II SA/Gl 863/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-11-05
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Beata Kalaga-Gajewska, Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, jeśli nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych, skutkująca bezprzedmiotowością postępowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, jeśli nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych, która spowodowała bezprzedmiotowość postępowania. W przypadku przeniesienia samowolnie wybudowanego szamba w inne miejsce i uzyskania pozwolenia na budowę nowego zbiornika, postępowanie dotyczące pierwotnego szamba staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego szamba. Po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, a następnie decyzji uchylającej ją i umarzającej postępowanie przez organ II instancji, skarżąca wniosła skargę do WSA. Skarżąca podnosiła, że umorzenie postępowania nastąpiło mimo istnienia wyroku sądu nakazującego wykonanie testu szczelności spornego obiektu. WSA rozpoznał skargę, uwzględniając zmianę okoliczności faktycznych polegającą na przeniesieniu szamba i uzyskaniu pozwolenia na budowę nowego zbiornika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2012 r. sprawy ze skargi O. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]roku, nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał solidarnie współwłaścicielom nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], państwu: E. M., K. Z. i J. Z., rozbiórkę szamba położonego przy ul. [...]– nr geod. [...] k.m. 3 wybudowanego samowolnie przez F. Z. w [...] roku w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że F. Z. w [...] roku wystąpiła o wydanie decyzji na użytkowanie spornego szamba. Od tego też roku prowadzone jest postępowanie dotyczące szczelności szamba wybudowanego w [...] roku. Szambo to znajduje się na nieruchomości nr geod. [...] k.m. 3 w W. przy ul. [...]. Obecnymi współwłaścicielami nieruchomości są: E. M., K. Z., J. Z.
W trakcie postępowania ustalono, że sporne szambo zostało wybudowane w [...] roku przez ówczesną właścicielkę nieruchomości panią F. Z.
Podczas postępowania, w związku z zapadłymi wyrokami, konieczne stało się wykonanie ekspertyzy budowlanej w postaci szczelności szamba.
Ponieważ zgodnie z ustawą z dnia 24 października 1974 roku podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu wykonanego w czasie obowiązywania tego prawa jest stwierdzenie zdatności do użytkowania obiektu, a właściciele obiektu nie wywiązali się z obowiązków nałożonych postanowieniami przez PINB wydanymi w toku prowadzonego postępowania i nie przedłożyli w określonym terminie ekspertyzy budowlanej w postaci szczelności szamba oraz potwierdzenia prawidłowości wykonania robót zgłoszonych w Starostwie Powiatowym w B., to spowodowało brak możliwości wykluczenia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku w zakresie stwierdzenia czy sporne szambo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła O. P., uzupełnione następnie pismem z dnia 17 stycznia 2012 r.
Pani O. P. podniosła "że stare szambo" (będące przedmiotem postępowania) zostało wykopane, a następnie przeniesione i wkopane w inne miejsce oraz że po rozbiórce starego szamba pozostała rura kanalizacyjna od budynku mieszkalnego do szamba, która w dniu 16 grudnia 2011 roku została zakopana.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Wskazał na postanowienie z dnia [...]r., którym zlecił organowi I instancji przeprowadzenie oględzin pozostawionego przyłącza rury kanalizacyjnej celem sprawdzenia czy jest ono używane jako przyłącze do nowego szamba, czy też jest używane w innych celach.
Nadto organ uzyskał w postępowaniu międzyinstancyjnym akta sprawy dotyczące decyzji Starosty [...] nr [...]z dnia [...]roku, zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na budowę E. M. "bezodpływowego zbiornika na nieczystości" na działce nr [...] k.m. 3. W następstwie postanowienia organu II instancji, organ powiatowy w dniu [...] roku przeprowadził oględziny spornego obiektu i stwierdził, że stare przyłącze kanalizacyjne zostało zdemontowane, a rura prowadząca do "starego szamba" została odcięta i zaślepiona. Ponadto ustalono, że nowa kanalizacja wyprowadzona jest przez zachodnią ścianę budynku do nowego szamba i odprowadzenie to jest nowe, niezwiązane w żaden sposób z poprzednią instalacją kanalizacyjną.
