II SA/Gl 887/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł skarżący, na urzędowym druku formularza, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia dlań adwokata z urzędu. W motywach wniosku wskazano, że H. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz pełnoletnim synem – K. P. zamieszkując w lokalu o pow. [...] m2. W skład jego majątku wchodzi również nieruchomość budowlana o pow. [...] m2 położona w G. przy ul. [...]. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności jak również przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę jego małżonkę z tytułu emerytur w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Syn skarżącego nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu. Na dodatkowe wezwanie referendarza sądowego skarżący udzielił wyjaśnień co do swojego stanu rodzinnego i majątkowego. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje: Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – o co wystąpił skarżący opiera się na ustaleniu, że wnioskodawca nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie oznacza, że z obiektywnego punktu widzenia sytuacja wnioskodawcy jest wyjątkowo ciężka i nie ma on żadnych możliwości znalezienia środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Trzeba zarazem pamiętać, że przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 tej ustawy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §2 ustawy P.p.s.a.). Poddając ocenie wskazane we wniosku okoliczności, przy uwzględnieniu przesłanek zawartych w art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. nie można stwierdzić, iż wniosek H. P. zasługuje na uwzględnienie w całości. Sytuacja materialna skarżącego, choć jest niewątpliwie trudna nie jest jednak na tyle ciężka, aby uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Tylko bowiem w tej ostatniej sytuacji możliwe byłoby rozważenie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca wraz z małżonką uzyskują dochód ze stałego źródła. W przeliczeniu na członka ich rodziny jest on rzeczywiście na tyle niski, że konieczność uiszczenia wpisu od skargi, w sytuacji przedstawionej przez H. P., mogłaby doprowadzić do uszczerbku w utrzymaniu się jego rodziny. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że stan zdrowia wnioskodawcy uzasadnia twierdzenie, iż pewną część swojego dochodu przeznacza ona na leczenie i rekonwalescencję po pobycie w szpitalu. Okoliczności te przemawiają za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Badanie przesłanek przyznania prawa pomocy nie ogranicza się jednakże wyłącznie do dochodów uzyskiwanych w rodzinie wnioskodawcy, lecz obejmuje również możliwości zarobkowe członków jego rodziny. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie przy ocenie potencjalnych źródeł dochodu, co przekłada się na ocenę ich zdolności do poniesienia kosztów sądowych. Z tego punktu widzenia, nie można było jednoznacznie stwierdzić, iż H. P. zasługiwał na przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Wraz ze skarżącym zamieszkuje bowiem jego syn – K. P. (lat [...]), który obecnie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Wedle oświadczenia wnioskodawcy osoba ta opiekuje się córką oraz wykonuje wraz z braćmi prace remontowe na nieruchomości należącej do rodziny skarżącego żywiąc nadzieję na przyszłą możliwość prowadzenia na niej działalności gospodarczej. Taki stan rzeczy nie może jednak uzasadniać przerzucenia na Skarb Państwa, a w efekcie na pozostałych podatników kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Nie przedstawiono bowiem żadnego powodu, dla którego K. P. nie może podjąć stałej pracy, co niewątpliwie przyczyniło by się do poprawy sytuacji finansowej jego rodziny. Wobec obecnej koniunktury na rynku pracy mało prawdopodobne jest, aby osoba w wieku syna skarżącego miała problemy z jej znalezieniem, zaś konieczność remontu domu oraz opieki nad córką nie stanowi dostatecznej przyczyny, która uzasadniałaby zaniechanie poszukiwania zatrudnienia. Z tego też powodu odmówiono przyznania adwokata z urzędu, mając również na względzie i to, że jego udział na obecnym etapie postępowania nie jest niezbędny dla obrony interesów skarżącego. Sąd rozpozna bowiem sprawę w jej granicach niezależnie od argumentacji zawartej w skardze (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.