do orzeczenia nakazu jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Ewentualna awaria wodociągu może bowiem powodować wymycie gruntu pod garażem
z wszelkimi tego konsekwencjami, jak też należy zapewnić niezakłócony dostęp do wodociągu celem jego ewentualnej naprawy.
W świetle zgromadzonego dotychczas w sprawie materiału dowodowego brak jest natomiast dostatecznych podstaw do przyjęcia, w ślad za stanowiskiem organów, że objęty postępowaniem garaż jest trwale związany z gruntem, przez co stał się własnością Gminy, która powinna przez to być adresatem nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy przywołuje na tę okoliczność m.in. wyrok WSA we Wrocławiu
z dnia 13 marca 2008 r., sygn. akt SA/Wr 576/07, z którego wynika, kiedy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, a kiedy nie.
Jak to stwierdził tutejszy Sąd w wyroku z dnia 25 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 510/15, orzeczenie to zostało wydane przez sąd administracyjny stosujący przepisy Prawa budowlanego, natomiast w niniejszej sprawie powstał problem związany ze stosowaniem przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących własności. Prawo budowlane w sposób samodzielny nie reguluje kwestii, kto jest właścicielem, zatem stosowane winny tu być przepisy Kodeksu cywilnego. Dodatkowo analiza w tym przypadku nie może pomijać aspektu konstytucyjnego dotyczącego własności. Zatem nie można automatycznie przenosić na kanwę niniejszej sprawy rozważań sądów administracyjnych dotyczących stosowania Prawa budowlanego, nawet jeśli pojęcie "trwałego związania z gruntem" występuje zarówno na gruncie Prawa budowlanego (np. art. 3 pkt 2 p.b.), jak i Kodeksu cywilnego (art. 48). Organ nie może dokonywać tu zbyt daleko idącej interpretacji odnośnie tego, kto jest właścicielem garażu, gdyż od dokonanej wykładni zależy, czy prawo własności garażu jednemu podmiotowi zostanie przyznane, a innemu odjęte. Zbyt daleko idąca wykładnia prowadziłaby też do nabycia własności przez dany podmiot (tu Gminę) bez jego wiedzy i zgody, a skutek ten może się wiązać z niekorzystnymi konsekwencjami, bowiem przepisy prawa nakładają na właściciela pewne ciężary i odpowiedzialność, np. art. 434 k.c. Tego rodzaju przykładem jest także obciążenie Gminy nakazem rozbiórki garażu.
Zgodnie z art. 48 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale
z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Jeżeli budynki lub inne urządzenia o podobnym charakterze nie są trwale związane (połączone) z gruntem, to mają one charakter ruchomości i podlegają reżimowi prawnemu dotyczącemu ruchomości (K. Piasecki, Komentarz do art. 48 Kodeksu cywilnego, Lex-el.).
Z punktu widzenia stosowania przepisów prawa cywilnego dotyczących własności istotne jest zatem na gruncie niniejszej sprawy czy przedmiotowy garaż może być odłączony od gruntu bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego w rozumieniu art. 47 § 2 k.c. Ta okoliczność z naruszeniem treści art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 nie została natomiast przez organy orzekające w dostateczny sposób ustalona. W tym względzie powołały się one na orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do trwałego związania budynku w rozumieniu art. 9 pkt 2 Prawa budowlanego,
w którym przyjęto, że obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem jeśli posiada takie cechy jak stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie, czy przeniesienie go na inne miejsce. Tego rodzaju cechy nie dają jednak podstaw do przyjęcia stałego związania budynku lub urządzenia budowlanego z gruntem w rozumieniu art. 48 k.c. w związku z art. 47 § 2 k.c. Istotne jest bowiem na gruncie Kodeksu cywilnego czy dany obiekt może być odłączony od gruntu jedynie ze skutkami o jakich mowa w drugim z tych przepisów. Tego zaś organy orzekające w dostateczny sposób nie wyjaśniły. W szczególności nie wynika z akt, że przedmiotowy garaż jest trwale związany, a jeżeli tak to w jaki sposób jest związany z posadzką betonową na której został on usytuowany
( ekspertyza – karta 5c akt organu pierwszej instancji). Wobec niewyjaśnienia tej istotnej kwestii nie można odeprzeć sformułowanego w skardze zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem w/w przepisów Kodeksu cywilnego przez błędne przyjęcie, że garaż stanowi własność skarżącej Gminy jako część składowa jej nieruchomości.