Nadto w dniu [...] roku organ odwoławczy przeprowadził oględziny na działce nr 1 w W. przy ul. [...]w następstwie których stwierdził, że przyłącze kanalizacyjne do spornego obiektu zostało odłączone od instalacji kanalizacyjnej budynku i zostało zastąpione korkiem betonowym. Instalacja kanalizacyjna budynku została podłączona do nowego szamba (zrealizowanego w oparciu o pozwolenie). Nowe szambo zostało zrealizowane w zachodniej części działki i wraz z nowym przyłączem kanalizacyjnym znajduje podstawę w udzielonym pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu odwoławczego ustało w niniejszej sprawie związanie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2009 roku sygn. akt 297/09, który wskazywał na konieczność przedłożenia ekspertyzy budowlanej w postaci testu szczelności zbiornika oraz potwierdzenia prawidłowości wykonania zgłoszonych prac remontowych, z uwagi na fakt, że udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego szamba zgodnie z art. 42 ustawy z 1974 roku, może stanowić jedynie następstwo ustalenia zdatności obiektu do użytkowania.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że oględziny z dnia [...]roku wykazały, że przyłącze kanalizacyjne do zlikwidowanego szamba (starego) zostało odłączone od instalacji kanalizacyjnej budynku i zaślepione korkiem betonowym, a instalacja kanalizacyjna budynku została podłączona do nowego szamba.
W związku z tym zasadne jest umorzenie postępowania przed organem I instancji z uwagi na fakt nieistnienia spornego szamba w przedmiotowym miejscu, czyli brak przedmiotu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca domagała się uchylenia decyzji ostatecznej i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego podnosząc, że do umorzenia postępowania doszło mimo istnienia wyroku sądu administracyjnego nakazującego wykonanie testu szczelności spornego obiektu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza ani prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Należy przyznać rację skarżącej, która twierdzi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Oznacza to, iż obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (wyrok NSA, sygn. akt 2059/09 z dnia 11 stycznia 2011 roku).
WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 roku, sygn. akt II SA/GL 297/09 wskazał na konieczność przedłożenia ekspertyzy budowlanej w postaci testu szczelności zbiornika oraz potwierdzenia prawidłowości wykonania zgłoszonych prac remontowych podkreślając, że warunkiem udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego szamba w trybie art. 42 ustawy z 1974 roku Prawo budowlane może być jedynie zdatność obiektu do użytkowania.
Nie budzi jednakże wątpliwości w świetle tego wyroku, jak i skargi, że jego przedmiotem było szambo istniejące po południowej stronie działki zlokalizowanej przy ul. [...] (k. 23) w W.
W analizowanej sprawie nastąpiła jednak –po wydaniu powyższego wyroku – zmiana okoliczności faktycznych i prawnych, polegająca na przeniesieniu spornego szamba i jego zamontowaniu w innym miejscu (k. 23), jak zostało wskazane w decyzji Starosty [...] z dnia [...]roku nr [...]udzielającej pozwolenia na jego budowę. Powyższe oznacza, że organ nadzoru budowlanego z uwagi na zmianę okoliczności prawnych i faktycznych przestał być związany wyrokiem wydanym w sprawie II SA/GL 297/09, jak i poprzednimi wyrokami sądu administracyjnego, co z kolei z uwagi na brak przedmiotu postępowania – szamba po stronie południowej nieruchomości nr 2, zrealizowanego samowolnie w [...] roku – czyniło postępowanie bezprzedmiotowym.
Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego pozostawionego w ziemi przyłącza – rury kanalizacyjnej biegnącej od budynku do "starego szamba" należy podzielić stanowisko organu orzekającego, że skoro rura nie pełni żadnej funkcji (została zaślepiona korkiem betonowym), a nadto znajduje się na działce inwestora, to nie może ona powodować zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi oraz zagrożenia dla mienia i środowiska.
Z tego powodu Sąd stwierdził, że uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania przed tym organem, co oznacza w istocie umorzenie postępowania w sprawie nielegalnego (bez pozwolenia na budowę) wykonania "starego szamba" po stronie południowej działki nr 2, odpowiada prawu.
Powyższe rozstrzygnięcie nie oznacza, że skarżąca w odrębnym postępowaniu przed właściwymi organami nie może twierdzić, że bezodpływowy zbiornik na nieczystości zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę Starosty [...]z dnia [...]roku jest zbiornikiem nieszczelnym.
Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło