II SA/Gl 876/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2008r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1) uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu, 2) przyznaje adwokatowi J. B. od Skarbu Państwa kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę [...] złotych z tytułu podatku od towaru i usług. Postanowieniem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. (dalej PPIS ) działając w oparciu o art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) uzgodnił w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie myjni samochodowej przy istniejącej stacji paliw w K. na działce nr [...]. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. ( dalej PWIS ) – potraktowanym przez organy jako zażalenie – K. K. wniosła kategoryczny sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Podniosła, że jej realizacja spowoduje wzmożony ruch samochodów w odległości [...] metrów od przedpokoju w jej domu, co wbrew twierdzeniom organu, nie pozostanie bez wpływu na jej zdrowie. Podała, że jest osobą schorowaną mającą duże problemy ze zdrowiem na dowód czego dołączyła do zażalenia fotokopie dwóch kart informacyjnych leczenia szpitalnego w szpitalach w L. ([...] r.) i w B. ([...] r.). Postanowieniem z dnia [...] r. PWIS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na opisane na wstępie postanowienie PPIS. W podstawie prawnej orzeczenia organ II instancji wskazał art. 134 w związku z art. 141 § 2 oraz art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu zaś podał, że postanowienie organu I instancji K. K. odebrała w dniu [...] r. natomiast zażalenie dostarczyła osobiście do Państwowej Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w L. w dniu [...] r., a zatem po upływie 7 dniowego terminu do jego wniesienia. Postanowienie to odebrał brat K. K. B. M. w dniu [...] r. W następstwie tego orzeczenia K. K. oraz jej brat B. M. pismem z dnia [...] r. wystąpili za pośrednictwem PWIS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z prośbą o przywrócenie terminu do rozpatrzenia jej skargi ( zażalenia ) na postanowienie PPIS. Podali w nim, że K. K. jest osobą starszą, bardzo schorowaną, mającą duże problemy z samodzielnym poruszaniem się. W okresie zaś, w którym miała termin do wniesienia "odwołania" była obłożnie chora. Do pisma dołączona została fotokopia zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że w miesiącu [...] chorowała ona na [...] i nie mogła opuszczać mieszkania. Pismo to zostało przekazane przez PWIS Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), a skarga została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą II SA/Gl 499/07. Jednocześnie organ ten rozpatrzył zawarty w skardze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia PPIS z dnia [...] r. i postanowieniem z dnia 23 lipca 2007 r. odmówił przywrócenia tego terminu. W podstawie prawnej PWIS powołał się na przepisy art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. W uzasadnieniu zaś podał, że składając zażalenie od postanowienia PPIS K. K. nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a uczyniła to dopiero w piśmie kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sporządzonym po otrzymaniu postanowienia PWIS z dnia [...] r. W dalszej części uzasadnienia organ podał, że z załączonych do wniosku dokumentów o przebiegu leczenia nie wynika, aby w terminie do wniesienia zażalenia wnioskująca o przywrócenie terminu przebywała na leczeniu szpitalnym. Z dołączonego do wniosku zawiadomienia Poradni Medycyny Rodzinnej w K. wynika zaś, że leczy się ona w tej poradni i nie mogła w miesiącu [...] opuszczać mieszkania. Zdaniem organu dokument ten nie wystarcza dla uwiarygodnienia, że stan zdrowia wnioskodawczyni uniemożliwiał podejmowanie przez nią czynności prawnych i nie usprawiedliwia faktu nie złożenia w terminie zażalenia. Ponadto organ zauważył, że przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego wniesienia, bowiem został on złożony [...] r. gdy tymczasem sporządzone przez K. K. zażalenie zostało wniesione [...] r. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się wnioskodawczyni kwestionując treść doręczonego jej w dniu [...] r. postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu. W piśmie z dnia [...] r. adresowanym do PWIS ( mimo zamieszczonego w postanowieniu prawidłowego pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego ) zarzuciła, że postanowienie z dnia [...] r. jest tendencyjne w ocenie przedstawionego przez nią zaświadczenia lekarskiego, a w szczególności uznania go za "nie wystarczająco uwiarygodnione". Wskazała, że w ocenie tej nie wzięto pod uwagę iż była obłożnie chora w czasie biegu terminu do złożenia zażalenia. Tymczasem wskazuje to jednoznacznie, że nie mogła w tym okresie podejmować czynności prawnych. Podniosła także, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zawisła już jej skarga dotycząca działalności stacji paliw przy ul. [...] w K. i nie stać jej na prowadzenie kolejnej sprawy sądowej. Pismo to organ przekazał jako kolejną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, która uruchomiła postępowanie w niniejszej sprawie. Wnosząc o oddalenie tej skargi PWIS podał jedynie, że skarga K. K. została wniesiona w terminie. Na wezwanie Sądu w kolejnym piśmie procesowym organ opisał okoliczności, w jakich wydane zostało zaskarżone postanowienie i podtrzymał w całości stanowisko zajęte w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie w aspekcie jego zgodności z prawem zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) uznał, że narusza ono przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, że w uzasadnieniu zażalenia z dnia [...] r. skarżąca podniosła okoliczności związane ze stanem jej zdrowia. W szczególności podała, że jej duże problemy ze zdrowiem związane są z chorobą serca i znajduje się w związku z tym pod stałą opieką lekarską. Powyższe stwierdzenia udokumentowane zostały wskazanymi już wyżej zaświadczeniami o jej dwukrotnej hospitalizacji. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W złożonym wspólnie z bratem B. M. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżąca nawiązała wprost do treści uzasadnienia złożonego przez nią zażalenia powołując się ponadto na zaświadczenie z Poradni Medycyny Rodzinnej w K., z którego wynikało, że do końca [...] r., a zatem bez mała przez cały okres siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia była obłożnie chora. Zdaniem organu podniesione przez skarżącą i jej brata okoliczności nie były jednak wystarczające dla uwiarygodnienia, że stan zdrowia wnioskodawczyni uniemożliwiał podejmowanie przez nią czynności prawnych i nie usprawiedliwia faktu nie złożenia w terminie zażalenia. Zdaniem Sądu ocena taka nie zasługuje na aprobatę. Zauważyć bowiem należy, że na zainteresowanym przywróceniem terminu procesowego do dopełnienia czynności w postępowaniu administracyjnym nie ciąży obowiązek wykazania braku winy w uchybieniu terminu lecz jedynie uprawdopodobnienie braku takiej winy. W przypadku zaś gdyby uzasadnienie wniosku budziło wątpliwości organu winien on wystąpić do strony o ich wyjaśnienie bądź podjąć inne działania, których celem, z uwagi na słuszny interes obywatela, winno być dokładne wyjaśnienie okoliczności, w jakich doszło do uchybienia terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które się powołała, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych ( vide: wyrok NSA z dnia 6 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1330/05 [w:] LEX nr 289259 ). Jednocześnie zaś z treści przywołanego przepisu wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko na wniosek, a nie z urzędu. Jak już wskazano wyżej w uzasadnieniu złożonego przez skarżącą zażalenia z dnia [...] r. pojawiły się sformułowania wskazujące na zły stan jej zdrowia. Wobec powyższego przed wydaniem postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia organ – zdaniem Sądu – winien rozważyć, czy wniosek o przywrócenie terminu zamieszczony w piśmie z dnia [...] r. kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, aby nie jest powtórzeniem wcześniej zgłoszonego przez stronę wniosku zawartego w uzasadnieniu zażalenia z dnia [...] r. W takim stanie rzeczy bezpodstawny byłby podniesiony przez organ odwoławczy zarzut naruszenia siedmiodniowego terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Powyższe wątpliwości wynikają z naruszenia przez PWIS obowiązku nałożonego na niego dyspozycją normy zamieszczonej w art. 9 k.p.a. nakazującej organom administracji publicznej należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W szczególności zaś czuwania nad tym, aby strony i inne podmioty uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa udzielając im, w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Naruszenie tej ogólnej zasady postępowania administracyjnego miało tym samym wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia PPIS z dnia [...] r. organ odwoławczy zastosuje się do wskazań Sądu. W pierwszym zaś rzędzie winien on zwrócić się do skarżącej o wyjaśnienie, czy powołanie się przez nią w zażaleniu z dnia [...] r. na zły stan zdrowia należało potraktować jako mało precyzyjnie sformułowany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O niewykonalności zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na mocy art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o przyznaniu adwokatowi J. B. zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd oparł na przepisach art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 i § 18 ust. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).