W tym względzie należy też zwrócić, uwagę na niekonsekwencję, a nawet na wzajemną sprzeczność w stanowisku organu odwoławczego. Z jednej strony przyjmuje on bowiem, że garaż stanowi część składową gruntu w rozumieniu art. 48 k.c., a jednocześnie twierdzi, że może być przeniesiona jego własność z pominięciem formy aktu notarialnego bez jednoczesnego przeniesienia własności gruntu (nieruchomości). To zaś jest możliwe jedynie gdy przyjmie się, że garaż stanowi rzecz ruchomą. Nadto w objętej postępowaniem wznowieniowym decyzji PINB
w R. z dnia [...] r. organ ten, w tym samym stanie faktycznym, za właścicielkę tego garażu uznał M. H. a nie Gminę R. Dokonując wykładni pojęcia własności na gruncie art. 38 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., należy mieć też na uwadze treść art. 2 ust. 1 tego aktu prawnego, w którym jest mowa o "stałych" a nie "trwale związanych z gruntem" budynku lub budowli.
Skoro nie została wyjaśniona w dostateczny sposób kwestia własności przedmiotowego garażu, to brak jest podstaw do przyjęcia, że nakaz jego rozbiórki powinien być skierowany do skarżącej.
Nawet gdyby jednak przyjąć, że właścicielem garażu zgodnie z treścią art. 48 k.c. jest skarżąca to nie można podzielić stanowiska [...]WINB w K., że
w okolicznościach niniejszej sprawy nakaz rozbiórki nie mógł być skierowany do M. H. jako osoby, która obecnie użytkuje garaż i dysponuje prawem do nakładów związanych z jego realizacją. Jak to bowiem stwierdził tutejszy Sąd
w kwestionowanym przez organ odwoławczy nieprawomocnym wyroku z dnia 4 grudnia 2014 sygn. akt II SA/Gl 910/14, brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że za inwestora w rozumieniu art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. można uznać jedynie podmiot, który bezpośrednio zorganizował proces budowlany, którego rezultatem było powstanie obiektu budowlanego. Przymiot ten można bowiem przypisać także następcy prawnemu tego podmiotu, który prawo do takich nakładów uzyskał w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem, który je poniósł za zgodą właściciela nieruchomości na której zostały one poczynione i w wyniku których powstał obiekt budowlany w umowie tej przewidziany. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, z jaką mamy w niniejszej sprawie do czynienia, gdy w umowie z właścicielem gruntu jego użytkownik zobowiązał się w przypadku jej rozwiązania lub wygaśnięcia usunąć istniejące na gruncie obiekty budowlane i teren uporządkować. Brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że taka umowa jest na gruncie prawa cywilnego niedopuszczalna. Oczywiście nie oznacza to, że wiąże ona w każdym przypadku organ administracyjny prowadzący sprawę samowoli budowlanej. Całkowicie należy bowiem podzielić pogląd, że orzekając o nakazie rozbiórki organy nadzoru budowlanego, mając na uwadze treść art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie powinny kierować tego nakazu do podmiotu, który utracił prawo do obiektu budowlanego będącego jego przedmiotem i nie byłby w stanie z przyczyn prawnych nałożonego na niego obowiązku wykonać. Decyzja o nakazie rozbiórki byłaby bowiem wówczas niewykonalna. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie gdy zważy się, że przedmiotowy garaż użytkuje w dalszym ciągu M. H., właściciel nieruchomości na której garaż jest posadowiony (strona skarżąca) nie tylko nie sprzeciwia się ale wprost żąda aby nakaz rozbiórki został skierowany do użytkownika garażu jako do podmiotu mającego prawo do nakładów związanych z jego realizacją (posiadającego, jak wyżej stwierdzono, przymiot inwestora w rozumieniu omawianego przepisu) oraz zobowiązanego wobec właściciela gruntu do usunięcia z niego zrealizowanego na nim obiektu budowlanego (garażu). Istotne znaczenie ma też w tym względzie zdaniem Sądu okoliczność, że garaż przylega bezpośrednio do terenu powszechnie dostępnego, graniczącego z drogą publiczną. Oznacza to, że M. H. może bez przeszkód nakaz rozbiórki garażu w każdej chwili wykonać, która to okoliczność nie była też przez nią w toku postępowania kwestionowana.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mogłoby mieć również w takiej sytuacji znaczenia możliwość zbycia prawa do nakładów na garaż, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie może być kontynuowane przeciwko nabywcy. W tym względzie nie może mieć też istotnego znaczenia upływ przewidzianego w art. 146 § 1 kpa pięcioletniego terminu.
Marginalnie należy jedynie w związku z tym wskazać, że usunięcia garażu przez M. H. może i w okolicznościach niniejszej sprawy powinna domagać skarżąca, chociażby w oparciu o treść § 7 umowy najmu z dnia [...] r. (odpis karta 12 akt sądowych). Organy nadzoru budowlanego oraz właściciel wodociągu mogą zaś wykorzystać ewentualnie w tej kwestii w stosunku do Prezydenta Miasta R. chociażby środki przewidziane w Dziale VIII kpa.
Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.). O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego (240 zł), orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ... (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Wskazania co do postępowania przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań Sądu.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło