II SA/Gl 88/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. (W.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę [...]zł ([...]złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wraz ze skargą z dnia [...] r. A. W. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie skarżący zadeklarował, że gospodaruje samotnie, jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), emerytem, uskarża się na liczne schorzenia i ponosi w związku z tym znaczne koszty leczenia i opieki. Nadto wskazał, że posiada zasoby pieniężne w kwocie [...] zł, mieszkanie o powierzchni [...] m2 m i osiąga miesięczny dochód z tytułu emerytury w kwocie brutto [...] zł. Ponieważ przywołane wyżej oświadczenia uznano za niewystarczające, zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2008 r. wnioskodawcę wezwano do uprawdopodobnienia danych, na które się powołał. W odpowiedzi skarżący nadesłał oświadczenie, w którym określił, iż wysokość ponoszonych przezeń kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, tzw. media, podatek od nieruchomości, ubezpieczenie) wynosi około [...] zł, wydatki na leczenie, zakup leków, środków higienicznych i opiekę całodobową to ok. [...] zł, do czego dochodzą koszty wyżywienia i zakupu środków czystości (także [...] zł). Równocześnie wnioskodawca nadesłał dowody wpłaty potwierdzające wydatki z tytułu czynszu i opłat za tzw. media a także zaświadczenie lekarskie potwierdzające fakt, iż pozostaje w stałym leczeniu. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku A. W. godzi się podnieść, iż w myśl zasady wyrażonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 tej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza wywodów zawartych we wniosku doprowadziła do konkluzji, że przedstawiony wyżej wymóg został w sprawie zachowany. Trzeba bowiem podkreślić, iż skarżący jest osobą w podeszłym wieku, wymaga stałej opieki, uskarża się na liczne schorzenia i ponosi znaczne koszty związane bieżącym utrzymaniem oraz leczeniem, a w rezultacie jego sytuacja życiowa jest niewątpliwie wyjątkowo trudna. Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie pozwalają na całkowite uwzględnienie zgłoszonego żądania. Nie sposób bowiem pominąć faktu, iż w posiadaniu strony znajdują się zasoby pieniężne w kwocie [...] zł, które umożliwiają przynajmniej częściowe pokrycie kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Równocześnie na podstawie wywodów wnioskodawcy (patrz pismo z dnia [...]r.) ustalono, że uzyskiwany przezeń stały dochód netto w kwocie [...]zł (patrz: "odcinek" emerytury za [...] r.) równoważy kwotę miesięcznych kosztów utrzymania i leczenia (zgodnie z oświadczeniami strony wynoszącymi ogółem [...]zł). W konsekwencji trzeba podnieść, że zgromadzone przez wyżej wymienionego oszczędności nie stanowią środków koniecznych dla zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych albowiem na realizacje rzeczonych potrzeb wystarcza pobierana przezeń emerytura. W tym miejscu należy podkreślić, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.). Zastosowanie tej instytucji prawnej powinno zatem sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). W rezultacie, prawo pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych może zostać przyznane wyłącznie stronie, która pomimo dokonania oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia jedynie koniecznych kosztów związanych z podstawowymi potrzebami życiowymi nie jest w stanie zgromadzić środków wystarczających na pokrycie przewidywalnych obciążeń finansowych związanych z postępowaniem (por: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., sygn. akt: II CZ 104/84, publ.: LEX nr 8623). Tymczasem skarżący do osób takich nie należy, gdyż dysponuje kwotą środków pieniężnych wynoszącą [...] zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że posiada on możliwości płatnicze wystarczające do uiszczenia części wpisu sądowego jaką jest kwota [...] zł a także na uiszczenie takiej kwoty tytułem ewentualnych pozostałych opłat sądowych, do zapłaty których może być w niniejszej sprawie zobowiązany w przyszłości. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 258 §3 oraz art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.