II SA/Gl 863/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-07-11
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy właściciel nie wykonał nałożonych obowiązków w celu legalizacji zmiany sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ponieważ właściciel nie wykonał nałożonych obowiązków w celu legalizacji zmiany sposobu użytkowania. Przepis art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków, co nie pozostawia organowi swobody decyzyjnej.Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości zwrócił się o kontrolę działalności produkcyjnej na swojej posesji, wskazując na naruszenie postanowienia o wstrzymaniu użytkowania. Organy ustaliły, że poprzedni sposób użytkowania obiektu (warsztat naprawczy) został zmieniony na działalność polegającą na montażu i obróbce półproduktów stalowych. Pomimo nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów w celu legalizacji zmiany, właściciel ich nie przedstawił. W konsekwencji organ pierwszej instancji nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. R. (R.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 maja 2021 r. nr WINB.WOA.7721.154.2021.KC w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę
Pismem z 18 listopada 2019 r., R. P. (wnioskodawca), działając przez pełnomocnika, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej organ pierwszej instancji) o przeprowadzenie kontroli na terenie posesji przy ulicy [...] w C. oraz wydanie decyzji w przedmiocie wstrzymania działalności produkcyjnej. W treści pisma wskazał, że postanowieniem nr [...] z dnia 27 listopada 2017 r. nakazano K. R. (dalej: skarżący), właścicielowi przedmiotowej nieruchomości, wstrzymanie użytkowania [...] na terenie wymienionej nieruchomości, a mimo to dalej prowadzona jest działalność, rażąco sprzeczna ze wskazanym postanowieniem.
W związku z powyższym wnioskiem, przeprowadzono czynności wyjaśniające, w ramach których uzyskano od Starosty [...] wyrys wraz z wypisem z rejestru gruntów dotyczący nieruchomości, oraz ustalono, że organ pierwszej instancji wymienionym powyżej postanowieniem z 27 listopada 2017 r., nakazał skarżącemu wstrzymanie użytkowania [...] w obiekcie na terenie przedmiotowej nieruchomości i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów obejmujących zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania wskazanego obiektu budowlanego. Następnie decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: organu drugiej instancji) nr [...] z 31 lipca 2018 r., nakazano skarżącemu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
W związku z ustaleniem, że wcześniej kwestionowana działalność na przedmiotowej nieruchomości dotyczyła części obiektu budowlanego, a obecnie kwestionowana działalność może dotyczyć również innych części obiektu, przeprowadzono na terenie przedmiotowej nieruchomości w C. ponowne czynności kontrolne w dniu 24 lutego 2020 r., w wyniku których ustalono, że od 2019r. w obiekcie użytkowanym poprzednio jako [...], prowadzona jest działalność polegająca na montażu i obróbce półproduktów stalowych. Organ ustalił, że nie zachowały się żadne dokumenty dotyczące budowy i przeznaczenia przedmiotowego obiektu, jednakże wskazano że obiekt przed zbyciem na rzecz skarżącego, użytkowany był na cele działalności rolniczej. Wynika to z dokumentacji uzyskanej z zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w P., zgodnie z którą nieruchomość została wybudowana w 1976 r., a w 1980 r. została przekazana [...] Spółdzielni [...].
Organ wskazał, że ostatnim niekwestionowanym, legalnym sposobem użytkowania obiektu przed podjęciem w nim działalności związanej z produkcją [...], było prowadzenie napraw na potrzeby działalności rolniczej, a zatem od roku 1981 bądź 1982 do momentu zbycia nieruchomości na rzecz skarżącego w 1996 r. Organ wskazał przy tym, że od 2010 r. do 2018 r., na terenie obiektu prowadzono działalność obejmująca produkcję [...]. W momencie zakończenia tej działalności usunięto z obiektu wszystkie elementy związane z tą działalnością. Organ zaznaczył, że w sprawie dotyczącej ostatniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r. o sygn. II SA/Gl 403/14 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2016 r., sygn. II OSK 3014/14, w związku z czym, ustalenia tam zawarte są obowiązujące dla organów nadzoru budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wcześniej prowadzona działalność w przedmiotowym obiekcie polegała na prowadzeniu warsztatu, w którym naprawiano sprzęt ciężki służący rekultywacji gruntów rolnych – była to działalność usługowa.
W toku obecnego postępowania organ ustalił na podstawie pisma Starosty [...] z 10 czerwca 2020 r., że nie odnotowano wpływu wniosku w sprawie pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia robót budowlanych na wskazanej nieruchomości. Nie odnotował też wniosku o zmianę sposobu użytkowani obiektu. W wyniku ponownych czynności kontrolnych, uzyskano od skarżącego informację że przedmiotowy obiekt nie jest użytkowany jako [...] od 2018 r. Obecnie na terenie obiektu znajdują się urządzenia służące do wykonywanej przez C. Sp. z o. o. w D. działalności, na podstawie zawartej w dniu [...]r. przez Spółkę ze skarżącym umowie najmu obiektu przy ulicy [...]. Działalność wskazanej firmy wykonywana na wymienionym obiekcie, polega na obróbce półproduktów w zakresie ich skręcania, spawania i montażu. Właściciel nieruchomości wskazał, że w obiekcie nie wykonano żadnych instalacji w związku z jego obecną funkcją, wykonywano jedynie bieżące konserwacje.
W związku z poczynionymi ustaleniami, powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 18 sierpnia 2020 r., wydanym w oparciu o art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane, nałożył na K. R. (właściciela nieruchomości) obowiązek wstrzymania użytkowania przedmiotowego obiektu oraz przedstawienia w zakreślonym terminie do dnia 30 listopada 2020 r. wskazanych dokumentów, tj. opisu i rysunku określającego usytuowania obiektu budowlanego, zwięzłego opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję Burmistrza [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki oraz ekspertyzę budowlaną m.in. w zakresie zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Wobec ustalenia, że pomimo podjęcia przez organ próby legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, właściciel nieruchomości z niej nie skorzystał i nie przedstawił wymienionych w postanowieniu dokumentów, decyzją z dnia 26 lutego 2021 r., nr [...] organ pierwszej instancji nakazał przywrócić poprzedni sposób użytkowania pomieszczeń obiektu, użytkowanych obecnie na cele usługowe, polegające na montażu i częściowej obróbce produktów stalowych, na pomieszczenia obiektu o funkcji warsztatu (przeznaczonego na cele napraw sprzętu ciężkiego, służącego rekultywacji gruntów rolnych), na terenie posesji przy ulicy [...] w C., działka nr 1, poprzez: demontaż urządzeń umiejscowionych w pomieszczeniach wymienionego obiektu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wobec braku wykonania nałożonych obowiązków jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem stało się wydanie nakazu w oparciu o przepis art. 71a ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, (...) organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Dalej wskazał, że w toku postępowania stwierdzono, że charakter prowadzonej od października 2019 r. działalności polegającej na montażu o obróbce półfabrykatów stalowych w sposób oczywisty odbiega od prowadzonej wcześniej działalności i w sposób zdecydowany zmienia sposób użytkowania tej nieruchomości. Powyższa zmiana wymusza potrzebę dostosowania pomieszczeń budynku do zmienionej funkcji. Wobec stwierdzenia, że inwestor na powyższą inwestycję związaną ze zmianą sposobu użytkowania obiektu nie posiada skutecznego zgłoszenia, wszczęto procedurę przewidzianą prawem, a wobec ustalenia, że pomimo podjęcia przez organ próby legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej, właściciel nieruchomości z niej nie skorzystał i nie przedstawił wymienionych w postanowieniu dokumentów, jedynym dopuszczalnym rozstrzygnięciem stało się wydanie nakazu w oparciu o przepis art. 71a ust. 4 tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ pierwszej instancji w niniejszej decyzji nakazał właścicielowi nieruchomości, w oparciu o przepis art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, przywrócić poprzedni sposób użytkowania przedmiotowych pomieszczeń.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika, K. R. (dalej: skarżący), nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją i zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pobieżne i tendencyjne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w którym bezzasadnie przyjął, że doszło do zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń zlokalizowanych na działce nr 1 oraz naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak należytego uzasadnienia w zakresie faktów i brak wskazania konkretnie, na jakich dowodach oparto decyzję. Wskazał też, że organ nie zawiesił niniejszego postępowania czym naruszył przepis art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazywał, iż organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie odniósł się do zgłaszanych zarzutów.
Decyzją z dnia 12 maja 2021 r., nr WINB-WOA.7721.154.2021.KC, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Podkreślił, że zmiana sposobu użytkowania obiektu wymaga zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej, przy czym zgłoszenia należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Podniósł, że w sprawie dotyczącej ostatniego sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu obowiązujące są ustalenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 403/14 oraz Naczelnego Sąd Administracyjnego w wyroku z dnia 13 września 2016 r. , sygn. II akt OSK 3014/14. Skutkiem powyższego ocena prawa w nich wyrażona pozostaje wiążąca dla orzekających w sprawie organów. Organ dodał, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego należało przyjąć, że wystarczające było ustalenie przez organ, jaki był poprzedni niekwestionowany przez właściciela sąsiedniej nieruchomości sposób użytkowania budynku. Z wyroku z dnia 13 września 2014 r. wynika, że wcześniej w przedmiotowym obiekcie prowadzona była działalność w postaci warsztatu, w którym naprawiano sprzęt ciężki służący do rekultywacji gruntów rolnych, czyli miała charakter działalności usługowej na potrzeby działalności rolniczej. Nie są zatem zasadne twierdzenia skarżącego, że organy nie ustaliły ostatniego sposobu użytkowania budynku. Nie ma też wątpliwości , iż zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w 2019 r. Zasadnie organ pierwszej instancji przyjął, że działalność polegająca na montażu i częściowej obróbce półproduktów stalowych nie jest tożsama przedmiotowo z ostatnią legalną funkcją obiektu.
Organ wskazał, że w sprawie podjęto czynności zmierzające do legalizacji wskazanej samowoli. W związku z bezskutecznym zobowiązaniem skarżącego postanowieniem nr [...] z dnia 18 sierpnia 2020 r. do przedłożenia stosownej dokumentacji, umożliwiającej legalizację zmiany sposobu użytkowania budynku, organ był zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku w oparciu o art. 71a ust 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, organ nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Mając na uwadze treść przywołanych przepisów organ nadzoru budowlanego jest nie tyle uprawniony, co zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Skorzystanie z możliwości "swoistej legalizacji" poprzez wykonanie nałożonych przez organ, na podstawie art. 71a Prawa budowlanego obowiązków, nie jest obowiązkiem właściciela, jest jedynie przywilejem. Jednak nie korzystając z tego przywileju właściciel musi liczyć się z tym, iż w takim przypadku właściwy organ zobligowany będzie wydać właściwą decyzję.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii zawieszenia postępowania organ stwierdził, iż nie można uznać, że w niniejszej sprawie pojawiła się kwestia zagadnienia wstępnego. Co prawda działalność [...] w przedmiotowym obiekcie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu drugiej instancji w decyzji z dnia 31 lipca 2008 r., która pozostaje w obrocie prawnym i nadal trwa postępowanie sądowoadministracyjne, jednak z uwagi na fakt, że w spornym obiekcie w miejsce [...], pojawiła się działalność polegająca na montażu i częściowej obróbce półproduktów stalowych, czyli nastąpiła kolejna zmiana sposobu użytkowania obiektu, należało potraktować tę sprawę jako sprawę nową, a poprzednią niezakończoną jako bezprzedmiotową. W przeciwnym razie organ nadzoru nie byłyby w stanie wydać merytorycznego rozstrzygnięcia, mającego przeciwdziałać nieprawidłowemu działaniu inwestorów
Skargę na powyższą decyzję wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika, skarżący nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 71a ust 4 i art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie że skarżący dokonał zmiany sposobu użytkowania spornych pomieszczeń, gdy tymczasem sposób użytkowania pomieszczeń nie doprowadził do podjęcia działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno- sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń,
2. art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie wniosku dowodowego, zawartego w odwołaniu skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego sprawy o wskazane w treści odwołania dowody,
3. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i niezasadne powoływanie się na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez co niedokonano ustaleń faktycznych, co do ostatniego legalnego sposobu użytkowania przedmiotowych pomieszczeń.
4. art. 107 § 3 Kodeksu postepowania administracyjnego, poprzez niewskazanie przez organ drugiej instancji w uzasadnieniu dowodów na których się oparł,
5. art. 8 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego.
6. naruszenie art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 9, art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niejasne sformułowanie osnowy decyzji organu pierwszej instancji
W oparciu o wskazane naruszenia, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu rozwinął postawione zarzuty podkreślając, że wobec braku przeprowadzenia dokładnych ustaleń faktycznych twierdzenia organów są gołosłowne, gdyż nie doszło do zmian warunkujących przyjęcie w przedmiotowym przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiadają one prawu, gdyż nie naruszają ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2021 r. organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 26 lutego 2021 r. nakazującą skarżącemu, jako właścicielowi obiektu położonego przy ulicy [...] w C., przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, tj. użytkowanego obecnie na cele usługowe polegające na montażu i częściowej obróbce półproduktów stalowych na pomieszczenia obiektu o funkcji warsztatu (przeznczone na cele napraw sprzętu ciężkiego, służącego do rekultywacji gruntów rolnych), poprzez demontaż urządzeń umiejscowionych w pomieszczeniach wymienionego obiektu, użytkowanych na cele polegające na montażu i częściowej obróbki półproduktów stalowych. Z kolei organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
U podstaw rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego legło ustalenie, że skarżący zmienił sposób użytkowania wymienionego obiektu. Wskazać w tym miejscu należy, że sprawa nie jest rozpatrywana pierwszy raz. W sprawie wydane zostały wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1403/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2016r. sygn. akt II OSK 3014/14, dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu wykorzystywanego jako warsztat naprawy sprzętu ciężkiego służącego do rekultywacji gruntów rolnych na działalność polegająca na produkcji [...] przy wykorzystaniu pras hydraulicznych, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 866/18. W powyższych rozstrzygnięciach przyznano, że w odniesieniu do części pomieszczeń przedmiotowego obiektu doszło do zmiany sposobu użytkowania z usługowego na produkcyjny, co nastąpiło około 2010 r. Ustalenia tych rozstrzygnięć są częściowo wiążące w zakresie ustalenia legalnego sposobu użytkowania obiektu.
W niniejszej sprawie, jak ustaliły organy w 2019 r. doszło do kolejnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, a mianowicie z legalnie prowadzonej działalności warsztatu naprawiającego sprzęt ciężki służący do rekultywacji gruntów rolnych, która to działalność miała charakter działalności usługowej na potrzeby działalności [...], następnie zastąpionej działalnością [...], obecnie - w 2019 r. wprowadzono działalność polegającą na montażu i częściowej obróbce półproduktów stalowych. Działalność powyższą potraktować należy jako działalność produkcyjną, a nie jako usługową, jak stwierdził organ pierwszej instancji. Nie jest to zatem działalność tożsama przedmiotowo z ostatnią legalną funkcją obiektu. Ustalenia w tym zakresie są jednoznaczne. Stąd w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia procedury przewidzianej w art. 71 i art. 71a ustawy Prawo budowlane.
Należy podnieść, że dla przyjęcia, że doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wystarczające jest wykazanie zmiany choćby jednego z warunków przewidzianych w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Nie podlega wątpliwości, iż inne są warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego czy warunki ochrony środowiska czy także w zakresie warunków pracy i zdrowotnych dla warsztatu usługowego a inne dla prowadzonej obecnie działalności produkcyjnej. Dla oceny czy doszło do, wymagającej zgłoszenia, zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wystarczające jest ustalenie, że w kontrolowanym obiekcie podjęta została inna działalność niż dotychczasowa. Z każdą taką sytuacja wiąże się bowiem zmiana warunków bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotnego, pracy, higieniczno-sanitarnych lub w zakresie ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia zarzucanych przez skarżącego braków w ustaleniach faktycznych. Niewątpliwie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. Nie ma zatem racji skarżący zarzucając naruszenie przez orzekające w sprawie organy przepisów art. 71a ust. 4 związku art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Stosownie do treści art. 71 ust. 2 wymienionej ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a do zgłoszenia należy dołączyć wymagane, określone w przepisie dokumenty.
W niniejszej sprawie, wobec powyższych ustaleń, organ pierwszej postanowieniem nr [...] z dnia 18 sierpnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 wstrzymał użytkowanie wymienionego lokalu i nałożył na jego właściciela obowiązek przedstawienia wymaganych dokumentów tj.
1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego, w którym dokonano zmiany sposobu użytkowania w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiedniej nieruchomości.
2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń,
3) oświadczenie, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne;
4) decyzję Burmistrza P. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki,
5) ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, zaopiniowaną przez rzeczoznawcę do spraw p.poż., higieniczno- sanitarnych.;
6) uzgodnienia lub opinie w zakresie higieniczno- sanitarnym i bezpieczeństwa pożarowego,
wyznaczając termin do dnia 30 listopada 2020 r..
W wyznaczonym terminie skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Zasadnie zatem organy nadzoru budowalnego przyjęły, że skarżący nie zastosował się do nakazów nałożonych wymienionym powyżej postanowieniem.
Należy w tym miejscu wskazać, że w takim przypadku organ obowiązany jest postępować według przepisu art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, którego treść jest jednoznaczna. Przewiduje on, że w przypadku niewykonania w terminie nałożonego obowiązku albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego bądź jego części, pomimo jego wstrzymania, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Zarówno gramatyczna, jak i celowościowa wykładnia tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku niezastosowania się do nakazu określonego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części pomimo jego wstrzymania właściwy organ nadzoru budowlanego w formie decyzji administracyjnej ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego, legalnego sposobu użytkowania obiektu, tj. w tym przypadku zgodnego z ostatnim legalnym sposobem użytkowania - czyli na pomieszczenia obiektu o funkcji warsztatu (przeznaczone na cele napraw sprzętu ciężkiego służącego do rekultywacji gruntów rolnych). Innymi słowy, ustawodawca nie pozostawił organowi żadnej swobody w doborze sankcji, zatem decyzja ta nie ma charakteru uznaniowego. Organ nie dysponuje w tym przypadku żadnym luzem decyzyjnym, a decyzja wydawana w oparciu o ten przepis ma charakter związany.
W świetle powyższego wobec niewykonania obowiązków wynikających z wymienionego powyżej postanowienia, organ pierwszej instancji wydał w pełni prawidłową decyzję. Nie jest przy tym zasadny zarzut, że jej sentencja w zakresie nałożonych obowiązków jest mało czytelna. Organ nakazał bowiem przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania- tj. na pomieszczenia o funkcji warsztatu, wskazując dokładnie jakie czynności należy wykonać by zadośćuczynić nałożonemu obowiązkowi.
Według Sądu, wszystkie wskazane powyżej okoliczności składają się na obraz jednej całości i świadczą o braku poszanowania przez skarżącego obowiązującego porządku prawnego.
Sąd nie znalazł przy tym przesłanek do przyjęcia, że organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 77, art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na prawidłowość zapadłych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło