II SA/Gl 875/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Ref. staż. Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 r. sprawy ze skarg [...] SA w G. oraz [...] SA na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 453/03 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku ([...]) i utrzymaną nią w mocy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchyloną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie prowadzonej budowy światłowodowej linii telekomunikacyjnej [...] na terenie Z. wobec ustalenia, że powyższe roboty zostały wykonane w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] roku, przyjęte przez organ architektoniczno-budowlany w dniu [...] r. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku Sąd wyraził pogląd, iż sam fakt wykonania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie nie przesądza o realizacji tych robót zgodnie z prawem. W stosunku do takich robót podmiotowi posiadającemu przymiot strony przysługuje prawo żądania zastosowania w sprawie art. 50 Prawa budowlanego, w razie wykazania okoliczności o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 tego artykułu, a następnie środków z art. 51 (chodzi o brzmienie obowiązujące przed zmianą ustawy Prawo budowlane ustawa z dnia 27 marca 2003 r. – Dz. U. nr 80, poz. 718, a to z uwagi na datę wydania decyzji ostatecznej uchylonej wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 roku). Sąd wskazał, że w postępowaniu ponownym organy nadzoru budowlanego powinny ustalić czy wykonane prace budowlane wymagały pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia i w tym zakresie uwzględnić i ocenić twierdzenia skarżącej ([A] S.A. w K.), iż do obsługi linii wysokiego napięcia potrzebne są tylko dwa włókna światłowodowe (wtedy roboty mogłyby być potraktowane jako remont z zastosowaniem nowych technologii), natomiast podwieszenie 24 takich włókien jest budową sieci telekomunikacyjnej. Nadto Sąd zwrócił uwagę na fakt, że do właściciela gruntu należy prawo do decydowania o przestrzeni znajdującej się nad jego gruntem, co najmniej do wysokości ograniczonej gospodarczym wykorzystaniem, a to w związku z brakiem po stronie inwestora prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie ponowne powinno być prowadzone z uwzględnieniem nowelizacji Prawa budowlanego dokonanej ustawami zmieniającymi z dnia 27 marca 2003 roku (Dz. U. nr 80, poz. 718) i z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz. U. nr 93, poz. 888). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej podwieszenia przewodu światłowodowego [...] do istniejących konstrukcji wsporczych linii energetycznych, decyzją z dnia [...] roku umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że roboty objęte postępowaniem zostały wykonane, a ze złożonej – na żądanie organu opinii technicznej z [...] roku, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, wynika że roboty zostały wykonane zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami w zakresie bezpieczeństwa. Zdaniem organu brak jest w takiej sytuacji podstaw (art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem lub zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 zaniechania dalszych robót lub rozbiórki obiektu. W związku z tym postępowanie w sprawie tych robót jest bezprzedmiotowe i dlatego zostało umorzone. Natomiast zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane w przypadku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie jest wymagana. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [A] – właścicielka działek: obręb B. – [...],[...],[...]i obręb M. – [...],[...], [...] objętych przedmiotowymi robotami budowlanymi. Zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 107 kpa, podkreśliła iż z zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania było stwierdzenie w oparciu o opinię techniczną prawidłowego ich wykonania. Po rozpatrzeniu odwołania [A], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku uchylił w oparciu o art. 138 § 2 kpa rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie w niedostateczny sposób wyjaśniło istotne dla sprawy okoliczności. Nie został ustalony zakres robót i ich prawna kwalifikacja. Nie przeprowadzono ustaleń wskazanych w wyroku z dnia 23 lutego 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 453/03, to jest nie zbadano czy wykonane prace budowlane wymagały pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Uznano za zbędne wyjaśnienie posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością, co pozostaje w sprzeczności z wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 roku jak i wyrokiem z dnia 4 lutego 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 188/03. Okoliczności powyższe: wyjaśnienie charakteru wykonanych prac i ich kwalifikacji prawnej, ustalenie czy inwestor powinien był legitymować się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymaga uprzedniego uzupełnienia materiału dowodowego, a nadto uwzględniając brak rozpatrzenia sprawy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku II SA/Ka 453/03, zasadnym było zastosowanie powołanego na wstępie art. 138 § 2 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [B] wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Aktem notarialnym z dnia [...] roku przedsiębiorstwo skarżącego zostało wniesione w całości jako aport do Spółki [C] Spółka Akcyjna i zgodnie z § 14 ust. 4 wskazanego aktu wszelkie koszty związane z usunięciem i zachowaniem integralności urządzeń elektroenergetycznych przejęła Spółka [C]. Także [C] złożyła skargę na decyzję ostateczną z dnia [...] roku. Spółka ta żądała stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji powołując się na art. 156 § 1 pkt 4 i argumentując jak [B]. Zgłosiła także żądanie ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 138 § 2 kpa i art. 7 kpa, a także art. 50 i 51 kpa. Organ odwoławczy odpowiadając na skargi (dwie identyczne odpowiedzi) wniósł o ich oddalenie. Zdaniem organu odwoławczego [B] były inwestorem robót objętych zaskarżoną decyzją i dlatego okoliczność wynikająca z aktu notarialnego z dnia [...] roku nie może przemawiać za przyjęciem, że utraciły one ten przymiot. Natomiast fakt zawarcia tego aktu zostanie uwzględniony w dalszym postępowaniu bowiem zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych organ stwierdził, iż pozostają one bez wpływu na stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa oraz w warunkach związania organów orzekających zasadą wynikającą z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.). Z art. 153 p.p.s.a. wynika, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych dotyczących innych spraw, a obowiązek ten jest wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu pierwotnego wyroku w drodze postępowania kasacyjnego. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych sytuacji nie zaistniała. Z kolei art. 138 § 2 kpa uprawnia organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Analizując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaskarżona decyzja spełnia wymogi wyżej przytoczonego przepisu. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w zasadzie w całości. Organ I instancji ograniczył się bowiem do ustalenia w oparciu o ocenę techniczną, iż wykonane roboty odpowiadają zasadom wiedzy technicznej i przepisom regulującym bezpieczeństwo użytkowania linii światłowodowej. Oznacza to, że organ nie przeprowadził w ogóle postępowania w zakresie wskazanym w wyroku z dnia 23 lutego 2005 roku sygn. akt II SA/Ka 453/03. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w sprawie istotą sporu jest ustalenie czy dielektryczne przewody światłowodowe [...] służą obsłudze istniejącej linii elektroenergetycznej czy też stanowią samodzielną robotę budowlaną. W powołanym wyżej wyroku Sąd wyraźnie wskazał na potrzebę ustalenia czy wykonane prace budowlane wymagały pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Wskazał na potrzebę wyjaśnienia ile włókien światłowodowych zostało podwieszonych na słupach i czy ilość ta (24) przemawia za przyjęciem, że doszło do budowy nowej sieci telekomunikacyjnej. Należało także wyjaśnić czy istotnie, jak twierdziła skarżąca do obsługi linii wysokiego napięcia wystarczające są dwa włókna światłowodowe, co mogłoby być potraktowane jako remont z zastosowaniem nowych technologii. Wyjaśnienie charakteru wykonanych prac jest niezbędne z punktu widzenia ustawowych definicji zawartych w art. 3 Prawa budowlanego, w szczególności jego pkt 3, 6-9. Dopiero określenie charakteru wykonanych czynności pozwoli na ocenę wymogów formalnych jakie powinny zostać spełnione przed rozpoczęciem przedmiotowych robót. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga specyficznej wiedzy technicznej i dlatego organ orzekający powinien rozważyć dopuszczenie opinii biegłego w powyższym zakresie chyba, że uzna iż znajdująca się w aktach ekspertyza Politechniki [...] z dnia [...] roku umożliwia rozstrzygnięcie wszystkich powyższych kwestii. W tej sytuacji za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zdaniem składu orzekającego zaskarżona decyzja nie jest także dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. [B] bezspornie był bowiem inwestorem przedmiotowych robót, a więc decyzja mogła być do niego skierowana. Na marginesie jedynie należy stwierdzić, że żaden ze skarżących nie zawiadomił o akcie notarialnym z dnia [...] roku organu orzekającego, który zaskarżoną decyzję wydał dopiero w dniu [...] roku. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.